Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/665 K.2021/1360

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili hakkında Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ve müvekkilinin haberi olmadan tebligat muhtara yapılarak takibin kesinleştiğini, müvekkilinin adına kayıtlı ... ve ... plakalı araçlaa haciz ve yakalama şerhi konulduğunu, ... plakalı araç yakalanıp yediemin otoparkına çekilince müvekkilinin söz konusu takipten haberdar olduğunu, müvekkilinin daha fazla zarara uğramamak adına ihtirazı kayıt şerhi dosya borcunu ödeme zorunda kaldığını, takibe dayanak yapılan senette müvekkilinin borçlu görünmekte olduğunu, müvekkilinin bahse konu ...

Gıd. Eğit. İnş. Tic ve San. Ltd.

Şti adlı şirket ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, herhangi bir senet vermediğini, takip konusu senette yer alan bilgilerin müvekkilinin tarafından yazılmadığını, imzanın da müvekkilinin atmadığını, davalı şirketin sahte olarak düzenlediği senede dayalı olarak icra takibini başlattığını, ve müvekkilinin itiraz süresini kaçırdığından dolayı borcu olmayan dosya kapsamında belirtilen 12.769,61.TL'yi ödemek zorunda kaldığını, davalı şirket senette yer alması gereken tüm unsurları kendisi hazırlayarak imzaladığını, müvekkilinin icra dosyasına 12.769,61.TL'yi ödemek zorunda kaldığını,

müvekkilini adına kayıtlı ... plakalı araç yakalanarak yediemin otoparkına çekildiğini ve müvekkilinin yediemine de 542,80.TL ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin ödeme zorunda kaldığı bedelin 05/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber istirdatına, müvekkilinin hakkında kötü niyetli icra takibi başlatan davalı hakkında dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı ... kendisi bizzat müvekkilinin kurumuna gelerek taraflarınca takip başlatılan söz konusu senetleri ödeme vaadiyle şirkete verdiğini, müvekkilinin şirketinin eğitim hizmeti ver özel bir kurum olduğunu, her ne kadar bir ticari işletme olsa da mevzuat yönüyle genel anlamda 5580 sayılı özel öğretim kurumları kanununa tabi olduğunu, davacı müvekkilinin şirketinin yasal olarak açtığı ve çalıştırdığı eğitim kurumuna kardeşi ...'nı kaydettirmek için geldiğini, 05/09/2019 tarihinde müvekkilinin şirketi ve davacı arasında 15 maddelik bir sözleşme imzalandığını, e- okul kayıtlarında da mevcut olduğunu,

öğrenci ...'ın kayıt tarihi olan 05/09/2019 tarihinden 05/10/2020 tarihine kadar müvekkilinin şirketinin okulunda öğrenime devam ettiğini, davacı velisi olduğu kardeşi ...'ın eğitim alması karşılığında takibe konu olan senetleri bizzat kendisinin imzaladığını ve ödemeyi vadettiğini, vade tarihi geçen ve ödemesi gerçekleşmeyen senetler taraflarınca Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu olduğunu ve takibin başlatıldığını, usulüne uygun tebliğe rağmen herhangi bir itiraz olmadığı ve bu nedenle takibin kesinleştiğini, davacının velisi olduğu öğrenci ...'ın müvekkilinin şirketinin çalıştırdığı okuldan aldığı kıyafet,

kitap ve eğitim hizmeti karşılığında müvekkilinin şirketi ve davacı arasında 9.000,00.TL eğitim ücreti 1.500,00.TL kitap, kıyafet ücreti olmak üzere 10.500,00.TL'lik ücret anlaşması yapıldığını, davacı kayıt tarihi olan 05/09/2019 tarihinde Eğitim borcunun ilk taksidi olan 1000.TL ödemeyi kuruma ait ...

Bankası post cihazından çektirdiğini, geriye kalan 9.500,00.TL lik ödeme yapılmadığını ve buna karşılık gelen senetlerin taraflarınca icra takibine konu olduğunu, ... öğrenci ...'ın velisi olduğundan bahisle müvekkilinin şirketinin çalıştırdığı okula geldiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;" davacı, davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını iddia etmişse de davalı tarafça davacının kardeşini kendilerine ait okulu yazdırdığını savunarak dosyaya buna ilişkin belgeleri sunmuştur. Bonolar illetten mücerret de olsa her bononun altında bir temel ilişki vardır. Ancak, bonoyla söz konusu temel ilişki arasında bir bağ kurulmamıştır. Kambiyo sözleşmesinin tarafları temel ilişkiyi her zaman defi olarak öne sürebilir.

Davalı takibe dayanak bononun altındaki temel ilişkinin tüketici işlemi olduğunu ve bononun alınan hizmet karşılığında davacı tarafça verildiğini iddia etmektedir. Mahkamenin görevi taraflar arasındaki temel ilişkiye göre belirlenmelidir. Taraflar arsındaki temel ilişki ise tüketici işlemidir. Davacının tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari işletmesiyle ilgili bulunduğu çekişmesizdir. Davalı ise, tacir değil tüketicidir.

Davalı, ticari ve mesleki amaçlarla hareket etmeyen ve tüzel kişiliği bulunmayan tüketici olduğundan, 6502 Sayılı Kanunun 73. maddesi uyarınca davaya bakmakla görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu, görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olduğu, taraflar ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği ve görev hususunun dava şartı olduğu gözetilerek; mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın, HMK'nın 114/1-c,115/2 maddesi gereğince usulden reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacı müvekkil ile davalı taraf arasında herhangi bir şekilde hukuki ilişki bulunmadığını, söz konusu uyuşmazlığın kambiyo senetlerinden kaynaklı olan imza itirazına ilişkin olduğunu, kambiyo senedinden kaynaklanan istirdat isteminin ticari dava niteliğinde olduğunu, Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanında olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, Mersin 6.İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası, ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, İİK.nun 72/7 maddesi gereğince açılmış istirdat davasıdır.

Davacı tarafından, davalı tarafından Mersin 6.İcra Müdürlüğü'ne ait ... sayılı dosyada başlatılan icra takibine dayanak teşkil eden bonodaki imzanın kendisine ait olmadığı, davalı şirket ile aralarında ticari ilişki bulunmadığı belirtilerek, takip nedeniyle icra dosyasına yatırılan 12.769,61.TL.nın davalıdan istirdatına karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, takibe esas teşkil eden bononun, davacının kardeşi ...'ın davalıya ait ... Anadolu Lisesi'ne kaydı nedeniyle eğitim giderine karşılık olarak düzenlendiğini ve bonodaki imzanın davacıya ait olduğunu savunmuş, İlk Derece Mahkemesi'nce, yazılı gerekçe ile davaya bakmakla görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğundan bahisle, davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. Maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Davaya esas teşkil eden Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında, davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı ve takibin dayanağının bonolar olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, davaya konu bonolardaki imzanın kendisine ait olmadığını, davalı ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını ileri sürmüş, davalı ise bonoların, davacının kardeşinin eğitim bedeli olarak davacı tarafından düzenlenip verildiğini savunmuştur.

Davacının istirdat talebinin nedenini oluşturan ve takibin dayanağı olan bono, sahteliği iddia edilse dahi kambiyo senedi niteliğinde olup, kambiyo senetleri Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiştir. TTK'nun 4/1-a maddesi uyarınca, bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan uyuşmazlıklar ise ticari dava olup, TTK'nun 5/1 maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Ticaret Mahkemesi'ne aittir.

Takip dayanağı bonoların neye istinaden düzenlendikleri belirtilmemiş ve davalı tarafından eğitim bedeline yönelik olarak düzenlendiği, taraflar arasında bu yönde anlaşma bulunduğu yönündeki iddia da davacı tarafından kabul edilmemiştir. Bu nedenle, bonolardaki imzanın davacıya ait olup olmadığı, bono vasfını kaybedip kaybetmediği ve sonucuna göre davacının dava konusu bonodan dolayı borçlu olup olmadığının tespiti bakımından Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında resen nazara alınması gerekmekte olup, somut uyuşmazlıkta, istirdat davasının konusunun bono olduğu ve iş bu dava bakımından görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince, taraflar arasındaki temel ilişkinin tüketici işlemi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru değildir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır