Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/906 K.2024/328

2-... - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 04/03/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 04/03/2024

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2021 tarih ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı borçlu ile müvekkili arasında 19.09.2018 tarihinde 912.000 KG soğan satımı konusunda anlaşmaya varıldığını, Kilogramı 1.50.TL den olmak üzere 1.368.000,00.TL ye anlaşıldığını ve bu şekilde müvekkilinin fatura ile söz konusu soğanları davalı/borçluya teslim ettiğini, davalının bunun karşılığında müvekkili/alacaklıya 900.000,00.TL ödeme yaptığını, ancak bakiye kalan 481.680.00.TL'yi dava konusu soğanların hastalıklı olduğunu belirterek ödemediğini, müvekkilinin öncelikle harici olarak pek çok kez Davalı/borçlu ile konuştuğunu bakiye kalan parasını ödemesini talep ettiğini,

ancak davalı borçludan herhangi bir olumlu dönüş almaması üzerine davalı/borçluya ilk olarak ihtarname çekilerek "Tarafınız ile 912.000 Kg soğan alış verişi neticesinde 19.09.2018 tarih ve... SERİ nolu fatura tarafınıza kesilmiş ve ürün tarafınıza ayrı tarihte eksper kontrolünden ve sağlık kontrolünden geçerek teslim edilmiştir yapılan tetkikler neticesinde ürünlerin harhangi bir sorunu olmadığı malumunuzdur....

Yapılan ticaret neticesinde tarafıma ödenmesi gereken geriye kalan :481.680,00.

TL'lik bakiyenin tarafıma ödenmesini aksi halde yasal yollara başvuru yapacağımı tarafınıza ihtaren bildiririz."şeklinde bildirim ve ihtarda bulunmuşsa da davalı/borçlunun buna karşı olarak cevabi ihtarında "özetle dava konusu soğanların hastalıklı olduğunu bu nedenle zararı oluştuğunu ve yine bu nedenle bakiye kalan ödemeyi yapmayacağını" belirttiğini, Müvekkilininde buna karşı olarak cevabi ihtarnamesi ile özetle"dava konusu soğanların eksper kontrolü ve sağlık kontrolünden geçirilerek taraflarına fatura kesilerek teslim edildiğini ve iş bu nedenle bakiye kalan 481.680,00.TL nin tarafına ödenmesini" bildirdiğini,

Bunun üzerine davalı/borçlu tarafından çekilen cevabi ihtarnamesi ile aynı şekilde müvekkilinden almış olduğu soğanların hastalıklı olduğunu bu nedenle herhangi bir ödeme yapmayacağını belirttiğini, davalı borçlunun ödeme yapmaması nedeniyle .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında takip başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile; ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına başlatılan icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak borca ve faizine itiraz eden davalı borçlunun itirazının iptaline ve icra takibinin devamına, borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden davalı borçlunun , %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili dilekçesi ile, müvekkili ile davacı arasında 18/09/2018 tarihinde 1.368.000,00.TL bedelli tır üstü ihracat kalitesi kuru soğan anlaşması yapıldığını, müvekkilinin malları teslim almadan peşin olarak davacıya Halkbank ...

Şubesi kanalıyla belirli aralıklarla toplam 899.000,00.TL ödeme yaptığını, müvekkilinin henüz malı teslim almadan ticari güvene dayalı olarak bu ödemeleri yaptığını, davacıdan satın alınan soğanların ... limanına nakliyesi için araçların temini davacının eşi olan ... tarafından yapıldığını, dolayısıyla davacının soğanların İsrail'e ihraç edileceğini bildiğini, daha sonra ... limanında ...

Lojistik şirketi tarafından 43 konteyner yükleme gerçekleştirildiğini, bunların 32 konteynerinin davacının firmasından alınan kuru soğanlara ait olduğunu, ... hattına ait M/V ... gemisine yüklenen toplamda 43 konteyner soğandan 16 konteynerin İsrail'in yaptığı analizler sonucu hastalıklı çıkmasından dolayı reddedildiğini, alıcı firmanın da bu malları kabul etmediğini, malların 3 ayrı firmadan alınmadığını, davacıdan alınıp İsrail'e gönderilen 32 konteynerin dışında 11 konteynerin ...

Ticaret'ten alındığını, bu süreçte 16 konteynerin İsrail limanında beklediğini, bundan dolayı liman ardiye ücreti ve demoraj tutarı olarak 147.640,00 Amerikan doları ödeme yapıldığını, ayrıca müvekkilinin İsrail'deki alıcı firmadan satış bedelindeki alacağına mahsuben ithalatçı firma tarafından yatırılan paranın 41.000,00 dolarlık kısmının da müvekkilinin alacağından kesildiğini ve müvekkilinin de bu parayı banka kanalıyla ithalatçı firmaya limana ödenmek üzere transfer ettiğini, toplamda 147.640,00 dolar demoraj ve ardiye masrafı olarak müvekkilinin zararı oluştuğunu,

İsrail tarafından mallar kabul edilmediğinden malları Ürdün'e göndermek zorunda kaldıklarını, bu süreçteki masraflarında müvekkilince ödendiğini, ayrıca davacıdan alınıp ihraç yoluyla satılan soğanların geri kalan kısmında kalite bozukluğu, kilo eksikliği gibi nedenlerle toplamda 63.751,00 dolarında müvekkilinin satış bedelinden kesildiğini, davacı firmayla yapılan soğan satın alışından dolayı müvekkilinin şu ana kadar 282.326,00 dolar zararının olduğunu, bu zararın her geçen gün arttığını, ayrıca satış fiyatının nakliye dahil 2,370.TL olduğunu, davacıdan satın alınan soğanların hastalıklı, kalitesiz,

eksik çıkması durumunun ihtar ile davacıya bildirildiğini ve bir sonuç alınamadığını, davacının edimini borcuna uygun yerine getirmediğinden dolayı satış bedeline hak kazanmadığını, soğanların gizli ayıplı olup davacının ağır kusuru olduğunu, davacının soğanların hastalıklı olduğunu bildiğini, ağır kusur ve hilesiyle bu soğanları müvekkiline satıp teslim ettiğini belirterek,

davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte olur yani davacının satış bedeline kazandığı kanaatinde olursa mahkemece belirlenecek bakiye satış bedelinden müvekkilinin şu ana kadar uğradığı 282.326 Amerikan doları zararına karşılık 282.326 Amerikan doları tazminat alacağının davacının alacağı tutarında takas/mahsup edilerek davanın reddine, kötü niyetli davacının dava değerinin %20 sinden az olmamak üzere icra tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " ürünlerin insan tüketimi için tehlike içermediği ve ancak İsrail devletinin belirlediği kalite standartlarına uygun olmadığı, davalı tanığının beyanında belirtildiği üzere ürünlerin konteynerlerde iki ay süreyle de bekletildiği, davalının kontrol yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle kendi kusurundan kaynaklandığından davalının satıma konu ürünlerdeki ayıp savunmasının ve mahsup talebinin yerinde görülmediği, davacının satış bedeline kazandığı,

icra takibinin dayanağı olan 19/09/2018 tarihli faturada satıma konu soğan ürününün bedelinin 1.368.000,00.TL ve KDV sinin 13.680,00.TL olmak üzere toplam 1.381.680,00.TL olarak düzenlendiği, taraflar arasındaki sözlü anlaşma doğrultusunda KDV nin dahil olup olmadığı yönünde ayrı bir hüküm olmadığından alım satım bedeline KDV ninde dahil olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle icra takibinin dayanağı faturaya KDV dahil edilmeksizin toplam satış bedelinin 1.368.000,00.TL kabulü gerekip bu miktardan davalının ödediği davacı tarafından kabul edilen 900.000,00.TL düşülerek davacının karşı taraftan asıl alacağının 468.000,00.TL olduğu,

bu miktar kısım yönünden davalının itirazı haksız olup iptali gerektiği, taraflar arasında temerrüde ilişkin anlaşma sunulmadığından davalının takip tarihi itibariyle temerrüde düşmüş olup, işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşıldığından, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı alacaklı vekili tarafından davalı borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında 468.000,00.TL asıl alacak, 712,52.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 468.712,52.

TL alacağın asıl alacak yönünden tahsil tarihine kadar %9 faiz, masraf ve vekalet ücreti ile tahsiline ilişkin icra takibine yönelik davalı borçluların itirazlarının iptaline, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 468.000,00.TL asıl alacağın %20'si olan 93.600,00.TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davalıların tazminat talebinin icra takibinin haksız olmakla birlikte kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden koşulları oluşmadığından reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile.

İsrailin Engelleme Bildiriminde belirttiği aracın davacının eşine ait olduğunu, davacının soğanların İsrail'e ihraç edileceğini bildiğini, araçtaki ürünün sertifika nolu ile İsrail Engelleme Billdirimindeki ürün sertifika nolarının tuttuğunu, bütün belirtilen belgelerin resmi belge olduğunu, tüm sevk irsaliyeleriyle eşleştire yapılarak İsrail Devletince Engelleme Bildirimleri düzenlenen soğanların davacıdan alınan ürünler olduğunun anlaşılacağını,

İsrail Devleti Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı'nın ... bitki sağlı sertifika numaralı 10/10/2018 tarihli Engelleme Bildiriminde Soğanlarda yarım kanatlı ve çift kanatlı böceklerin olduğunun tespit edildiğini, davacıdan satın alınan soğanların ayıplı olduğunu, müvekkilinin, davacıdan satın aldığı kuru soğanlar hakkında mevzuatın ön gördüğü denetimler dışında ayrı bir denetim yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı taraf Çiftçi Kayıt Sistemi belgeleri ilk derece mahkemesince verilen süreye rağmen dosyaya sunmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalılar ile 912.000 kg soğanın, 1.368.000,00.TL bedelle satımı hususunda anlaştıkları ve bu anlaşma doğrultusunda malların davalılara teslim edildiği, mallara karşılık düzenlenen faturaya karşılık 900.000,00.TL ödeme yapıldığı, bakiye 481.680.00.TL'nın ise, soğanların hastalıklı olduğu gerekçesiyle ödenmediği,

ancak, ürünlerde ayıp bulunmadığı iddia edilmiş, davalı ise, davacıdan satın alınan 32 konteyner soğanın, 16 konteynerinde İsrail'in yaptığı analizler sonucu hastalıklı çıkmasından dolayı reddedildiğini, alıcı firmanın da bu malları kabul etmediğini, 16 konteynerin limanda beklemesinden dolayı, ardiye ücreti ve demoraj olarak 147.640,00 USD, ithalatçı firmaya ise 41.000,00 USD ödendiğini, İsrail'in kabul etmediği malları Ürdün'e göndermek zorunda kaldıklarını, bu masrafların da kendilerince ödendiğini, ayrıca, satılan soğanların geri kalanlarında kalite bozukluğu, kilo eksikliği nedeniyle 63.751,00 doların da satış bedelinden kesildiğini,

toplamda 282.326,00 dolar zararının olduğunu, davacının satış bedeline hak kazanmadığını belirterek, davanın reddini, aksi halde, bakiye satış bedelinden, 282.326 USD'nin davacının alacağından mahsubunu talep etmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından, taraflar arasında, alım satım ilişkisine yönelik yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacı tarafından 912.000 kg soğanın, 1.368.000,00.TL bedelle davalıya satıldığı ve bu satış nedeniyle düzenlenen faturaya istinaden davalı tarafından davacıya 900.000,00.TL ödeme yapıldığı taraflar arasında bu hususta bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın, davacı tarafından davalıya satılan bir kısım malların ayıplı olup olmadıkları, davalının bakiye fatura borcundan sorumlu olup olmadığı hususundan kaynaklandığı, davalının, davacıdan satın aldığı 32 konteyner ile dava dışı ...

Ticaretten satın aldığı 11 konteyner olmak üzere toplam 43 konteyner soğanın, İsrail'deki alıcı firmaya gönderilmek üzere teslim alınarak, gemiye yüklendiği, varış limanındaki İsrail'li yetkililer tarafından yapılan analizler sonucu 16 konteynerdeki soğanlarda hastalıklı olduğunun tespit edilerek, 2 adet sertifika muhteviyatı ürünler için engelleme bildirimi düzenlendiği ve ürünlerin ülkeye girişinin yasaklandığı, ancak, ürünlerin imha edilmediği gibi, davacıya iade de edilmediği, ayıplı olduğu ileri sürülen ürünlerin davalı tarafından Ürdün'deki başka bir alıcıya satıldığı, davalı tarafından, davacıdan satın alınan ürünlerin ayıplı olduğu,

bu nedenle zararının oluştuğu belirtilerek, bakiye fatura bedelinden sorumlu olmadığı, aksi halde ise, meydana gelen zararının davacı alacağından mahsubu gerektiği savunulmuş ise de, davalı tarafından satın alınan ürünlerin bitki sağlık sertikasının ...

Zirai Karantina Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, kurum tarafından ürünlerin bitki sağlığı kontrollerinin yapılarak, ihracatçı ülkenin bitki karantinası sağlık koşullarına uygun olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından ihraç edilen ürünlerde, İsrail devleti tarafından yapılan kontrollerde böcek bulunduğunun tespit edilerek, ürünlerin engellendiği, davalının, ürününü ihraç edileceği devletin aradığı sağlık standartlarını araştırmak ve satacağı üründe bu standardın var olup olmadığını araştırması gerektiği, ancak davalının, mevzuatın ön gördüğü kontroller dışında herhangi bir kontrol yaptırmadığı,

kaldı ki, ürünlerde olduğu belirtilen zararlıların tamamının fiziksel olarak da tespitinin yapılabileceği, davalı tarafından bu hususta yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığı, ayrıca, dava konusu soğanların hastalıklı olması halinde İsrail devleti tarafından derhal imhası veya iadesi gerekmesine rağmen iade veya imhanın da yapılmadığı, davalı tarafından ürünlerin başka bir alıcıya satıldığı, bu hususun dahi, ürünlerin insan tüketimi için tehlike içermediği, ancak İsrail devletinin belirlediği kalite standartlarına uygun olmadığını gösterdiği,

tüm bu nedenlerle, davalının ayıp savunmasının yerinde olmadığı ve davacının satış bedeline hak kazandığı, ilk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davalılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır