Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/392 K.2022/549

Av. ... DAVANIN KONUSU : Çek İadesi

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 27/04/2022

YAZIM TARİHİ : ...

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 3 adet çeki teslim alıp bunları işyerinde sakladığını ancak tüm aramalara rağmen bulamadığı için iptalleri için dava açıldığını, ... Bankası Sarıçam Şubesi'ne ait 30/03/2018 tarihli 15.000,00.TL bedelli çek hakkında davalının mahkemeye başvurup müdahale talebinde bulunduğunu, mahkemece taraflarına istirdat davası açmak için iki haftalık kesin süre verildiğini belirterek dava konusu çekin taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çeki ticaret yaptığı ...'dan alacağına karşılık ciro yolu ile aldığını, iyiniyetli üçüncü şahıs olduğunu, alınan çeklerden bir tanesinin ödendiğini ancak dava konusu çek hakkında gerçeğe aykırı iddialarla dava açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi kararında özetle; şeklen birbirini takip eden noksansız ciro zincirine dayanarak çeki elinde bulunduran davalının çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu veya çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğu, davacı tarafça bu konuda herhangi bir delil ibraz edilmediğinden davacının davasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamlıca incelenmeden eksik inceleme neticesinde karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, tüm dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, 6102 sayılı TTK'nin 792. maddesi gereğince açılmış, elden çıkan çekin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedilmesi nedeniyle...2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında iptal davası açtığı, davalının davaya müdahale talebinde bulunarak ve kaybolan çek üzerinde hak iddia ettiği, davalı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı, dava konusu çekin istirdadı ile haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespiti talep edilmiş, davalı ise, çekin, dava dışı ... tarafından kendisine ciro edilerek teslim alındığını savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nin 792. maddesinde;" Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde hüküm bulunmaktadır.

6102 sayılı TTK'nin 792. maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nin 6. maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.

Somut olayda, dava konusu çekin keşidecisinin dava dışı ... Seramik ...Ltd. Şti. olduğu, davacı ... emrine düzenlendiği, ... tarafından ...'na ciro edildiği, ... tarafından da davalıya ciro edildiği, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının TTK'nin 790. maddesi gereğince çekte meşru hamil olup, tüm dosya kapsamından, çekin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, bu hususta yemin deliline de dayanılmadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır