Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2370 K.2024/1760

2 -...- ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Tekne Bağlama ve Barınma Ücretinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 21/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/10/2024

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı taraf müvekkili kooperatifin tahsisli alanını hem temsil ettiği birliği ve hem de şahsına ait teknelerinin barınma ücretini, aidatı karşılığında kullanmakta olduğunu, arabuluculuk tarihi olan 04.11.2020 tarihinden geriye dönük olarak birikmiş 58.503.00.TL barınma ücreti, aidat borcu ile,

04.11.2020 tarihinden itibaren doğmuş ve doğacak barınma ücreti alacaklarının bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını, icra harç ve masrafları, takip tarihinden itibaren mevduat gecikme faizi, inkar tazminatı ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan alınmasını ve müvekkiline verilmesini, davalı , müvekkili kooperatifin barınma alanını aidat karşılığı kullanmakta olduğunu, ... Yönetim Kurulu Başkanı davalı ... , ... ve ... teknelerinin sahibi olduğunu ve aynı zamanda ...

Yönetim Kurulu Başkanı ... hakkında bağlama ücretinin tahsili amacıyla icra takibi başlattıklarını, borçlunun takibe 28.05.2019 tarihinde itiraz ettiğini ve takibin durdurduğunu, borçlunun barınmaya devam ettiğini, icra dosyasına yapılan itirazın iptali için ve ayrıca 20.05.2019 tarihinden sonra da aylık 432.00 TL hesabıyla aidat borcu bulunduğunu, Arabulucuya başvurduğunu, anlaşma sağlanamadığını, bunun üzerine toplam aidat parası borcunun ve takip ve dava tarihinden tüm aidatları hesaplanarak yasal faizi ile tahsili için iş bu davayı açtığını, davalının Kooperatife ait ...

Mah. ... barınağında halen barınmakta olduğunu, ücret ödemesi yapmadığını, her 2 teknenin de ... Liman Başkanlığı Gemi Sicilinde kayıtlı olduğunu, davalının borçlarına karşılık ... Liman Başkanlığında adına kayıtlı borcun doğumuna neden olan .... bir adlı teknesi ile ... adlı teknesinin mülkiyetlerinin devrini engellemek için satış, bağış gibi işlemlerin yapılmaması için ...

Gemi sicilindeki “kayıtlarına ihtiyati tedbir zımmında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davalı birliğin adresini ... Mahallesi ... sk no:11/2 ... olarak yazdıklarını oysaki bu adresin, davacı kooperatifin yönetim kurulu üyelerinden ... ve ...' in kardeşinin ikamet adresi olduğunu, 04.03.2021 tarihli dilekçede keza davacı kooperatife ait defterlerin bulunduğu adresi de aynı şekilde ... Mahallesi ...

Sokak NO:11/2 ... olarak bildirmiş olduğunu, davacı vekili ya müvekkilinin adresini bilmemekte ya da mahkemeyi yanıltmak sureti ile kasıtlı hareket ederek aynı adresleri yazmakta olduğunu, davalı birliğin adresi ... Mahallesi ... Sokak NO:14 ..., diğer davalı ...' in adresi de ... Mahallesi ...

Sokak NO: 4 ... olduğunu, davacı kooperatife aidattan ve diğer herhangi bir kullanımdan kaynaklanan borçlarının bulunmadığını, her iki davalı da davacı kooperatifin üyesi olmadığını, davacı kooperatifin üyesi bulunmamaları nedeni ile davacıya herhangi bir borçlarının olmadığını, ... isimli tekne ne davalılardan ... ve nede diğer davalı birlik adına kayıtlı olduğunu, bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " alacaklı ... Başkanlığı tarafından ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine gemi barınma ücreti alacağından dolayı ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının kooperatifin 15.02.2019 tarihli ve 1 nolu karar metni olduğu, söz konusu karar incelendiğinde davalılara ait ... ve ... gemilerinin kooperatife ait limanda barınmalarından kaynaklı alacağın tahsili için icra takibi yapılmasına karar verildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde yapılan itiraz nedeni ile takibin durdurulduğu, borçlunun itiraz dilekçesinde alacaklıya herhangi bir borcu olmadığından bahisle takibe itiraz ettiği akabinde eldeki davanın açıldığı,

ancak mahkememizin eldeki davaya bakmakla görevli olmadığı, zira uyuşmazlığın TTK 1352/1-n maddesi uyarınca deniz alacağında kaynaklandığı, bu türden davalara bakma görevinin denizcilik ihtisas mahkemesine ait olduğu, ilimizde de ... 1 ATM' nin HSYK'nın 10/05/2005 tarih B 030 PER0000001/04-12 sayılı kararı uyarınca bu neviden davalara bakmakla görevlendirildiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği nedeni ile davanın usulden reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davaya bakmakla ve neticelendirmekle mahkemenin görevli olduğunu, davanın 1163 sayılı Kooperatif Kanunundan kaynaklandığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, tekne bağlama ve barınma ücretinden kaynaklı yapılan takibe davalıların itirazının iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, işletmesinin taraflarına ait olduğu ...

Mahallesi ... barınağında, davalılara ait ... ile ... adlı teknelerin barınma ücretini ödemedikleri iddia edilmiş, davalılar ise, davacı kooperatifin üyesi olmadıklarını, ... barınağında kullandıkları alanın davacıların Milli Emlak Müdürlüğünden kiraladıkları alanın dışında olduğunu, kullandıkları alanın davacılara ait olmaması ve davacı kooperatifin üyesi bulunmamaları nedeni ile davacıya herhangi bir borçlarının olmadığını, ... isimli teknenin ise adlarına kayıtlı olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece, uyuşmazlığın TTK 1352/1-n maddesi uyarınca deniz alacağında kaynaklandığı,

bu türden davalara bakma görevinin ise HSYK'nın 10/05/2005 tarih B 030 PER0000001/04-12 sayılı kararı uyarınca denizcilik ihtisas mahkemesi olarak belirlenen .... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6762 sayılı eski TTK.'nun 4. maddesine 20.04.2004 tarihinde 5136 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile eklenen son fıkrası "İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca, bu Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir." hükmünü havi olup, bu maddeye dayalı olarak HSYK tarafından 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile İstanbul’da Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmuş, yargı alanı da İstanbul İli mülki hudutları olarak belirlenmiştir.

Daha sonra özel kanunlarına göre kurulmuş olan ihtisas mahkemelerinin yargı alanlarının yeniden belirlenmesi ile ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde bu mahkemelerin görev alanına giren iş ve davalara hangi mahkemenin bakması gerektiği hususlarında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı almıştır. Bu ilke kararı gereğince ;

Denizcilik İhtisas Mahkemesi Konusunda;

I-Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile İstanbul’da kurulup faaliyete geçirilen Denizcilik İhtisas Mahkemesinin yargı alanın İstanbul ili mülki hudutları olarak belirlenmesine,

II-Denizcilik ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde

a)-Ticaret mahkemesi bulunan yerlerde;

1-Bir ticaret mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemenin,

2-Birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinde,

b)Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde;

1 ) Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

2 ) Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına karar verilmiştir.

Öte yandan 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı yeni TTK.'nın 5.maddesi;

"Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler

(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

(4) (Değişik: 26/6/2012-6335/2 md.) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder." hükmünü, yine aynı tarihte yürürlüğe giren 6103 sayılı TTK.'nın yürürlüğü ve uygulama şekline dair kanunun 8. maddesi de,

"A) Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları

MADDE 8 – (1) 6762 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.

(2) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler." hükmünü havi olup, 6103 sayılı kanunun 8.maddesi, 6102 sayılı kanunun 5/2.maddesinin HSK.'na verdiği yetkinin kullanım şekline ilişkindir.

Anılan kanunların verdiği yetki ile HSK. tarafından 10.07.2012 tarih ve 1888 sayılı Yetki kararnamesi ile İstanbul için 51. ve 52. Asliye Ticaret Mahkemelerini, İzmir için 6. Asliye Ticaret Mahkemesini TTK.'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmesine karar verilmiş, 08.09.2014 tarih ve 1945 sayılı yetki kararnamesi ile de bu kez aynı konularda İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ve İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilerek, önceki görevli mahkemelerin faaliyetinin durdurulmasına karar verilmiştir. Diğer yargı yerlerine ilişkin bir görevlendirme yapılmamıştır.

Yukarıda açıklanan hususlar birlikte değerlendirildiğinde.

6762 sayılı eski Türk Ticaret Yasası’nın 4. maddesine eklenen fıkra ile 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Yasası’nın 5/2. maddesi ve 6103 sayılı TTK.'nın yürürlüğü ve uygulama şekline dair kanunun 8.maddesi, aynı yönde ve birbirinin devamı niteliğinde düzenlemeler olmayıp, 6762 sayılı eski TTK.'nın 4/son maddesi ve HSK.'nın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin kurulmasına dair 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ve devamında 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile asliye ticaret ve asliye hukuk mahkemeleri yönünden getirilen düzenleme,

daha sonra alınan 10.07.2012 tarih ve 1888 sayılı ve 08.09.2014 tarih ve 1945 sayılı HSK kararları ile İstanbul ve İzmir için yeniden görevli mahkemelerin belirlenmesi şeklinde özelleştirilmiş, diğer bir ifade ile 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı karar ile asliye ticaret ve asliye hukuk mahkemeleri yönünden getirilen sistem korunmamıştır.

Dolayısıyla 6103 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince HSYK'ca İstanbul ve İzmir İllerinde TTK.'nın Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli mahkemeler belirlenmiş, bu illerin dışında ise böyle bir görevlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 sayılı Kanun'un Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK.'nın 5.maddesi gereğince ticaret mahkemelerince görülecektir.

Somut olayda, davanın 19/02/2021 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açıldığı, mahkemece, Denizcilik İhtisas Mahkemeleri lağvedildiği halde, bu sebeple geçerliliği bulunmayan HSYK'nun kararı gerekçe gösterilerek, olmayan Denizcilik İhtisas Mahkemeleri'ne görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinini, görev ilişkisi olmayıp iş bölümü ilişkisi olması nedeniyle, görevsizlik kararı verilerek aynı seviyedeki diğer mahkemenin görevli kılınmasının mümkün olmadığı, uyuşmazlığın, davanın açıldığı .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görüşülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır