Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1366 K.2021/1489

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... tarih ve .... Esas, ..... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin kendisine ait spor malzemeleri satan bir işyeri işlettiğini, toptancısı ile yaptığı alışveriş için kendisine kargo yoluyla çekler gönderdiğini, keşidecisi müvekkili olan hamiline yazılı ...

Bankası Çarşı Şubesi'ne ait TR1800 ****4089 IBAN nolu hesaba ait ..... seri nolu, 30.09.2021 vade tarihli 12.500,00.TL bedelli çek ile TR1800***4089 IBAN nolu hesaba ait .... seri nolu 31.10.2021 vade tarihli 12.500,00.TL bedelli çekin müvekkili tarafından kargoya verildiğini ancak toptancı çeklerin kendisine ulaşmadığını belirttiğini, yaptığı araştırma neticesinde ofise çağrılan kargo elemanının çekleri kaybettiğinin ortaya çıktığını,

esasen kanunda düzenleyenin çek iptali davası açma hakkının yer almadığını ancak kaybolan çeklerin bedellerinin vadeleri ve hamiline şeklinde düzenlenen şekil şartları tam çekler olduğunu ve hamile ulaşmadan kaybolduğu için düzenleyenin de çek iptali davası açabileceği görüşlerinin yaygınlık kazandığını ve uygulamada bu yönde kararlar verildiğinin görüldüğünü, çeklerin çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta, bu durum da müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesi için bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu,

öncelikle tedbir taleplerinin kabulü ile müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla zayi olan çeklerin TTK'nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanması zorunlu bulunan 757. maddesi hükmü gereğince iptalini isteme zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek öncelikle tedbir taleplerinin kabulü ile müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla dava konusu çekler üzerine ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... tarih ve .... Esas, ... Karar sayılı kararı ile.

T.T.K.'nın 651/2. maddesinde, sadece çek üzerinde hak sahibi olan kişinin çeklerin iptaline karar verilmesini talep edebileceği hükme bağlandığı, keşideci kendisine ait çek yaprakları üzerinde, hak sahibi olduğunun söylenemeyeceği, Yargıtay uygulamaları da dikkate alındığında keşideci olan davacının çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı, TTK'nın 818/1-s maddesinin delaleti ile çek iptali konusunda da uygulanması gereken 757 ve devamı maddelere göre iptal davasını ancak aynı kanunun 651/2 maddesine göre çek üzerinde hak sahibi olan kimsenin (hamilin) açabileceği, dava konusu çekler incelendiğinde davacının keşideci olduğu,

keşide eden çek üzerinde hak sahibi olmayıp çekin borçlusu olduğu, dolayısıyla iptal davası açma hakkı bulunmadığı, yüksek Yargıtay'ın uygulamalarının da bu yönde yerleşmiş olduğu kabul edilerek, bu düşüncelerle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkeme gerekçeli kararında keşidecinin kendisine ait çek yaprakları üzerinde hak sahibi olduğu söylenemez demekle dava konusu çeklerin hamiline yazılı çekler olduğunu, sahibine ulaşamadan kaybolduklarını, yerine ulaşmadığı için ve akıbetleri bilinemediği için müvekkilinin dava açmak zorunda kaldığını, kaybolan çek bedelleri, vadeleri ve hamiline şeklinde düzenlenen şekil şartları tam çekler olduğu ve hamile ulaşmadan kaybolduğu için düzenleyenin de çek iptali davası açabileceği yönünde kararlar verildiği de görüldüğünü, bu nedenlerle mahkeme verilen kararın istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına karar verilmesini ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, .... Karar sayılı dosyası.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Çek İptali" talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir

6102 sayılı TTK'nın 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunmadığı, somut olayda davacı, davaya konu çeklerin keşidecisi olup, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır