Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/137 K.2022/331

Av... Av...

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 21/03/2022

YAZIM TARİHİ : ...

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili firma ile davalı arasında, Adana ili, ... ilçesi, ... sicil numaralı maden sahasına ilişkin olarak “Rödovans ve Ruhsatların Satışı” sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen karşı tarafın kötü niyetli olarak sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, karşı tarafın kötü niyetli olup söz konusu feshin geçersiz olduğundan feshin iptali, sözleşmenin aynen ifası ve gecikme sebebiyle uğramış olunan zararların tazmini gerektiğini,

taraflar arasında düzenlenen devir sözleşmesine ilişkin yapılan haksız feshin iptali ve sözleşmenin aynen ifası ile sözleşme konusu ... sicil nolu 4. Grup maden işletme ruhsatının davacı şirket adına devir ve tescili ile gecikme sebebiyle uğranılan zararların tazminine karar verilmesini ve ilgili kararın Enerji ve Tabi Kaynaklar Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesine,

ifanın mümkün olmaması halinde devir sözleşmesi uyarınca yapılan masraflar, devir bedeli ve sözleşmenin haksız feshi nedeni ile uğranılan zararların fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00.TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... tarih ve ... Esas,...

Karar sayılı kararı ile; görev Kamu Düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulması zorunlu olup usul hükümlerine ilişkin değişikliklerde esasa ilişkin değişikliklerden farklı olarak derhal uygulama ilkesinin bulunduğu bu nedenle HSK kararı ile birlikte Adana Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetki alanının Adana sınırları olarak belirlenmesi ile mahkemenin dava konusu somut uyuşmazlık bakamından görevsiz hale geldiği,

dosyanın HSK'nın 07/07/2021 tarih ve 608 Sayılı Kararı ile Adana Asliye Ticaret Mahkemesi faaliyete geçirildiğinden görevli ve yetkili Adana Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; ...

Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin görevli olduğu, mahkemelerinin görevli olmadığı gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile devir kararı ile dosyanın gönderme kararı verilmesinin doğru olmadığını, 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi gereğince görev hususunun dava şartı olduğu, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağının belirtildiği anlaşıldığından,

6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ve mahkemenin görevsizliğine, 6100 sayılı HMK'nun 21/1-c maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemece "Davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan HMK 114/c ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine, Mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair" kararının 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı HSK Genel Kurul Kararı'na uygun olmaması nedeniyle kaldırılmasına, taraflar arasındaki dava konusu sözleşmede yetkili mahkeme olarak Ankara Mahkemeleri gösterilmiş olması nedeniyle görevli Mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmesi, bu talebin uygun bulunmaması halinde görevli mahkemenin Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan tazminat davasıdır.

Davanın açıldığı ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı gerekçe gösterilerek görevli mahkemenin Adana Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilip görevsizlik kararı verildiği, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce de ... tarihli kararı ile görevli mahkemenin mahkemeleri değil ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu belirtilip görevsizlik kararı verildiği, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

8 Temmuz 2021 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 07/07/2021 tarihli ve 608 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul Kararı ile "Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun,

Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemeleri yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 30.06.2021 tarihli ve E.21646783-668/13369 sayılı yazısı görüşülerek ; ... Adana Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Adana İlinin mülki sınırları, ... Olarak belirlenmesine, İşbu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına 07.07.2021 tarihinde karar verildi." şeklinde karar verilmiştir.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkemenin görevli olması aynı zamanda dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflar görev itirazında bulunulabileceği gibi, ileri sürülmese dahi mahkemece resen gözetilmelidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanunî hâkim güvencesi” başlığını taşıyan 37’nci maddesinde “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, uyuşmazlık konusu her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.

O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde, her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava, açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. Ancak, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından yargı çevresi belirlenmesi, görev kuralı niteliğinde bulunmamaktadır. Göreve ve kesin yetkiye ilişkin düzenlemeler ancak yasa yoluyla yapılabilir.

Somut olayda; Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı irdelendiğinde, Adana Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin, Adana İli mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararın uygulanma tarihinin 01/09/2021 tarihi olarak belirtildiği, karar tarihinden önce açılmış davaların, yargı çevresi belirlenen mahkemeye devredileceğine ilişkin ise bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle, 01/09/2021 tarihinden önce, 27/04/2018 tarihinde açılan ve halen derdest olan iş bu davanın, açıldığı ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nce sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır