Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2170 K.2025/2388

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin işyerinde taşıyıcının ... plaka sayılı aracına 47.874,25.TL değerinde yük yüklendiğini, ancak yükün teslim edilmesi gereken sürede alıcıya teslim edilmediğini, taşıyıcının malı gönderilen yere teslim etmemesi nedeniyle hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma dosyasının Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/... soruşturma numarasıyla halen derdest olduğunu, zayi olan yükün bedelinin tahsili için Adana 5. İcra Dairesi'nin 2020/... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıklarını, davalının kötüniyetli olarak borca itirazı üzerine takibin durduğunu,

bu nedenle Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasına borçlu tarafından yapılan tüm itirazların iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilmesine, itiraz edilen tutar üzerinden hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yük soran bir taşıyıcıya telefonla arayıp davacının telefonunun ve adresinin verildiğini, davacının bu taşıyıcıyla doğrudan kendisi anlaşıp yükü ... plakalı araca yüklendiğini, davalı müvekkilinin bu araç için herhangi bir komisyon almadığını, davacı ile arasında komisyon sözleşmesi ve araç yollama fişi de dahi imzalanamadığını, davacının yüklediği malların belirtilen adrese ulaşmaması üzerine davacıya adli mercilere müracatında müvekkilinde yardımcı olduğunu, usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini, kötü niyetli davacının dava değerinin %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derce Mahkemesinin kararında özetle; Davalı defterleri ile düzenlediği faturalara göre nakliyecilik yaptığını, yükleme tutanağına göre malların ...'a teslim edildiğini, yükleme tutanağındaki nakliye bedelinin 1.250,00.TL olarak yazıldığını, ancak ödeme yapıldığına ilişkin belge bulunmadığını, bu nedenle davanın kısmen kabulüne karar verilerek, davalının, Adana 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaliyle takibin; 47.878,00.TL asıl alacak, 1.250,00.TL nakliye bedeli olmak üzere 49.128,00.TL toplam alacak üzerinden takibin takipteki şartlarla devamına, Hükmolunan alacağın %20'si oranında olmak üzere 9.825,60.TL icra- inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile.

Davada taraf sıfatının ihtilaflı olduğunu, davanın açılması gereken kişinin Muhiddin Yaman olduğunu, ceza yargılaması sonucu beklenmeden karar verildiğini, davaya konu olayın aydınlatılmadığını, müvekkilinin aracı veya komisyoncu değil, nakliyeci olarak nitelendirilmesinin büyük bir hukuki hata olduğunu, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde reddedilen tutarın kabul edilen tutardan mahsup edilmesi gerekirken toplandığını, bilirkişi raporunda müvekkilin nakliyeci olduğundan bahsedilmişse de, bunun ne olayla ne de gerçekle ilgisinin bulunduğunu, müvekkilinin kendisine ait herhangi bir aracı olmadığı gibi,

kendisi için çalışan nakliye firmaları veya şoförlerinin de olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava "Taşıma Komisyonculuğuna Dayanan Alacak " talebine ilişkindir.

Davacı taraf taşıma komisyoncusu olan davalının gönderdiği kamyona yüklenen malların alıcıya teslim edilmediğini ileri sürerek zararı nedeniyle davalıdan alacak talebinde bulunmuş, davalı taraf ise davacının dava dışı taşıyıcı ile doğrudan kendisi anlaşıp, yükünü araca yüklediğini, davalının bu araç için herhangi bir komisyon almadığını belirterek davanın reddini talep etmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın A) Taşıma komisyonculuğu sözleşmesi başlıklı 917. maddesi;

"(1) Taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi ile komisyoncu eşya taşıtmayı üstlenir. Bu sözleşme ile gönderen, kararlaştırılan ücreti ödeme borcu altına girer.

(2) Taşıma işleri komisyonculuğu bir ticari işletme faaliyetidir.

(3) Bu Kısımdaki özel hükümler saklı kalmak üzere, komisyonculuk sözleşmesi ve eşyanın taşınmasına ait konularda taşıma sözleşmesine ilişkin hükümler taşıma işleri komisyonculuğuna da uygulanır." şeklindedir.

6102 sayılı TTK'nın 928. maddesine göre;

"(1) Taşıma işleri komisyoncusu, zilyetliğinde bulunan eşyanın zıyaından ve hasarından sorumludur. 876 ila 878 inci, 880 ve 881 inci maddeler ile, 882 nci maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları ve 883 üncü, 885 ila 887 nci maddeler kıyas yoluyla uygulanır.

(2) Taşıma işleri komisyoncusu, zilyetliğinde bulunan malın zıyaından veya hasarından kaynaklanmayan bir zarardan sadece 918 inci madde uyarınca kendisine düşen bir yükümlülüğü ihlal etmesi halinde sorumludur. Tedbirli bir tacirin göstereceği özene rağmen zarar önlenemeyecek ise komisyoncu sorumluluktan kurtulur.

(3) Zararın oluşmasına, gönderenin bir davranışı veya eşyanın özel bir ayıbı da sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır."

Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır (6102 sayılı yasanın 875/1-2.maddeleri). Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur (6102 sayılı yasanın 876. maddesi).

Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar (6102 sayılı yasanın 888/1. ve 3. maddesi).

Davalı ...'in Adana 39. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosyasındaki soruşturma aşamasında verdiği beyanda; " Nakliyatçılar Sitesi içinde bulunan ... Nakliyat isimli işyerinin sahibiyim. 28.12.2019 günü saat.12.00 sıralarında kapıda bulunan nakliye ilanına gelen ismini olay sebebi ile ögrendiğim ... şahıs ... Gıda adına olan Sivas iline Bakliyat yükünü götürmek istediğini söyledi. Şahısla 1250 Liraya anlaştık. Aramızda sözleşme yaptık. Fotokopisini soruşturma dosyasına eklenmek üzere sunuyorum. Şahıs yükü ... plakalı aracı ile götüreceğini söyledi. Ben bu aracı görmedim. Anlaşmadan sonra şahsı yükleme yapacağı ... Toptan isimli işyerine yönlendirdim..." devam eden beyanlarda bulunduğu,

Dava dışı ...'ın Adana 39. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/... Esas Sayılı dosyasındaki sanık sıfatıyla verdiği beyanda "Evrakta bana bahsedilen ... plakalı 1998 model Cargo 2520 marka kamyon bana aittir, olay günü olan 28.12.2019 tarihinde bu arabayı ben kullanıyordum. Bu arabamla olay tarihinde Adana ilinde nakliyatçılar sitesine yük aramak için gittim, bir nakliyecinin önünde Sivas'a götürmek üzere yük olduğunu tabelada gördüm ve nakliyecinin yanına giderek nakliyeci ile fiyat konusunda 1.250.TL'ye anlaştık. nakliyeciye 100,00.TL komisyon verdim ve nakliyeciden yükü yüklemek için fiş alarak yük yüklenecek ADN isimli toptancıya gittim, yüklenecek yük gıda malzemesi idi...." devam eden beyanlarda bulunduğu,

Yine ceza dosyasında müşteki Muhiddin Yaman'ın alınan ifadesi; "... Gıda isimli firma eşim ... adınadır. Benim imza yetkim vardır. Sivas iline göndereceği 10 ton 750 kğ olan fatura bedeli 47.878 lira olan bulgur, fasuyle, mercimek. makarna, nar ekşisi ve pirinç ile igili kamyon ayarlaması için ... Nakliyat isimli firma ile anlaştık. Bu firmanın yönlendirmiş olduğu ... Plakalı kamyona Yeşiloba Mahallesi ... toptan isimli işyerinden yüklemeyi yaptık. Yüklenen malların fatularını şoför ...'a teslim ettik. Ancak bu şahıs malı Sivas iline götürmedi..." devam eden beyanlarda bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu açıklamalardan sonra davalının hukuki durumu değerlendirildiğinde; dosya içerisindeki, ceza dosyasında müşteki, katılan ve sanığın ifadeleri, 28/12/2019 tarihli davalıya ait yükleme tutanağında, yükü taşıyan araçların plakasının bulunması, makbuzun başlığında "...

Nakliyat Mehmet Demir" ibaresinin bulunması, dava dışı ...'ın ise eşyayı taşıması için seçilen taşıyıcı olduğu dikkate alındığında taşıyıcı ile komisyoncu arasında bir komisyonculuk sözleşmesinin mevcut olduğu kabul edilmelidir. Tüm dosya kapsamından söz konusu taşıma işini davalının organize ettiği anlaşılmaktadır. Davalı TTK 917 maddesi gereğince taşıma komisyoncusudur.

TTK'nın 918 maddesi uyarınca taşıma komisyoncusunun tedbirli bir tacir gibi taşıyıcıları seçmeye müvekkilinin menfaatlarini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür. Aksi halde TTK'nın 876-879 maddesine göre eşyayı taşıttığı kimselerin fiil ve kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur. Davalı taşıyan sürücüyü seçerken gerekli özeni göstermediğinden taşınan malın ziya ve hasarından sorumludur.

Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunmuş, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır