Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2395 K.2024/2374

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/10/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... model (2 bantlı, dakikada ortalama 120 adet üretim yapan ultrasonik) makineyi 110.000 USD karşılığında, kargo bedeli vb. kalemlerdeki artışlar sebebiyle 122.500 USD bedel üzerinden revize edilerek (488.600,00 + 360.000,00 TL olarak iki dekont) alıcı/müvekkil şirkete en geç 1 ay içerisinde teslim etmeyi 14/04/2020 tarihli sözleşme gereği taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği ilgili ödemeyi TL'ye tekabül eden miktarda eksiksiz olarak yaptığını,

ancak davalının sözleşmede yer alan teslimat tarihi ve çalışır vaziyette kurulum ve kalibrasyon taahhütlerini yerine getirmediği için müvekkili şirketin birçok yönden zarar ettiğini ve zarar etmeye devam ettiğini, sözleşme gereği kurulacak makinenin üretim kapasitesine göre ciddi miktarda yatırım yaptığını, ayrıca sipariş aldığını ve bu yönde ticari sözleşmeler yaptığını, ancak üretim tesisine bahsi geçen makinenin kurulumunun yapılmadığını, hatta bir takım malzemelerin/parçaların olmaksızın getirildiğinin tespit edildiğini,

bunun üzerine müvekkili ile davalı arasında (ve kefil sıfatıyla kardeşi ... ile birlikte) 30/05/2020 tarihinde yapılan yeni sözleşme gereği 06/06/2020 tarihine kadar kurulum, kalibrosyon işlemlerinin tamamlanarak garantili olarak tesliminin, aksi halde ödenen 122.500 USD'nin davalı ve kefil kardeşi tarafından müvekkili şirkete en geç 16/06/2020 tarihine kadar ödeneceği yönünde kabul ve taahhütlerinin bulunduğunu, ancak kurulum ve kalibrasyon işlemlerinin ilerlememesi üzerine ....Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde tespit yaptırdıklarını,

yapılan ihtara rağmen sözleşme gereği taahhütlerin yerine getirilmemesi ve 122.500 USD'nin ödenmemesi üzerine ....İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile 122.500 USD (839.847,75 TL) alacağın tahsili amacıyla icra takibine geçildiğini, ancak davalının borca ve yetkiye itirazı üzerine takibin durduğunu, oysaki taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği Adana Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu , davalının tüm itirazlarının haksız olduğunu belirterek, borçlu/davalının ....İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında yapılan sözleşme gereği makinenin tesliminin eksiksiz ve tam olarak gerçekleştirildiğini, kurulum ve kalibrasyon işlemlerine başlandığını ve sadece "maske üretim ile lastik bantlama arası otomatik bağlantı kalibrasyonu" işleminin kaldığını, söz konusu hususun ise üretilen maskenin bantlama alanına otomatik olarak sevk edilmesi olduğunu, müvekkili ile abisi ...'in bu kurulumu yapıp kalibrasyon işlemi kaldığında, davacı şirket çalışanlarının da olduğu yerde sözlü olarak baskı altına alındığını ve garanti yükümlülüğü ile iade yükümlülüğünü üstlenmelerine dair baskı yapıldığını,

müvekkili ile abisinin de bu durumda el yazısı ile hızlıca yazılıp hazırlanan sözleşmeyi imzalama mecburiyetinde kaldıklarını, yoksa müvekkilinin bu makineyi iade gibi bir yükümlülüğünün olmadığının esas sözleşmede açıkça belirtildiğini, sonrasında müvekkilinin iyi niyet göstererek kalan kurulumun da yapılması için usta ...'yi gönderdiğini, ancak orada makinenin ucuzladığı, şirkete pahalıya geldiği,

pandeminin sona ermeye yaklaştığını beyan ederek sitemde bulunduklarını ve makinenin kurulumuna izin verilmediğini, usta ... makinenin yanına gittiğinde kabloların kesilmiş olduğunu, panoda oynama yapılmış olduğunu ve makinenin ıslanmış olduğunu gördüğünü, davacı tarafın asıl gayesinin makineyi iade ederek daha ucuza bir makine almak olduğunu, müvekkilinin hep iyi niyetli davrandığını, davalının ise kötü niyetli olup süre bitmeden 30/05/2020 tarihli sözleşmeyi feshettiğini belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/10/2021 tarih, ... Esas ve ...

Karar sayılı kararında, " taraflar arasında düzenlenmiş olan 30/05/2020 tarihli sözleşme dikkate alındığında, davalı tarafından davaya konu makinenin kurulum ve kalibrasyon işlemleri yapılıp, tam bir maske üretimi sağlanamadığı anlaşıldığından, davacının makine bedeli olarak davalıya ödediği 122.500 USD'nin davalı tarafından davacıya iadesi gerektiği kabul edilerek, bu miktar üzerinden davalının ....İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmiş olduğunu, her ne kadar davalı vekili, davacı tarafından kurulum ve kalibrasyon işleminin yapılmasının engellendiği iddia edilmiş ise de özellikle davalı tanıklarının beyanlarında böyle bir engelleme olmadığının belirtilmiş olması karşısında, kurulum ve kalibrasyon işlemlerinin davacı tarafından engellenmediğinin kabul edildiğini, davalının itirazının haksız ve alacağın likit olması dikkate alınarak, davalı hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmiş".... "davanın kabulü ile; davalının ....İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 122.500 USD asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Devlet Bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına " şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece ek rapor/konusunda uzman kişilerden alınacak rapor taleplerinin herhangi bir gerekçe gösterilmeden reddedildiği, kurulduktan sora defalarca davalının bilgisi olamadan makinede oynama yapıldığını, bu nedenle konusunda uzman bir başka heyete dosyanın tevdi edilmesini ve özel mütalaanın dikkate alınmasını talep ettiklerini, dosyadaki bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, bilirkişi heyeti tüm tanıkların ifadelerinin bütünlüğü yerine sadece bir tanık ifadesine yoğunlaşarak kanaat oluşturduğunu,

makine kurulum esasında orijinal parçanın boyutunun Türkiye standartlarına uymaması nedeniyle kısalma yapılması meselesinde bu işlemin davalı ve davacı tarafından ortak bir karar ile alındığı meselesi atlandığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte malın ayıplı olduğu meselesinde yurt dışından bir gelecek bir müdahale ile malın tekrar çalıştırılabileceği ihtimali de mevcut bulunduğundan malın bütünüyle ayıplı olacağı yönündeki kanaat de bu açından raporun bütünlüğü ile çeliştiğini, gerek sayın mahkeme gerekse bilirkişi heyeti makineyi tümden ayıplıymış gibi değerlendirdiğini,

malın güncel piyasa değeri ile satın alındığı tarihteki değeri şu an ciddi ölçüde farklı olmakla bu makine rayiç değerleri de sayın heyetçe belirtilmediğini, davacı, mevcut olayın hiçbir aşamasında, kabul anlamına gelmemekle birlikte ayıp ihbarında bulunmadığı ve doğrudan dava yoluna gittiği, davacı sayın mahkeme tarafından verilen süre içinde arabulucu tutanağını da dosyaya sunmadığını, sayın mahkeme malın ayıplı olduğu kanısı ile davanın kabulü yani bedelin tüm ferileriyle birlikte iadesine karar verdiği fakat makinenin akıbeti konusunda bir karar da vermediğini, değeri milyon lirayı bulan makinenin davacının yedinde kaldığı,

istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın iadesine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/10/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalının taraflar arasında yapılan 14.04.2020 tarihli sözleşme ile 2 bantlı dakikada ortalama yüz yirmi adet üretim yapan ultrasonik makineyi en geç bir ay içinde teslim etmeyi kabul ettiği, sözleşme gereğince 488.600,00 TL ve 360.000,00 TL nin davalıya ödendiği, davalının makinenin kurulumunu yapmaması ve bir kısım parçaların eksik getirilmesi üzerine 30.05.2020 tarihinde yeni bir sözleşme yapıldığı, yeni sözleşme gereğince 06.06.2020 tarihine kadar kurulum kalibrasyon işlemlerinin tamamlanarak garantili olarak teslimi aksi halde ödenen bedelin en geç 16.06.2020 tarihine kadar ödeneceğini kabul edildiği,

davalı tarafından ilgili taahütlerin yerine getirilmesi ve paranında iade edilmemesi üzerine davalı hakkında icra takibi başlatıldığı, takibe haksız olarak itiraz edildiği ileri sürülerek itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise makinenin tesliminin eksiksiz ve tam olarak gerçekleştirildiğini, sadece maske üretim ve lastik bantlama arasında otomatik bağlantı kalibrasyonu kaldığını, yapılan baskı üzerine el yazısı ile hızlıca hazırlanan sözleşmeyi imzalamak zorunda bırakıldığını, kalan kurulum için gönderilen ustanın kurulum yapmasına izin verilmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından taraflar arasında 14/04/2020 tarihli ... model makinenin satış ve teslimi konusunda sözleşme imzalandığı, sözleşme bedelinin davacı tarafından davalıya ödendiği, davalı tarafından makinenin davacı tarafından bildirilen adreste davacıya teslim edildiği, 14.04.2020 tarihli sözleşmenin 3.2 maddesinin "makinenin kurulumunun satıcıya ait olacağı tarafça kabul edilmiştir" şeklinde düzenlendiği, sözleşmenin anılan maddesi gereğince makinenin kurulumunun davalı tarafından üstlenildiği, davalı tarafından makinenin kurulumunun sözleşme süresinde ve sözleşmeye uygun olarak yapılmadığı,

bunun üzerine taraflar arasında 30/05/2020 tarihli ek bir sözleşmenin imzalandığı, ek sözleşme ile 06/06/2020 tarihine kadar dava konusu makinenin kurulum ve kalibrasyon işlemlerinin tamamlanarak davacıya teslim edileceği, beyan edilen günde makine çalıştırılıp, kurulum ve kalibrasyonu tamamlanmadığı takdirde 122.500 USD'nin davalı tarafından davacıya iade edileceğinin kabul edildiği, ilk derece mahkemesince mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile davalı tarafından kurulum yapılırken makinenin orjinal parçasının kısaltılarak şeklinin değiştirildiği, kalibrasyon işlemlerinin yerine getirilmediği,

makinenin sadece maskenin gövdesinin üretimini sağladığı, kulaklık bandında maske gövdelerinin ilerlemediği ve bütün bir maske üretilemediği, arızanın kurulum esnasında makinenin birleşenlerinden birinin boyutlarının ustalar tarafından değiştirilmesi nedeniyle oluştuğu, yazılımın buna göre güncellenmemesi nedeniyle kalibrasyon işlemlerinin yapılamadığı ve tam bir maske üretiminin sağlanamadığının tespit edildiği, mahallinde keşif yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu,

davalı tarafından taraflar arasında düzenlenmiş olan 30.05.2020 tarihli sözleşmede belirtilen makinenin kurulum ve kalibrasyon işlemlerinin sözleşmede belirtilen süre de tam olarak yerine getirilmediği, davalı tarafından edim yerine getirilmediği takdirde 122.500 USD nin davacıya iade edileceğinin açıkça kabul edildiği, makinenin güncel değerinin belirlenmemesinin sözleşme hükümleri karşısında sonuca etkili olmadığı, davacı tarafından davada önce arabuluculuğa başvurulduğu ve ilgili tutanağın usulüne uygun şekilde mahkemeye sunulduğu,

bu durumda ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, ancak makine bedelinin tamamının iadesine karar verilmesi karşısında davacının uhdesinde bulunan dava konusu makinenin davalıya iadesine karar verilmemiş olması yerinde görülmemiş, ( Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 11.06.2014 Tarih 2023/1224 Esas 2024/2091 Karar sayılı ilamı) davalı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince, mahkemece kararda hata edilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, davanın kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 122.500 USD asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Devlet Bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, hükmolunan alacağın %20'si olan (takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanan) 167.969,55 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacıda bulunduğu anlaşılan davaya konu ... model makinenin davacı tarafından davalıya iadesine karar vermek gerekmiş, hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır