Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1972 K.2024/1547

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/02/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin işyerini 06/12/2018 tarihinde ... ilinde meydana gelen aşırı yağışlar sonucunda ...'ye bağlı logarların yağışlar sonucu tıkanması sebebiyle zeminde ve raflarda satış amaçlı bulunan valiz, çanta gibi emtialarda hasara oluştuğunu, meydana gelen hasara karşılık şirket sigortalısına 24/01/2019 tarihinde 50.614,85.TL ödeme yapıldığını, sigortalı işyerinde hasar oluşmasının nedeninin müştereken davalılar olduğunu ve ödenen hasar bedeli ile hasarın, ödenen bedelin uygun olduğunu ve müvekil şirketin rücu talep etmekle haklı olduğunu,

50.614,85.TL miktarlı hasarın Kobi Paket Poliçesi kapsamında ödeme günü olan 24/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; belediyenin tacir olmadığnı bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu, 2560 S.K 4. maddesine göre yağış sularının idaresini yapma görevinin ...'de olduğunu, kendilerine sorumluluk yüklenemeyeceğini, afet boyutundaki yağış sonrasında idareye kusur atfedilemeyeceğini, Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'in ... Esas ... Karar sayılı ilamının bu görüşlerini desteklediğini, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 5393 sayılı Belediye Kanunun 15/e maddesine göre atık su ve yağmur sularının uzaklaştırmasını sağlama görevinin belediyede olduğunu, 2560 sayılı kanunu ithafen düzenlenen Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği 12. maddesinin (o) bendine göre bina yönetiminin gerekli önlemleri alması gerektiğini, bina yönetiminin bu tedbirleri almadığını, Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015-1100 Esas 2016-587 Karar sayılı kararı ile Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011-239 Esas 2012-426 Karar sayılı mahkeme ilamlarının bu görüşlerini desteklediğini, yağış nedeniyle mücbir sebebin oluştuğunu, bu nedenle sorumluluklarının kalmadığını , davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; davacı sigorta şirketinin hasar dosyasına mevcut ödeme belgelerine göre sigortalısına, sigorta poliçesi kapsamında 24.01.2019 tarihinde 50.614,85.TL sigorta tazminatı ödediğini, hasar konusu su baskını olayında davalıların "Yağmur Suyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemleri Yönetmelik" madde 24 ve 2560 S.K madde 2 kapsamında sorumluluklarının bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkeme kararını kabul etmediklerini, işyerini 19.10.2018-19.10.2019 tarihleri arasında sigortaladıklarını, ... ilinde meydana gelen aşırı yağış nedeniyle müvekkilinin işyerini 40-50 cm su birikintisi olduğunu ve işyerinde hasara neden olduğunu, meydana gelen hasara karşılık şirket sigortalısına 24.01.2019 tarihinde 50.614,85.TL ödeme yaptığını, ...’nin görev ve sorumluluğunda olan kanalizasyonların işlevini yerine getirmemesinden ve yine 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15. madde e fıkrası uyarınca yağmur sularının uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmakla yükümlü ...

Belediyesi’nin bu görevini gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklı nedenlerle yağmur sularının gerektiği şekilde tahliye olmaması, sigortalı iş yerini pis su basmasından kaynaklı hasar meydana gelmiş olması nedenleri ile müvekkili şirketin ödemiş bulunduğu hasarı sorumlulara rücu etme hakkının olduğunu, müvekkilinin sigortalısına ödemek zorunda kaldığı hasarın oluşumunda her iki davalının kusurlu olduğunu, hasarın oluşumunda müvekkili şirket sigortalısının kusurunun bulunmadığını, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduklarını beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle sigorta şirketinin 06.12.2018 tarihli su baskını nedeniyle sigortalısına ödediği bedel gereğince davalılardan rucüen tazmin talebine ilişkindir.

Davacı taraf, ... ilinde meydana gelen aşırı yağışlar sonucunda sigortalı işyerinin bodrum kat satış bölümünün tavan kısımlarından yoldan geçen ...'ye bağlı logarların yağışlar sonucu tıkanması sebebiyle zeminde ve raflarda satış amaçlı bulunan valiz, çanta gibi emtialarda hasarın davalılardan tazmini gerektiğini ileri sürmüş, davalı taraf ise ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, 06.12.2018 tarihli su baskını nedeniyle davacı şirketin sigortalısına ödediği bedel gereğince davalılardan rucüen tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır. Mahkemece; davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, sorumluluk var ise miktar ve tazminat oranının tespiti amacıyla mahalinde keşif marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

Bir inşaat mühendisi, bir çevre mühendisi, bir mali müşavir bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 17.04.2020 tarihli raporunda özetle; ... Meteroloji Müdürlüğü'nün 27.12.2018 tarihli yazısında.

06.12.2018 tarihinde bölgede 37,5 kg yağışın düştüğünün bildirildiğini, bahse konu işyerinin bodrum katının yaklaşık olarak 4 metre yol kotundan aşağıda olduğunu, bodrum içerisinde kanalizasyon gider bağlantısının bulunmadığını, işyerine ait kanalizasyon bağlantısının olmamasından ötürü yağmur suyu şebekesinden aşırı yağıştan dolayı geri tepme gibi bir olayın bulunmadığını, bodrum zemininde suyun 45-50 cm. yükselmesinin yağıştan kaynaklı bir şekilde zemin suyunun artmasından ve/veya bodruma ait havalandırma penceresinden su girmesinden kaynaklanmış olabileceğini, davalıların hasardan sorumluluklarının bulunmadığı rapor edilmiştir.

Yapılan itirazlar sonucu alınan ek raporda ise.

Yağmur Suyu toplama, Depolama ve Deşarj Sistemleri Yönetmelik" madde 24 ve 2560 S.K madde 2'ye göre yağmur sularının binaya girmesinin engellemek amacıyla gerekli tedbirleri alma sorumluluğunun mülk sahibinde olduğunu, iş yerinin bodrum katında meydana gelen su basması olayının yağıştan kaynaklı zemin suyunun artması ve/veya bodruma havalandırma penceresinden su girmesinden kaynaklanmış olduğunu, davalıların sorumluluklarının bulunmadığı rapor edilmiştir.

Eldeki delail ve raporlar doğrultusunda; hasar konusu su baskını olayında davalıların " Yağmur Suyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemleri Yönetmelik" madde 24 ve 2560 S.K madde 2 kapsamında sorumluluklarının bulunmadığı sebebiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf, ...’nin görev ve sorumluluğunda olan kanalizasyonların işlevini yerine getirmemesinden ve yine 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15.madde e fıkrası uyarınca yağmur sularının uzaklaştırılmasını sağlamak, bunlar için gerekli tesisleri kurmak ve kurdurmakla yükümlü ... Belediyesi’nin bu görevini gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklı nedenlerle yağmur sularının gerektiği şekilde tahliye olmaması, sigortalı iş yerini pis su basmasından kaynaklı hasar meydana gelmiş olması nedenleri ile müvekkili şirkete ödemiş bulunduğu hasarı sorumlulara rücu etme hakkı nedeni iş bu kararı istinaf kanun yoluna taşımıştır.

Davacı, davalıyı ... BŞB'ni 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 15.madde e fıkrası uyarınca yağmur sularının uzaklaştırılmasını sağlamak, bunlar için gerekli tesisleri kurmak ve kurdurmakla yükümlü ... Belediyesi’nin bu görevini gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklı hizmet kusuru nedeniyle dava etmiştir. Kamu hizmeti görmekle yükümlü olan idareler, kamu hizmeti sırasında verdikleri zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabi değildirler.

Kamu tüzelkişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerin kullanılması sırasında oluşan zararlar, niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararların tazmini amacıyla hizmet kusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun’un 2. maddesi hükmü uyarınca idari yargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerekmektedir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur. O halde mahkemece, ... Belediyesine yönelik açılan davanın HMK 114/1-b. maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas no: 2016/9083 Karar no:2019/3602 benzer mahiyettedir) ancak aksine bu davalı açısından açılan davanın esastan reddi yönünden hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

Öte yandan, kabule göre de davacı tarafından sigortalı işyerinde yağmur sonucu meydana gelen hasardan davalı ...'nin sorumlu olduğu ileri sürülmüş olup, ilk derece mahkemesince bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalı kurumun sorumluluğu olmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de, bilirkişi tarafından sunulan raporun dava konusu olayı aydınlatmaya ve dolayısı ile hükme esas almaya elverişli mahiyette olmadığı, bu durumda mahkemece ...

Büyük Şehir Belediye Başkanlığına ve ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Müdürlüğü'ne ve ilgili kurum ve kuruluşlara ayrı ayrı müzekkere yazılarak dava konusu olayın meydana geldiği yere ait su tahliyesi, yol kenarına döşenen rögarlar ve yağış sonrası su tahliyesi ile ilgili tüm plan, proje ve krokiler, dava konusu taşınmazın ilgili belediyeden yapı ruhsatı ve projesi getirtilmek suretiyle mahallinde; konusunda uzman 1 Meteoroloji mühendisi, 1 Makine mühendisi, 1 İnşaat mühendisi, 1 Jeoloji mühendisi ve 1 sigorta konusunda uzman olmak üzere, 5 kişilik bilirkişi heyetiyle keşif yapılarak, olay günü yağan yağmurun afet niteliğinde olup olmadığı,

su tahliye sisteminin ve rögar kapaklarının standartlara ve yasal mevzuata uygun olup olmadığı, yağan yağmur sonucu ilgili kurum ve kuruluşların, dava dışı sigortalının alması gereken önlemler olup olmadığı, varsa gerekli önlemleri alıp almadığı, gerekli önlem ve tedbirlerin alınmış olması halinde dahi zararın meydana gelip gelemeyeceği, meydana gelen olayda tarafların kusurlarının bulunup bulunmadığı, kusurları var ise kusur oranlarının ne olduğu, konularında rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir iken yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı,

dolayısıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle davacının yerel mahkeme kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · ¸e-imzalıdır Üye · ¸e-imzalıdır Üye · ¸e-imzalıdır Katip · ¸e-imzalıdır