Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2182 K.2024/1757

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasıyla giriştikleri icra takibine, borçlu tarafından itiraz edilerek takibin durduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu, davalının 01/09/2016 tarihi ile 20/02/2018 tarihleri arasında birçok kez geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyollarından ihlalli geçiş yaptığını, bedeli ödemeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 günlük sürede de ödenmediği için davalının müvekkili şirkete borcu bulunduğunu, 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasının,

dava konusu icra takibi başlatıldığında " geçiş tutarı ile birlikte on katı tutarında ceza tutarı uygulanır "hali ile yürürlükte olduğundan başlatılan icra takibinde alacak miktarının da geçiş ücreti ile birlikte on katı tutarında ceza miktarı olmak üzere hesaplandığını, icra takibine konu alacağın kanunun yürürlük tarihine kadar tahsil edilemediğini, bu nedenle harca esas değerin takip tutarı miktarı olan 304.370,55.TL değil geçiş tutarı ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı olan bu paranın ferileride ana paraya göre düzenlenerek 138.350,25.TL olduğunu, müvekkilinin alacağının olduğunu,

borçlunun yaptığı itirazın başlatılmış olan icra takibini uzatmak ve alacağın tahsilini geciktirmek ve mal kaçırmak olduğunu, borçlunun borca itirazı yerinde olmadığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve karşı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davalının mal kaçırmasına engel olmak adına banka hesaplarına, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatılarak ilamsız ödeme emri gönderildiğini, süresi içerisinde borca itiraz ettiğini, icra takibinin durduğunu, ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile İİK'nin 264/2 maddesi gereğince dosya kapsamında bulunan ihtiyati haciz kararının kaldırılması için dilekçe verdiğini, ayrıca müvekkili şirkete ait çekicilerin arkasındaki ... ile ... plakalı dorselere de ücret tahakkuk ettirildiğini, müvekkil şirketin davaya konu borçtan sorumluluğunun bulunmadığını, açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığı, bedelin ödenmediği, davacının geçiş ücreti ve 4 katı ceza miktarını davalıdan talep edebileceği kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 127.227,50.TL asıl alacak miktarı üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, alacak likid olduğundan alacağın % 20'si oranında (25.445,50.TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, takipten önce temerrüt oluşmadığından takip öncesi işlemiş faiz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin icra takibinden önce temerrüte düşürülmediğinden bahisle işlemiş faize ilişkin taleplerinin reddine karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ihlalli geçişlere ilişkin olarak herhangi bir şekilde bildirimde bulunma yükümlülüğünün bulunmadığını, ihlalli geçişlerin yapıldığı tarihlerden itibaren 15 günlük yasal sürenin sonrasında asıl alacağa faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemece takipten önce temerrüt oluşmadığından takip öncesi işlemiş faiz taleplerinin reddedildiğini, buna bağlık olarak takip öncesi KDV taleplerinin de kabul edilmediğini,

dava konusu icra takibinde gösterilen KDV alacak kaleminin geçiş ücreti veya para cezasından değil, para cezasının işlemiş faizine uygulanan KDV olduğunu, yerel mahkemenin işlemiş faiz ve KDV alacağına ilişkin taleplerinin hukuki dayanağı olmadığına ilişkin hükmünün hukuka aykırı olduğunu, beyanların incelenmesinde faiz ve KDV alacağına ilişkin taleplerinin hukuki dayanağının mevcut olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin ... Köprüsü ve ... Otoyolunun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalıya ait araçların 01/09/2016-20/02/2018 tarihleri arasında bir çok kez geçiş ücreti ödemeden köprü ve otoyollardan geçiş yaptığını, iş bu ihlaller sebebiyle oluşan alacakların tahsili amacıyla yapılan icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş, davalı ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrasında “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)...” hükmü, aynı maddenin 7. fıkrasında ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.

(Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda; dosya içerisindeki görüntü kayıtlarına göre, davalı şirkete ait araçların davacının işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan farklı tarihlerde ve çok sayıda ihlalli geçiş yaptığı, ayrıca ihlalli geçiş ücretlerinin yasal 15 günlük süre içerisinde ödenmediği, yukarıda değinilen yasa gereği davalının ihlalli geçişlerden itibaren 15 gün sonra temerrüde düştüğü, bunun için ayrı bir borç bildirimine gerek olmadığı,

her ne kadar mahkemece takip tarihinden önce davalı borçlunun temerrüde düşürülmediği gerekçesiyle işlemiş faiz ve işlemiş faizin KDV'sine ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş ise de, 6001 sayılı yasa gereğince ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrütün gerçekleştiği, bu nedenle davacının geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu,

yine 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde “Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler” matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan davacının işlemiş faiz için KDV isteminin de yerinde bulunduğu,

ancak geçiş ücretleri için uygulanan KDV oranının %8 olduğu dikkate alındığında geçiş ücretine uygulanan işlemiş faiz için de aynı oranda KDV hesaplanması gerektiği, mahkemece bu hususlar gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınması ve sonucuna gre karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile faiz ve KDV yönünden verilen red kararının isabetli olmadığı, davacı vekilinin istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmakla istinafa konu kararın kaldırılmasına ve eksiklikler giderildikten sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır