Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/922 K.2024/305

....Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2021 tarih ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında ... yevmiye numaralı 31.000,00.TL bedel üzerinde sözleşme imzalandığını, müvekkilinin bu sözleşme çerçevesinde ilk olarak satıcı tarafa 10.000,00.TL peşin olarak ödediğini, daha sonra sözleşmeye konu mallar teslim edilmeden önce 6.000,00.TL ek ödemeyi şirket çalışanı olan ...'ya teslim edildiğini, ancak tüm ihtarlara rağmen satışa konu edilen malların davacı müvekkiline teslimatının yapılmadığını, açıklanan nedenlerle davalarının kabulü ile 16.000,00.TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, ... İnşaat Yapı Müteahhitliğinin davada taraf sıfatı olmaması sebebiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacının dava dilekçesinde ... Makina'yı davalı gösterdiği, 20.10.2020 tarihli duruşmada davacıya davalının açık unvan ve adresinin bildirilmesi için süre verildiği, davacı vekilinin ... İnşaat Yapı Müteaahhitliği V.No: ... olarak açıklamada bulunduğu, HMK 114.d- gereğince tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları gerektiği, ...

Makina'nın gerçek yada tüzel bir kişilik olmadığı, dava açıldıktan sonra HMK 124 gereğince tarafta iradi değişiklik yapılabilecek ise de bu değişikliğin karşı tarafın açık rızası ile mümkün olabileceği, dosyaya vekalet sunan ... vekilinin taraf değişikliğine rıza göstermediği, davacının ...

Makineye dava açmasında maddi bir hatadan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan bir durumun da söz konusu olmadığı, bununla birlikte taraf değişikliğinin kabul edilmesi halinde dahî davacının arabuluculuk dava şartını da yerine getirmeden dava açmış olacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde arabuluculuk dava şartı ön görülen ticari davalarda artık taraf iradi değişikliğinin mümkün olmayacağı,

bununla birlikte somut uyuşmazlıkta taraf değişikliğinin mümkün bulunmadığı anlaşılmakla HMK 114-d fıkrası gereğince davacının taraf ehliyetine sahip olmayan davalıya karşı dava açmış olup HMK 115/2 fıkrası gereğince davanın usulden reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacı vekili dava dilekçesinde ... Makina'yı davalı olarak göstererek alacak davası açtığını, ... Makina'nın gerçek ya da tüzel bir kişiliğinin olmaması sebebiyle dava açıldıktan sonra HMK 124. Maddesi gereğince tarafta iradi değişiklik yapılabilecek ise de bu değişikliğe taraflarınca rıza gösterilmediğini, vekalet ücretinin hükmedilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalıdan satın alınan malların teslim edilmediği iddia edilerek, davalıya mal bedeli olarak peşin ödenen 16.000,00.TL'nın davadan tahsili talep edilmiş, davalı ise, davanın ... Makina'ya karşı açıldığını, HMK'nun 124. Maddesi gereğince taraf değişikliğine muvafakatları olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nun 124. maddesinde “Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir." hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, dava dilekçesinde davalının "... Makina" olarak gösterildiği, mahkemece, davalının açık unvanının bildirilmesi için davacı vekiline süre verildiği ve davacı vekili tarafından davalının ünvanın "... İnşaat Yapı Müteahhitliği" olarak açıklandığı ve taraf değişikliği talebinde bulunulduğu, mahkemece, HMK'nun 124.

Maddesinde düzenlenen taraf değişikliği koşullarının somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın, pasif husumet yokluğundan reddine karar verildiği, ancak, davalı tarafından inkar edilmeyen satış sözleşmesinde davalının ünvanının "...

Makina" olarak belirtildiği ve vergi numarasının davalıya ait olduğu ve dava dilekçesinde davalının bu ünvanının yazılmış olamsının maddi bir hatadan kaynaklandığı, maddi hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilebileceği, bu nedenle mahkemece, davacının taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Ancak, 6100 sayılı HMK'nun 114. maddesine göre görev hususu dava şartıdır. Yine aynı Yasa'nın 1. maddesine göre göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerekmektedir.

İlk derece mahkemesince tarafların tacir olup olmadıkları ve faaliyetleri konusunda Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Vergi Dairesi Müdürlüklerine yazılan müzekkere cevaplarında, davacının potansiyel vergi mükellefi olup, gelir vergisi yönünden herhangi bir mükellef kaydı olmadığı, davalının ise, 1. Sınıf tacir olup, bilanço esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği,

davanın, taraflar arasındaki Satış Sözleşmesine dayandığı ve TTK'nun 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalar arasında yer almadığı gibi, davacının gerçek kişi tacir olmaması dikkate alındığında davanın nispi ticari dava olarak da kabul edilemeyeceği, bu durumda 6100 sayılı HMK'nin 2/1. maddesi uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, Ticaret Mahkemelerinin sadece ticari davalara bakmakla görevli olduğu, TTK'nin 5/3. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu,

görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği, ilk derece mahkemesince, davaya bakmakla görevli mahkemenin, asliye hukuk mahkemeleri olduğu gözetilerek, davanın, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/1-c,115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi gerekirken, pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olması hatalıdır.

Yukarıda açıklanan bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, ilk derece mahkemesince görevsiz olunmasına rağmen davaya bakılmış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.nun 353/1-a-3 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır