Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/486 K.2023/1243

Av. ...-...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/12/2023

...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... esas 2020/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkil şirket ile davalı arasında 2014/... ihale kayıt numaralı İçme Suyu Temin Sisteminin İşletme, Bakım- Onarım ve ... ili Genel Dezenfeksiyon İşleri Hizmet İşi ve 2014/... ihale kayıt numaralı ... , ... ve ... Atık Su Arıtma Tesislerinin Bakım , Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşine Dair Sözleşmeleri imzalandığını, bu sözleşmelerden 2014/... ihale kayıt numaralı ... , ... ve ...

Atık Su arıtma tesislerinin bakım, onarım ve işletilmesi hizmet işi sözleşmesinin sona erdiğini, sözleşme süresinde müvekkilin şirket yüklenici sıfatı ile edimlerini eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiğini, ay sonlarında düzenlemiş olduğu hak ediş raporlarını davalı kuruma sunmuş sunulan hakediş raporları davalının onayından geçmiş ve kesinleştiğini, ancak davalı Mart 2015 'ten başlamak üzere devam eden aylarda müvekkilin bütün hakedişlerini zamanında ödememiş, müvekkil şirket alacaklarını zamanında tahsil edemediğini, sözleşmeye göre yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı borçlu,

keyfi olarak ilk olarak 05/10/2015 tarihinde düzenlenen ... nolu hakediş raporunda davacı müvekkilden 95.488,14.TL, 03/12/2015 tarihinde düzenlenen ... nolu hakediş raporunda ise 727.808,42.TL olmak üzere toplam 823.296,56.TL'lik aylık maaş ödemelerinin gecikmesi ile ilgili kesinti yaptığını, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davalı tarafından yapılan hukuksuz işlemlerin geçersizliğinin tespiti ile şimdilik 10.000,00.TL aylık maaş ödemelerinin gecikmesi ile ilgili kesintinin tahsilini talep için iş bu davanın açılması zarureti doğduğunu,

10.000,00.TL'nin kesinti tarihi olan 05/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, ...Genel Müdürlüğü'nün 2014/... İKN li ... ... ve ... Atık Su Arıtma Tesislerinin Bakım Onarım ve İşletilmesi Hizmeti İşinin 10.405.162,50.TL bedelle ...Su Teknolojisi ve Ticaret Ltd. Şt.ye kaldığını, davacı yükleniciye hak ediş ödemelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi 42. Maddesine uygun olarak yapıldığını, davacının ceza kesintisi yapılan hak edişlere itiraz dilekçesi vermediğini, ...

Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ceza kesintilerinin haklı ve usule uygun olduğunu, İhale Dokümanlarından Genel Teknik Şartnamenin 4. Maddesinde bu şartnamede tanımlı personellerin aylık maaş ödemeleri her ayın 15 ine kadar personel hesabına yatırılacaktır.

Aksi takdirde geciken her gün ve her iş kalemi için sözleşmede yer alan ilgili işçilik kaleminin % 5 i oranında kesinti yapılacaktır denildiğini, davacı yüklenicinin banka kayıtları getirtildiğinde gecikmelerin açıkça görüleceğini, açılan davayı kabul etmediklerini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " taraflar arasında imzalanan sözleşmenin Cezalar ve Sözleşmenin Feshi Başlıklı 16. Maddesinde "Bu şartnamede tanımlı personellerin aylık maaş ödemeleri her ayın 15 ine kadar personel hesabına yatırılacaktır.

Aksi takdirde geçiken her gün ve her iş kelemi için sözleşmede yer alan ilgili işçilik kaleminin % 5 oranında kesinti yapılacaktır." düzenlemesinin yer aldığı, sözleşmedeki belirtilen madde gereğince sözleşme kapsamında çalışan personelin aylık maaş ödemelerinin zamanında yapılmaması halinde davalı şirketin cezai kesinti yapma hakkının bulunduğu, her ne kadar davacı vekilince hak edişlerin zamanında ödenmemesi nedeniyle personel ödemelerininde zamanında yapılamadığı bu nedenle kesintinin yerinde olmadığı belirtilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmede cezai şartın uygulanmamasına ilişkin hüküm bulunmadığı,

cezai şartın uygulanması şartlarının oluştuğu, yapılan kesinti miktarlarının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu kabulü gerekmiş açıklanan nedenlerle davacının yapılan cezai şart kesintileri nedeniyle alacağının bulunmadığı değerlendirilerek davanın reddine " şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; cezai şart taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feri niteliğinde olduğunu, taraflar sözleşme ile belirlenen asıl yükümlülüklerini yerine getirmeden feri nitelikteki edimlerin yerine getirilmesinin talep edilemeyeceğini, davalı taraflar arasında imzalanan hizmet alım işi sözleşmesinin altı ay geriden gelen edimlerini yerine getirmeden kamudan kaynaklanan gücünü kullanarak müvekkili aleyhine cezai şart uygulamasına girdiğini, hiç kimse kendi kusurunun yol açtığı bir gecikme nedeniyle başkasına cezai müeyyide uygulayamayacağını, dosyada iki farklı bilirkişi kurulundan rapor alındığını,

her iki bilirkişi kurulu raporları arasında çelişki giderilmeden ilk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir. .

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibarıyla "Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak" davasıdır.

Davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan tüm edimlerini eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiği, düzenlenen hak ediş raporlarını davalı kuruma sunduğu ve onaylanması ile kesinleştiği, ancak davalının, Mart 2015 'ten başlamak üzere devam eden aylarda hakedişlerini zamanında ödemediği, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediği,

keyfi olarak 05/10/2015 tarihinde düzenlenen ... nolu hakedişten 95.488,14.TL, 03/12/2015 tarihinde düzenlenen ... nolu hak edişten ise 727.808,42.TL olmak üzere toplam 823.296,56.TL'lik aylık maaş ödemelerinin gecikmesi ile ilgili kesinti yaptığı iddia edilerek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 10.000,00.TL kesintinin davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, davacıya hak ediş ödemelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi 42. Maddesine uygun olarak yapıldığını, davacının ceza kesintisi yapılan hak edişlere itiraz dilekçesi vermediğini, Teknik Şartnamenin 4. Maddesinde personellerin aylık maaş ödemelerinin her ayın 15 ine kadar personel hesabına yatırılacağı, aksi takdirde geciken her gün ve her iş kalemi için sözleşmede yer alan ilgili işçilik kaleminin % 5'i oranında kesinti yapılacağına dair hüküm bulunduğunu, davacının bu maddeye aykırı davrandığını,

kesintinin sözleşmeye uygun olduğunu savunmuş, mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında 2014/... ihale kayıt numaralı İçme Suyu Temin Sisteminin İşletme, Bakım- Onarım ve ... ili Genel Dezenfeksiyon İşleri Hizmet İşi ve 2014/... ihale kayıt numaralı ... , ... ve ... Atık Su Arıtma Tesislerinin Bakım , Onarım ve İşletilmesi Hizmet İşine Dair Sözleşmeleri imzalandığı, bu sözleşmelerden 2014/... ihale kayıt numaralı ... , ... ve ...

Atık Su arıtma tesislerinin bakım, onarım ve işletilmesi hizmet işi sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 12. Maddesinde, yükleniciye her ayın sonunda düzenlenecek olan aylık hak edişlerle ödeme yapılacağı, 16. Maddesinde ise, çalıştırılan personelin aylık maaş ödemelerinin, her ayın 15'ine kadar personel hesabına yatırılacağı, aksi takdirde geciken her gün ve her işçi kalemi için, sözleşmede yer alan ilgili işçilik kaleminin % 5'i oranında kesinti yapılacağına ve kesintinin sözleşme bedelinin %30'unu geçemeyeceğine dair hüküm bulunduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmeye konu olan işler için, davalı tarafından ... adet hak ediş ödemesi yapıldığı, işin 31/12/2015 tarihinde bitirildiği, davacı şirkete yapılan hak ediş ödemeleri sırasında ... nolu hak edişten 95.488,14.TL ve ... nolu hak edişten 727.808,42.TL olmak üzere toplam 823,296,56.TL cezai şart kesintisi yapıldığı, ... nolu hak edişten yapılan kesintinin 474.394,20.TL'lık kısmının ... nolu hak edişe, 47.662,22.TL'lık kısmının ... nolu hak edişe, 205.752,00.TL'lık kısmının ise ... nolu hak edişe ait olduğu,

davalı ...'nin kesinti gerekçesinin, taraflar arasındaki sözleşmenin 16. maddesinde belirtilen personel aylıklarının geç ödenmesi olduğu, davacı tarafından, personel maaşlarının gecikmesinin, davalının hak ediş ödemelerini sözleşmeye aykırı olarak kendilerine geç ödemesinden kaynaklandığı, davalının kendi edimini yerine getirmeden, fer'i nitelikteki cezai şart hükmüne dayanarak kesinti yapamayacağı ileri sürülmüş ise de, personel alacaklarının ödenmesi ile hak ediş ödemeleri arasında illiyet bağı bulunmadığı,

taraflar arasındaki sözleşmede, personel maaşlarının, hak ediş ödemelerinden sonra yapılacağı gibi, hak edişler ile ücret ödemelerini ilişkilendiren bir hüküm bulunmadığı, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesine göre, hak edişlerin her ayın sonunda düzenlenecek olan aylık hak ediş raporlarının davalı kuruma sunulmasından 30 gün içerisinde tahakkuka bağlanacağı ve tahakkuk tarihinden başlamak üzere 30 gün içerisinde de ödeneceği belirtilmesine rağmen, davalı tarafından hak edişlerin genelde geç ödendiği,

bir kısım hak edişlerin icra yoluyla tahsil edildiği, davaya esas teşkil eden ... nolu hak edişlerin ise, davacı tarafından "maaş ödemesiyle ilgili cezaya itiraz hakkımız saklı kalmak kaydıyla" şeklinde, ihtirazi kayıt konularak tahsil edildiği, ancak, davacı yüklenicinin, hak edişleri ihtirazi kayıtla imzalamış olmasının tek başına yeterli olmayıp, hak edişin kendisine ödendiği tarihten başlayarak 10 gün içerisinde bu itirazını dilekçe ile davalıya bildirmesi gerekirken, davacı tarafından bu yönde bir işlemin yapılmadığı,

bu nedenle, davacının hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağının kabulu gerektiği gibi, davalı tarafın özleşmeye her bir aykırılık için sözleşme bedelinin % 5'i oranında kesilen ve sözleşme bedelinin % 30 geçmeyen para cezasının sözleşme hükmüne uygun ve fahiş olmadığı, bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esetan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır