Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2440 K.2024/2110

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında sayaç okuma açma kapama hizmetinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşme gereği, davalıların davacı adına ve kendi çalışanları ile, su kapama, açma, sayaç değiştirme hizmetini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmesi gereğince ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'un iş akdinin davacı kurum ile davalı şirketler arasında devam ettiğini, ...'un sözleşmesinin adına kayıtlı su sayacının düzgün çalışmasına engel olması nedeniyle görevini kötüye kullandığı gerekçesi ile sona erdirildiğini,

ancak davalı şirketlerde çalıştığı süre ile ilgili olarak davacı ... Genel Müdürlüğü'ne karşı Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Yıllık İzin Ücreti, Ulusal bayram ücreti talebi ile ilgili .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama neticesinde mahkemenin 13/05/2015 tarih ve ... Kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, davacıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davacı tarafından ilgili icra dosyalarına ödeme yapıldığını, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince, davalı şirketin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminatları gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğunu, ...

Genel Müdürlüğü'nün bu konularda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin imzaladığı sözleşme ile sorumluluğu kabul ettiğini, ancak bu sorumluluğu gerektiğinde yerine getirmediğini, bu nedenle ... için 07/09/2015 tarihinde 104.958,74.TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, rücu davasına dayanak olan dosyanın yargılamasının devam ettiğini, dava dışı işçi asıl olarak idarenin işçisi olduğunu, müvekkilinin ancak kendi dönemiyle ve %50 oranında sorumlu olabileceğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun davacının müvekkili şirketteki çalışması süresi ve son ücreti ile sınırlı olacağını, müvekkilinin sadece kendi dönemiyle sınırlı olduğunu,

kendi dönemine isabet eden ödemelerin de ancak ve ancak müşterek borçluluk gereğince yarasından sorumlu olacağını, hesaplama yapılırken 6098 sayılı kanunun 165. Maddesinin dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ... Bilişim ve İletişim Sist. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesine; öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını ve ayrıca görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinin açıklanması gerektiğini, davanın ayrılması gerektiğini, iş davasının kesinleşmediğini, dava şartı oluşmadığını, kıdem tazminatı ve fazla mesai ücretlerinin davacının yükümlülüğünde olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; davacı kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücretinden, dava dışı işçinin davalı yüklenici şirketler nezdinde çalıştığı süre üzerinden tamamen sorumlu olduğu dava dışı işçinin 10/08/2008-11/08/2012 dönemlerine ilişkin fazla mesai ücret alacağı ve UBGT alacağının bulunduğu, bahse konu dönemlerde dava dışı işçinin ... Bilişim Şirketi ile ... Bilişim Şirketi & ...

İş ortaklığı nezdinde çalıştığı, bu kapsamda yapılan hesaplamada ... Bilişim Şirketi'nin davacı kurum tarafından yapılan ödeme nedeniyle fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve yargılama giderleri nedeniyle 10.559,06.TL sorumluluğunun bulunduğu, ... Bilişim & ...

İş ortaklığı'nın 5.342,94.TL sorumluluğunun bulunduğunu, yıllık izin ücreti ve yargılama gideri nedeniyle ve son alt işveren olması itibariyle davalı ...Ş.'nin 18.503,26.TL sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile. 18.503,26.TL tazminatın ... Dağıtım A.Ş.'den ödeme tarihi olan 07/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya ödenmesine, 10.559,06.TL tazminatın ... Bilişim Teknolojileri San. ve Tic.

A.Ş.'den ödeme tarihi olan 07/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya ödenmesine, 5.342,94.TL tazminatın ... Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. ile ... Elektrik Tek. San. ve Tic. A.Ş.'den ödeme tarihi olan 07/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ İLE DAVALI ... HİZMETLERİ A.Ş. VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yerel mahkemenin hatalı bilirkişi raporuna dayanarak karar verdiğini, bilirkişilerin hesaplamasının hatalı ve yasalara aykırı olduğunu, icra dosyasına yapılan ödemede vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinin dikkate alınmadığını, üçüncü kişi işçiye ödenen tüm ödemenin işçinin çalışmış olduğu tüm alt işverenlerden isteneceğinin sabit olduğunu, mahkemece bu konuda hatalı karar verildiğini, yerel mahkemenin vermiş olduğu ve aleyhlerine olan tüm hususlara itiraz ettiklerini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; alınan raporun hükme esas almaya elverişli olmadığını, bilirkişinin kök raporuna itiraz ettiklerini, bunun üzerine ek rapor aldırıldığının ancak bilirkişinin ek raporunda yapmış oldukları itirazlara ilişkin hiçbir inceleme yapılmadığını, bilirkişinin mevzuat değişikliklerinden dahi haberi olmadığını, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eklerinde işçinin iş akdinin sona ermesi halinde doğacak tazminattan hangi yanın sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığını,

iş akitlerinin feshedilmesi nedeniyle doğan dava konusu tazminat alacaklarından tümüyle yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığından, dava dışı işçilere yapılan söz konusu ödemeler nedeniyle davacı belediye ve davalının yarı oranda sorumlu olduklarını, yerel mahkemece asıl ve birleşen davalarda tümüyle karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücuen tahsili talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı anlaşılarak, alt işveren tüm işçilik alacaklarından sorumludur.

Somut olayımızda; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, dava dışı işçi ...'un 13/08/2011-11/08/2012 tarihleri arasında çalıştığı, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve genel tatil ücretinden, dava dışı işçinin davalı yüklenici şirketler nezdinde çalıştığı süre üzerinden tamamen sorumlu olduğu dava dışı işçinin 10/08/2008-11/08/2012 dönemlerine ilişkin fazla mesai ücret alacağı ve UBGT alacağının bulunduğu, bahse konu dönemlerde dava dışı işçinin ...

Bilişim Şirketi ile ... Bilişim Şirketi & ... İş ortaklığı nezdinde çalıştığı, bu kapsamda yapılan hesaplamada ... Bilişim Şirketi'nin davacı kurum tarafından yapılan ödeme nedeniyle fazla mesai ücreti, UBGT ücreti ve yargılama giderleri nedeniyle 10.559,06.TL sorumluluğunun bulunduğu, ... Bilişim & ...

İş ortaklığı'nın 5.342,94.TL sorumluluğunun bulunduğu, yıllık izin ücreti ve yargılama gideri nedeniyle ve son alt işveren olması itibariyle davalı ...Ş.'nin 18.503,26.TL sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile. 18.503,26.TL tazminatın ... Dağıtım A.Ş.'den ödeme tarihi olan 07/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya ödenmesine, 10.559,06.TL tazminatın ... Bilişim Teknolojileri San. ve Tic.

A.Ş.'den ödeme tarihi olan 07/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya ödenmesine, 5.342,94.TL tazminatın ... Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. İle ... Elektrik Tek. San. ve Tic.

A.Ş.'den ödeme tarihi olan 07/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine dair ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, davacı ve davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı ve davalı vekillerinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığından istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır