Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2019/2179 K.2021/1182

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesi ile; ... tarinde meydana gelen yangın nedeniyle işletmesinin tamamen yandığını, 2018 yılı defteri kebir ve yevmiye defteri haricinde, 2018 yılı fatura ve vergi evrakları, 2017-2016-2015-2014- 2013 - 2012 ve 2011 yıllarına ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğunu, 2018 yılına ait fatura ve vergi evrakları ile 2017-2016-2015-2014-2013-2012 ve 2011 yıllarına ait tüm ticari defterler, faturalar israliyeler, perekende fişleri, Z raporları, ödemelere ilişkin dekontla, vergiye esas belgeleri, personel özlük dosyaları ve her türlü belge ve evrakaların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile ... tarih... yevmiye nolu işletme defteri, ... tarih ... yevmiye nolu yevmiye defteri, ... tarih ... yevmiye nolu yevmiye defteri, ... tarih ...yevmiye nolu yevmiye defteri, ... tarih... yevmiye nolu yevmiye defteri, ... tarih ... yevmiye nolu yevmiye defteri, ... tarih ... yevmiye nolu yevmiye defterlerinin zayi sebebiple iptaline, davacının dava dilekçesinde belirttiği faturalar, irsaliyeler, perakende fişler, Z raporları, ödemeye ilişkin dekontlar, vergiye esas belgeler, personel özlük dosyaları ile ilgili zayi talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup verilen ret kararının hukuka aykırı olduğunu, şöyle ki; mahkemece fatura, irsaliyeler, perakende satış fişleri yönünden kullanılıp kullanılmadıklarının tespit edilemediğini, niteliklerinin belli olmadığı ve varlıkları kanıtlanamadığından talebin soyut nitelikte kaldığı gerekçesiyle zayi talebinin reddedilmesinin herhangi bir hukuki dayanağı olmadığını, her ne kadad ... tarihinde tebliğ edilen bilirkişi raporunda kullanılmak üzere bastırılan ve henüz kullanılmamış faturaların saklanması zorunlu belgelerden olmadığı,

bu doğrultuda bunlar için zayi belgesi istenemeyeceği ve Yargıtay görüşünün de bu yönde olduğu tanzim edilmiş olsa da buna ilişkin herhangi bir Yargıtay kararı sunulmadığı ve TTK'da böyle bir düzenleme de olmadığını, elektriksel bir nedenden kaynaklı olarak çıkan yangında zayi olan faturalardan bahsedildiğini, bunların kullanılıp kullanılmadığının tespitinin çok güç hatta imkansız olması sebebiyle bu durumun tespit edilememiş olmasının hayatın olağan akışına uygun olup, kullanılmış fatura, irsaliye, perakende satış fişlerinin henüz kullanılmış olup olmadığının tespit edilememiş olması,

varlıklarının kanıtlanamadığı ve niteliklerinin belli olmadığı gerekçe gösterilerek zayi belgesi verilmesi talebinin reddinin hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu olayda yangın sonucu müvekkilinin ticari işletmesiyle ilgili olan ve istenildiğinde ibrazı zorunlu olan belgeler, saklama süresi içinde zıyaa uğramış olup müvekkilinin kanuni süre içerisinde talepte bulunmasına ve saklamakla yükümlü olduğu belgelerden sayılmasına rağmen mahkemece zayi belgesi verme talebini reddetmesinin sonucunda istinaf kanun yoluna başvurulduğunu bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kısmen reddine ilişkin kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, "Zayi Belgesi Verilmesi" istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, ... tarinde meydana gelen yangın nedeniyle işletmesinin tamamen yandığını, 2018 yılı defteri kebir ve yevmiye defteri haricinde, 2018 yılı fatura ve vergi evrakları, 2017-2016-2015-2014- 2013 - 2012 ve 2011 yıllarına ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğunu, 2018 yılına ait fatura ve vergi evrakları ile 2017-2016-2015-2014-2013-2012 ve 2011 yıllarına ait tüm ticari defterler, faturalar israliyeler, perekende fişleri, Z raporları, ödemelere ilişkin dekontla, vergiye esas belgeleri, personel özlük dosyaları ve her türlü belge ve evrakaların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 68.maddesi uyarınca zayi belgesi tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtlar için verilebilir, saklanması gereken belgelerin tacirin yasal defter kayıtlarına intikal eden ya da etmesi gereken mal ve hizmet alımlarının dayanağını oluşturan belgeler olup, boş faturalar bakımından zayi belgesi verilemez. (Yargıtay 11.HD'nin 2016/7271-2017/3954, 2011/9624-2012/10949 EK sayılı ilamları benzer mahiyettedir.)

Kullanılıp kullanılmadığı belli olmayan faturalar, irsaliyeler, perakende satış fişleri yönünden zayi kararları verilemeyeceği gibi, Z raporları, ödemeye ilişkin dekontlar, personel özlük dosyası ve vergiye esas kayıtlar yönünden ise TTK 68.maddesi uyarınca yukarıda belirtilen Yargıtay kararlarında açıklandığı üzere zayi belgesi verilemeyeceğinden ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır