Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/1003 K.2022/1698

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin alacağı mallara karşılık, davalı tarafa ... Şubesi'nde bulunan ... iban nolu hesabına ait 20/08/2018 vadeli ... seri nolu 48.500,00.TL değerinde çek verildiğini, müvekkil şirketin vermiş olduğu çekin vadesinin yaklaşmasına rağmen, davalı şirketçe, müvekkili şirkete çekin karşılığı olan malların gönderilmediğini ve teslim edilmediğini, müvekkil şirket yetkilileri, davalı firma ile defalarca görüşmelerine rağmen, satışı yapılan malları teslim alamadıkları gibi bedeli karşılıksız kalan çeki de iade alamadıklarını belirterek dava konusu çekten dolayı borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevabında özetle, kambiyo senedi olan çekin sebepten mücerret olduğunu, mevcut bir borcun ifası amacıyla verildiğini, aksinin davacı tarafından senetle ispat edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiş, karşı davada ise, müvekkilinin davalı şirkete 17/02/2018 tarihli 46.000,00.TL bedelli ... Şubesi'nin ... çek numaralı çeki avans olarak verdiğini, bu çekin davalı şirket tarafından tahsil edildiğini ancak müvekkiline mal gönderilmediğini ileri sürerek ödenen 46.000,00.TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile müvekkiline ödenmesini istemiş, mahkemede aksi kanaat oluşması halinde takas nedeniyle asıl davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacı şirket, davalıya verdiği 20/08/2018 vadeli, ... seri nolu, 48.500,00.TL'lik çek tutarı kadar malların gönderilmemiş olduğunu iddia ettiği, davalı şirketin ise 17/02/208 vadeli, ... çek numaralı 46.000,00.TL'lik çekin davacı tarafça tahsil edildiği ancak davacı şirketin karşılığında hiçbir mal göndermediğini iddia ettiği, tarafların birbirine vermiş olduğu çekler karşılığında birbirine göndermesi gereken malların ne olduğuna yönelik sipariş sözleşmesi,

ihtarname vs gibi çekin mal teslimi için verildiğine yönelik bir belge bulunmadığını, davacı şirketin davalı şirkete verdiği 17/02/2018 vadeli ... çek numaralı 46.000,00.TL'lik çekin aynı vade ve tutarı içermesi taraflar arasındaki çek ilişkisini izaha muhtaç kıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin mahiyetinin anlaşılamadığını, davaya konu 20/08/2018 vadeli ... seri nolu 48.500,00.TL'lik çekin bedelsiz olmadığı dolayısıyla davacının davalıya bu çekten dolayı borçlu olduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile asıl dava ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

DAVALI-KARŞI DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı davaya konu çekin davalıya avans olarak verildiğini ancak mal gönderilmediği halde tahsil edildiğini, bu nedenle müvekkilinin borçlu olmadığı bir çeki ödediğini, bu durumun ve haklılıklarının dosyada mevcut bilirkişi raporu ile ortaya konulduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin karşı davanın reddine ilişkin kararının kaldırılarak karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, asıl ve karşı davaya konu çek fotokopileri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Asıl dava, çekten kaynaklı menfi tespit, karşı dava çekten kaynaklı istirdat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince asıl ve karşı davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı davalı-karşı davacı vekili tarafından reddine karar verilen karşı dava yönünden istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Asıl dava, mal teslimi için avans olarak verilen çekten dolayı mal verilmemesi nedeniyle karşılıksız kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit, karşı dava ise, mal teslimi için avans olarak davalıya verilen ve mal teslim edilmediği için karşılıksız kalan çekin davalı tarafından haksız olarak tahsil edildiği iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Asıl dava ve karşı davaya konu çeklerdeki imzalara tarafların bir itirazı bulunmamaktadır. Her iki taraf da çekerin avans olarak karşı tarafa verildiğini ancak malların teslim edilmediğini iddia etmiştir. Kural çekin mevcut bir borcun ödenmesi için verildiği olup, aksinin yani çeklerin avans olarak verildiğinin iddia eden tarafından ispatı gerekir. Taraflarca davaya konu çeklerin avans olarak verildiğine ilişkin yazılı delil sunulmamıştır.

Öte yandan ticari defterlerin sahibi lehine delil olması HMK'nin 222. maddesinde düzenlenmiş olup, anılan madde hükümlerine göre, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması, taraf defterlerinin birbirini teyit etmesi gerekmektedir.

Somut olayda davacı defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 145.999,00.TL alacaklı olduğu, karşı davacının defter kayıtlarına göre karşı davalıdan 82.000,00.TL alacaklı olduğu kayıtlı olup, bu haliyle her iki tarafta kendi ticari defterlerine göre karşı taraftan alacaklı göründüğünden ve taraf defterlerindeki kayıtlar birbirlerini teyit etmediğinden taraf defterlerindeki lehe kayıtlar HMK'nın 222.maddesine göre sahibi lehine delil niteliği taşımamaktadır.

İstinafa başvuran karşı davacı yan, karşı davaya konu çekin davalı şirkete avans olarak verildiğini yazılı delillerle ispat edemediği gibi, kendi ticari defterleri yukarıda açıklanan nedenlerle lehine delil niteliği de taşımadığından ilk derece mahkemesince ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı karşı davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır