Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1811 K.2024/1502

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin alacağının sağlanması amacıyla ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, borçlunun takibe süresi içinde itiraz ederek takibin durdurulduğunu, müvekkil şirketin orman ürünleri alıp onları işleyip satan bir firma olduğu, borçlu ...'nunda müvekkil şirketten ürünler satın aldığını, takibe konu irsaliyeli fatura ile müvekkili firmanın işi yaptığını ve davalı tarafın borcu ödemekten kaçındığını, bu nedenlerle takibe yapılan itirazın iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; taraflar arasında mal alım satım ilişkisinin bulunduğu ve fatura konusu malların teslim edildiğinin ispat külfeti davacı üzerinde olduğu, sırf davacı ticari defterlerinde faturanın işlenmiş olması teslim olgusunun ispatı olarak değerlendirilemeyeeği, teslim olgusuna ilişkin başkaca yazılı bir delil bulunmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; ticari hayatta günlük birçok işlem yapan müvekkili firmanın her belgenin altına imza alamaması veya malzemeleri elemanlar aracılığıyla teslim etmiş olması karşısında sırf mal teslim alan kısmında borçlunun imzası yok diyerek davanın reddedilmesinin hukuka uygun olmadığını, diğer yandan davalı muhasebe kayıtlarının incelenmediğini, incelediğinde de görüleceği üzere bu konuya ilişkin faturanın işlenmiş ancak ödemenin yapılmamış olduğunun anlaşılacağını,

bir diğer yandan ise firma şahıs isticvap edilebilecekken ya da yemin teklif edilebilecekken bu şekilde davanın reddine karar verilmesinin hukuka uygun düşmediğini, bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının usul ve esas açısından hukuka uygun olmayan kararın istinaf incelemesi sonucu ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasında mal alım satımı olduğu, davalıya malın teslim edilmesine rağmen davalı tarafından bedelin ödenmediği iddia edilmiş, davalı ise davaya cevap vermemiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince davacı ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alındığı, davacı ticari defterlerine göre davacının davalıdan fatura bedeli kadar alacaklı olduğu, davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı anlaşılmaktadır.

Alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir. Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir. Somut olayda ispat yükü davacı üzerindedir.

HMK 222. maddesi Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3).

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Somut olayda davacı tarafça takip konusu 1 adet irsaliyeli faturanın bedeli ödenmediği iddia edilip bu husususun ispatı için diğer delillerin yanında her iki tarafın ticari defterlerine dayandığı, ilk derece mahkemesince taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verildiği, davalının ticari defterlerini sunmadığı, sadece davacının defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı anlaşılmakta olup, davalı tarafa ticari defterlerini sunması için yapılan ihtaratın usulüne uygun olmadığı, zira HMK 220 maddesinde tarafların belgeyi ibraz etmemesi ve sonuçlarının düzenlendiği, ticari defterlerin aynı zamanda belge niteliğinde olduğu,

ticari defterlerin ibrazı konusunda yapılacak ihtarat ve ibraz etmeme halinde mahkemece HMK'nın 220 inci maddesine göre değerlendirme yapılması gerekmekte olup, bu durumda mahkemece HMK’nın 220 maddesine uygun olarak davalıya HMK 222/3 fıkrası uyarınca kanuna uygun olarak tutulmuş ticari defterlerini ibraz etmesi,

etmediği takdirde davacının defterindeki kayıtların davacı yararına delil olarak kabul edileceği ihtaratını içerir usulüne uygun ihtarat yapılarak ticari defterlerin ibraz edilmesi halinde davalı ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır