Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1507 K.2025/2612

2-... - ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :08/12/2025

KARAR YAZIM TARİHİ :08/12/2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine Adana 9 İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasında bulunan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığını, söz konusu ... Bank. Organize San. Şb'ne ait 28/02/2019 tanzim tarihli, ... çek nolu, 42.000,00.TL Bedelli çek dayanak gösterilerek takip başlatıldığını, davalı tarafın çekin karşılıksız olduğunu bu sebepten Adana 6. İcra Ceza Mahkemesinin 2019/...

E. Sayılı dosyasında karşılıksız çek şikayetinde bulunduğunu, müvekkilinin alacaklı davalının alacağına kavuşması ve ticari hayatının sekteye uğramaması amacıyla 19.04.2019 tarihinde iki ayrı çek düzenlediği ve davalıya teslim ettiğini, sonradan düzenlenen çeklerin ilkinin ... Bankası Kuruköprü Şubesine ait 0597466 çek nolu, 30.06.2019 keşide tarihli 20.000,00.TL bedelli çek ve ikincisinin ...

Barkal Şubesi'ne ait E1-... seri nolu 14.06.2019 keşide tarihli 20.000,00.TL tutarındaki çek olduğu, icra takibine dayanak 28.02.2019 tanzim tarihli 28.02.2019 ibraz tarihli ... çek nolu 42.000,00.TL tutarındaki çek karşılığında yazan çeklerin altına davalı tarafından "dönen çeke istinaden çekin aslını teslim aldım" şerhi düşülüp imzalanarak teslim alındığını, icra takibinin konusu oluşturan çekle ilgili müvekkilinin borcunun olduğundan bahsetme imkanı kalmadığını, Adana Cumhuriyet Başsavcılığına bedelsiz senedi kullanma sucundan şikatte bulunulduğunu,

alacaklının haksız ve kötü niyetli olarak müvekkilini icra tehdidiyle karşı karşıya bıraktığını, Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... sayılı icra takibinin durdurulmasını, davalıya kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20 'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf davaya konu çeklerin müvekkili tarafından keşide edilen bir başka çeke istinaden verildiğini, icra takibi konusunu oluşturan çeklerin borcunun bu sebeple ortadan kaltığını iddia etmiş ise de dosyaya sunulan belgeyi kabul etmediklerini, bu belgedeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, söz konusu belgenin müvekkilinin çekten alacağının ortadan kalktığı anlamına gelmediği, icra takip dosyasında Hüsetin şen'in borçlu olmadığını, menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacı tarafın bu senetten borçlu olmadığını usulüne uygun yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/...

Karar sayılı kararında, davacılar iddiasının takip konusu çeke ilişkin ödemeyi iki farklı çek ile yapmış olduğu ve bu nedenle dava konusu takibin semeresiz kaldığı şeklinde olduğunu, davalı savunmasının ise teslim evrağını kabul etmediğini ve çeklerin illetten mücerret olduğu yönünde olduğunu, davacının çek teslim evrağı sunduğunu, dava konusu çek bedeli ile mahsup yapılan çek bedellerinin uyuştuğunu, bu hususun yapılan ihtarata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin sunulmaması sebebiyle sadece davacı ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde yapılan bilirkişi incelemesiyle de sabit olduğunu,

ödemeye ilişkin teslim evrağına dair yapılacak imza incelemesi için yapılan ihtara rağmen davalı şirket yetkililerince numune imza verilmediği gibi şahit imza mercilerinin de bildirilmediği, dava konusu takipteki bakiye çek borcunun iddia edildiği üzere iki ayrı çekle ödendiği kabul edildiğini, dava konusu çek banka teminat bedeli davalı tarafça tahsil edildikten sonra çek bakiye borcu için başlatılan takibin 13.06.2019 olduğu,

mahsup konusu çeklerin ödeme tarihlerinin 01/07/2019 olduğu dikkate alınarak davalının kötü niyetli olarak takip başlatmadığı aksinin davacı tarafça ispatlanmadığı nedeniyle kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verildiğini, dava konusu takipte davacılardan ...'in borçlu olarak takibe dahil edilmemesi, işbu davacı yönünden talepte bulunulmadığı dikkate alınarak işbu davacı yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davacı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kambiyo senedinin bedelsiz olduğunu iddia eden davacı-borçlu TMK m. 6 ve HMK m. 190/1'e paralel olarak bu iddiasını ispatla yükümlü olacağını, davalı-alacaklının ise kambiyo alacağını ayrıca başka delillerle ispat etmesine gerek olmadığını, ayrıca davacı-borçlunun, borçlu olmadığına ilişkin iddiası HMK m. 201 uyarınca "senede karşı" ileri sürülmüş bir iddia mahiyetinde olduğundan bu iddianın yine senet veya bir başka kesin delil ile ispat edilmiş olması gerekmediğini, davacı tarafın üzerine düşen ispat külfetini yerine getiremediğini,

dosyaya ödemeye yahut borçlu olmadığına ilişkin kesin delil sunamadığı bu sebeple de iddialarını ispatlayamadığı açıkça anlaşılmakta iken mahkemece davacı borçlunun çeklere ilişkin teslim evraklarını ve ticari defterlerini sunmuş olmasından bahisle davacının ispat ödevini yerine getirdiği sonucuna varmış olmasının açıkça hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca ispat yükü davacı üzerinde iken gerekçeli kararda "davalı taraf yapılan ihtarlara rağmen belge sunumunda bulunmayarak iddiaları gereği karşı ispat ödevlerini yerine getirmemiştir." şeklinde açıklama yapılarak müvekkilinin,

üzerinde bulunmayan ispat külfetini yerine getirmediğinden bahisle aleyhine karar verilmiş olması da açıkça hukuka, yasaya ve usule aykırı olduğunu, senedin bedelsiz olduğunu iddia eden davacı borçlunun hem iddiasını ispat yükünün kendi üzerinde olduğu hem de bu iddiasını yine senet veya başkaca bir kesin delil ile ispat etmesi gerektiği ancak ilk derece mahkemesinde yapılan yargılama sırasında böyle bir delili dosyaya sunamadığı için iddiasını ispatlayamadığını, ayrıca kanuna aykırı bilirkişi raporunun hükme esas alındığı göz önünde bulundurulduğunda ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak,

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tahsil tarihinden bu yana icra dosyasından vazgeçilmemiş olması ve yargılama boyunca imza örneklerinin verilmemesi dahi davalı tarafın kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, kötü niyet tazminatına da hükmedilmesi gerektiği, kendisi aleyhine icra takibi başlatılmamış olmasının davacı müvekkili ... açısından iş bu davanın açılmasına engel olmadığı, kötü niyet tazminatına hükmedilmemiş olması ile birlikte davacı ... yönünden husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, husumet yönünden verilen kısmen ret kararına ve kötü niyet tazminatına ilişkin istinaf nedenlerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2022 tarih, 2019/... Esas ve 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacılar vekili tarafından, davalı şirket tarafından davacı şirket hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı, icra takibine konu olan çek karşılığı davalıya iki ayrı çek düzenlenip teslim edildiğini, icra takibine konu edilen çek karşılığında davalıya verilen çeklerin altına "dönen çeke istinaden alındığının" şerh düşüldüğünü, davalıya herhangi bir borcun olmadığı belirterek davacıların borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, davalı vekili, davacı tarafından dosyaya sunulan belgedeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığı,

davacı ...'in menfi tespit davası açmada hukuki yararının olmadığını, davacıların borçlu olmadığını usulüne uygun yazılı deliller ile ispat etmesi gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı ... Yemekçilik Tur. Ltd. Şti. Yönünden kabulüne karar verilmiş ve işbu karara karşı davalı vekili ve katılma yoluyla davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası ile davalı ... Ltd. Şti. Tarafından davacı ... Yemekçilik Turizm ve Temizlik Ltd, Şti. Hakkında toplam 46.329,06.TL için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak 28.02.2019 keşide tarihli 42.000,00.TL bedelli çekin gösterildiği anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, somut olayda davacı tarafından takibe konu çek yerine davalıya iki adet çek verildiği, bu nedenle takip konusu çekin bedelsiz kaldığı ileri sürülmekte olup bu kapsamda delil olarak 19.04.2019 tarihli "dönen çeke istinaden alındı.

Çekin aslını teslim aldım" şeklinde yazılı çek teslim evraklarına dayanıldığı, çek teslim evraklarında belirtilen ... Barkal Şubesine ait 14.06.2019 keşide tarihli 20.000,00.TL bedelli ve ... Bankası Kuruköprü Şubesi'ne 30.06.20219 keşide tarihli 20.000,00.TL bedelli çeklerin davalı tarafından tahsil edildiği, çeklerin davacı ... Yemekçilik ltd. Şti tarafından davalı ... Temizlik Maddeleri Sebze ve Meyve Ltd.

Şti ye ciro edildiği, davalı şirket yetkilisi adına usulüne uygun çıkartılan isticvap davetiyesine rağmen şirket yetkilisinin duruşmaya katılmadığı, bu durumda mahkemece dava ve takip konusu çek bedelinin davacı tarafından iki ayrı çekle ödendiğinin kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, İİK’nın 72/5. maddesinde, menfi tespit davasının davacı lehine sonuçlanması üzerine, takibin haksız ve kötü niyetli olması halinde davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedileceğinin düzenlendiği, somut olayda davalının kötü niyetli olduğunun ispat edilemediği,

davalı tarafından davacı ... hakkında icra takibi yapılmadığı bu nedenle davacı ... yönünden davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olmasının yerinde olduğu, sonuç olarak ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davalı ve davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır