Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/201 K.2023/1161

2-... - ...:

VEKİLİ

Av. ...: ...

DAVALI

1-... -...: ...

DAVALI

2-... -...: ... VEKİLİ :Av....: ...

DAHİLİ DAVALI

...-...: ... VEKİLİ :Av....:...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 01/12/2023

YAZIM TARİHİ : 01/12/2023

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin xx/xx/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili 30/10/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... tarafından 2005-2008 yılları arasında dava dışı ...

AŞ’den iki adet traktör alındığını, ... 'ın da aynı şirketten 1 adet traktör aldığını, traktörlerin alımı sırasında Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2008/... sayılı dosyası ile takibe konu edilen bononun boş olarak teminat amacıyla satıcı şirkete verildiğini, ... borcunun tamamını satıcıya ödediğini, ... borcun bir kısmını ödeyemeyince senetin anlaşmaya aykırı bir şekilde doldurularak takibe konu edildiğini, takip sonrası ... ’ın kalan borcu Kasım-Aralık 2014 arasında 38.000 TL alacaklıya ve 9.000 TL vekillerine ödenerek kapatılıp ibraname düzenlendiğini,

takip dayanağı bono borcunun tamamen ödendiği ve bedelsiz kaldığı ileri sürülerek takip ve bono nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %20 tazminata karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı ... vekili 11.06.2018 tarihli cevap dilekçesi ile; aynı konuda Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... sayılı dosyası ile mükerrer dava açıldığını, Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/... sayılı ile verilen ve kesinleşen hüküm nedeniyle davanın reddi gerektiğini, ödeme iddiasının yazılı belge ile ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Dahili davalı ... vekili; müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, dava konusu belgeden bilgisinin olmadığını ve defin kendilerine yöneltilemeyeceğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin xx/10/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararı ile; davacı tarafın alacaklı vekilleri tarafından imzalanan tarihsiz ibranameye dayalı olarak menfi tespit isteminde bulunduğunu, ibranamede bonoyu düzenleyen ...’tan 38.000 TL alındığı, takip dosyasından dolayı ...’tan herhangi bir hak ve alacağın kalmadığı,

dosyanın takipsiz bırakılacağı ve hacizlerin yenilenmeyeceğinin belirtildiğini, Mahkemece alınan Adli Tıp Kurumu raporuna göre belgedeki imzanın kuvvetle muhtemel ...’ın eli ürünü olduğunu, davalı tarafın raporun kesin bir kanaat içermediğini belirterek rapora itiraz etmiş olmakla birlikte raporda açık bir şekilde inceleme konusu imza ile ...’ın mukayese imzaları arasında tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlık, istif, eğim, doğrultu, seyir hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlik saptandığı belirtildiğinden bu itirazın yerinde görülmediğini,

davalı taraf takip konusu alacak tutarına göre 38.000 TL ödemeyle dosya alacağından vazgeçilmesinin normal olmadığını savunduğunu, ibranamede açık bir şekilde bakiye bir alacağın kalmadığı, dosyanın takipsiz bırakılacağı ve hacizlerin yenilenmeyeceğinin belirtildiğini, bu ifadeler tereddütsüz ve çok açık bir şekilde borçlunun tamamen ibrasını amaçladığından bu savunmanın yerinde görülmediğini, belgede hiçbir miktar belirtilmeden borçlunun ibrasının da geçerli olacağını, davalı taraf ibraname gerçek olsa dahi avalistlerin taahhütlerinin sona ermeyeceğini savunduğunu, aval, poliçenin (bononun) ödenmesini taahhüt altına alanın teminat olduğunu,

muhatabın ödeme yapması veya ibra edilmesi aval verenin borcunu da sona erdiren bir neden olduğunu, somut olayda muhatap bonodan dolayı açık bir şekilde ve tamamen ibra edilmekle davacı avalistlerin borcunun da sona erdiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü gerektiği kanaatine varıldığını, davacı tarafın % 20 tazminat istemi ibranamenin takipten sonra düzenlenmesi (İİK 72/5 maddesindeki şartlar oluşmadığından) nedeniyle reddedildiğini,

davanın kabulü ile Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2008/... sayılı takip dosyası ve takip dayanağı ... tarafından ... emrine düzenlenen 17.11.2005 tarihli 01.11.2008 ödeme tarihli 415.000 TL meblağlı ... ve ... ’nin aval verdiği bonodan dolayı davacıların davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, davacı tarafın %20 tazminat isteminin reddine dair karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf talebi ile.

01.11.2008 vade tarihli, ... tarafından düzenlenen 415.000.TL bedelli senette ... ve ...'nin avalist konumunda olduğunu, bu hususta zaten taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığını, söz konusu sözde ödeme belgesi keşideci ve lehtar arasında imzalandığının iddia edildiğini, kabul anlamı taşımamakla birlikte, öncelikle aval verenlerin, asıl borçlu ile lehtar arasındaki ilişkiden doğan defilere dayanarak menfi tespit isteminde bulunma haklarının olmadığını, aval veren davacının asıl borçlunun ileri sürebileceği defilere dayanmasının mümkün olmadığını,

Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/... sayılı ile verilen ve kesinleşen hüküm nedeniyle davanın kesin hükümden reddi gerektiği, tarihsiz ibranamenin geçersiz olduğu, belgenin makbuz hükmünde olduğu açıklanan hususlara binaen istinaf itirazlarının kabulü ile, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin xx.10.2020 tarihli 2018/... E- 2020/...

K. sayılı kararının ortadan kaldırılmasına, davanın reddine, davacıların haksız ve kötü niyetli olmaları sebebiyle asıl alacağın % 20'si oranında tazminatın davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılardan müştereken müteselsilen alınarak davalılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin xx/10/2020 tarih ve 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı, HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, bonodan kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacılar vekili, dava dışı ... AŞ’den alınan traktör karşılığı Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2008/... sayılı dosyası ile takibe konu edilen bononun boş olarak teminat amacıyla satıcı şirkete verildiğini, senedin borçlusu ...'ın borcun bir kısmını ödeyemeyince senetin anlaşmaya aykırı bir şekilde doldurularak takibe konu edildiğini, takip sonrası ...’ın borcu ödediğini ve ibraname alındığını bu sebeple senedin bedelsiz kaldığını ileri sürülerek menfi tespit talebinde bulunmuş, davalı ... vekili davanın reddini savunmuştur.

Takip dayanağı bono incelendiğinde; keşidecinin ..., lehtarın ..., tanzim tarihinin 17.11.2005, ödeme tarihinin 01.11.2008, bedelin ise 415.000 TL olduğu davacıların senedin ön yüzünde imzaları bulunduğu bu sebeple aval veren konumunda oldukları görülmüştür.

Adana 15. Noterliği tarafından düzenlenen 14.12.2017 tarih ... yevmiye sayılı temlikname ile ...'ın ...’a Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2008/... sayılı dosyasındaki alacak miktarını devrettiği görülmüştür.

Adana 9. Noterliği tarafından düzenlenen 02.10.2018 tarih ... yevmiye sayılı temlikname ile ...'ın ...’e Adana 8. İcra Müdürlüğünün 2008/... sayılı dosyasındaki alacak miktarını devrettiği görülmüştür.

Tarihsiz olarak düzenlenen alacaklı vekilleri Av. ..., Av. ..., Av. ... imzalı ibranameye göre “Yukarıda (Adana 8. İcra Müdürlüğü 2008/... esas) dosya numarası verilen takip dosyasında alacaklı ... adına ...’tan 38.000,00 TL alınmış ve bu dosya dolayısı ile ...’tan herhangi bir hak ve alacağımız kalmamıştır. … Dosya takipsiz bırakılacak, hacizler yenilenmeyecektir.”şeklindedir.

Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/... Esas 2013/... Karar sayılı kararında takip konusu bononun teminat amacıyla düzenlendiğinin ispatlanmadığı ve bono karşılığının ödenmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, davacı tarafın temyiz başvurusu sonucu Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 25.06.2014 tarih 2013/17972 Esas 2014/21330 Karar sayılı kararıyla ilk derece mahkemesinin kararının onanmasına dair karar verildiği, davacı tarafın karar düzeltme istemi Yargıtay 13. Hukuk Dairesi tarafından 05.03.2015 tarih 2014/32317 Esas 2015/6629 Karar sayılı kararıyla reddedildiği görülmüştür.

Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi tarafından 24.03.2020 tarihli rapora göre; inceleme konusu ibraname başlıklı belgedeki imza, mukayese belgelerdeki imzalara göre kuvvetle muhtemel ...’ın eli ürünü olduğu şeklindedir.

Uyuşmazlık konusu olan hususlar; Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/... Esas 2013/... Karar sayılı kararının kesin hüküm oluşturup oluşturmadığı, ibranamenin geçerli olup olmadığı ve ibraname geçerli olsa dahi avalistlerin sorumluluğunun devam edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

Adana 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/... Esas 2013/... Karar sayılı dava dosyasında takip konusu bononun bedelsiz kaldığının ileri sürüldüğü bu dosyada ibranameden bahsedilmediği yine doyasının temyiz ve karar düzeltme dilekçesinde bu iddiaya yer verilmediği, dosyanın karar düzeltme aşamasındaki sürecinde davacı vekili tarafından sunulan 05.12.2014 tarihli tehiri icra talebine ilişkin “Ek Beyan Dilekçesinde” ibranameye dayalı olarak icranın durdurulmasının istendiği, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin karar düzeltme isteminin reddine ilişkin kararda ‘ibraname’ ile ilgili bir değerlendirmenin yer almadığı görüldüğünden kesin hükümden söz edilemeyeceğinden davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Tarihsiz olarak düzenlenen alacaklı vekilleri Av. ..., Av. ..., Av. ... imzalı ibranameye göre “Yukarıda (Adana 8. İcra Müdürlüğü 2008/... esas) dosya numarası verilen takip dosyasında alacaklı ... adına ...’tan 38.000,00 TL alınmış ve bu dosya dolayısı ile ...’tan herhangi bir hak ve alacağımız kalmamıştır. … Dosya takipsiz bırakılacak, hacizler yenilenmeyecektir" şeklindeki ifadelere göre ibranamede borçlunun tamamen ibrasınının amaçlandığı, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi raporuna göre belgedeki imzanın kuvvetle muhtemel ...’ın eli ürünü olduğu görüldüğünden davalı vekilinin ibranamenin geçersiz olduğu yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Bononun ön yüzüne atılan her imzanın aval şerhi sayıldığı, aval veren, kimin lehine aval vermişse tıpkı onun gibi sorumlu olduğu, avalin, bononun ödenmesini taahhüt altına alan teminatının bulunduğu, muhatabın ödeme yapması veya ibra edilmesi aval verenin borcunu da sona erdirdiği, somut olayda muhatap bonodan dolayı açık bir şekilde ve tamamen ibra edilmekle davacı avalistlerin borcu da sona erdiğinden davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde görülmeyerek ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır