Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2384 K.2025/2552

2-... TURİZM İNŞAAT ENERJİ AKARYAKIT NAKLİYE VE TAŞIMACILIK GIDA TEMİZLİK OTOMOTİV OTO KİRALAMA İTHALAT İHRACAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - VEKİLİ : Av..... : 3-... - Aziziye Mahallesi Kırpınar Sokak Kınacı Apt No: 10/6 Çankaya/ ANKARA

DAVANIN KONUSU

Rücuen Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 28/11/2025

YAZIM TARİHİ : 28/11/2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... esas ve 2022/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığını, anlaşma neticesinde işçilik alacakları ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçi ... için 05/09/2019 tarihinde toplam 20.204,39.TL tazminat ödendiğini, davalıların sorumluluklarına düşen miktarın 9.318,22.TL olarak belirlendiğini, davalılardan talep edilmesine rağmen geri ödemenin gerçekleşmediğini, davacı kurumun davalılardan ihale yönteminin yardımcı işlerde ve hizmet alım işini yaptığını,

taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirket elemanı olarak çalışan işçilere yapılan ödemelerden bu firmaların sorumlu tutulacağının karar altına alındığını, davalıların alt işveren sıfatıyla hizmet yürüttüğünü, taraflar arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğunu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, ancak ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işçilik alacaklarının işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarınını dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde müvekkilinin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiğini, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığını belirterek, 9.318,22.TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... Tur. İnş. Enerji... ile ... Proje ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketler ile davacı kurum arasında düzenlenen hizmet sözleşmesinde işçilere üst işveren tarafından ödenecek tazminatlardan dolayı alt işverene rücu edileceğine ilişkin bir maddenin bulunmadığını, davacı kurumun işçiye ödenecek kıdem tazminatından tek başına sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığı, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği, davacı ile davalı şirketler arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğu, ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, davalılardan ...

Şirketi ve Trenkwalder Ebru Şirketi yönünden yapılan incelemede, ... firmasının Trenkwalder firmasının alt yüklenicisi konumunda olduğu, ihale sözleşmeleri incelendiğinde Trenkwalder firmasının ihlale aldığı, alt yüklenici olarak ... firmasının gösterilmiş olduğu, her iki firmanın da asıl işverene karşı birlikte sorumluluklarının söz konusu olacağı, buna göre işçilik alacaklarının işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunup bulunmaması hususları değerlendirildiğinde davacının işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiği, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığı, dosya içerisinde davacı kurum ile iş bu davalılar arasında imza edilen sözleşmeler ve idari şartnamelerin bulunduğu,

yapılan hizmet sözleşmesi ve şartnamelerinin incelenmesinde yüklenicilerin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluğunun mevcut olup, davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının tamamını iş bu yüklenicilere rücu edebileceği sözleşme hükümlerinden anlaşıldığı, öte yandan dosya kapsamı incelendiğinde davalılardan ...

Turizm Şirketi ile davacı arasında imzalanan sözleşmede işçi alacaklarının muhatabına yönelik hüküm bulunmadığı görülmekle, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre taraflar arasında yapılan sözleşmede sorumluluğun yarı yarıya olacağına ilişkin açık bir sözleşme hükmü bulunmuyorsa, bu durumda da tam sorumluluk hususunun geçerli olacağı, dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporunda, davacının 05/09/2019 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle, ... Turizm. San.

Ltd.Şti.'nin tam sorumluluk 6.480,00.TL, Trenkwalder ile ...

Proje ... ise 2.863,26.TL olmak üzere toplamda 9.343,26.TL davacı idarenin davalılardan alacağının olduğu gerekçesi ile davanın 9.318,22.TL ödeme yapılmış olduğu belirtilerek bu miktar üzerinden açılmış, ödenen miktarca rücu hakkı doğacağından ödenen miktara göre bilirkişice hesaplanan miktarlardan mahkemece eşit oranlarda tenzilat yapıldığı, buna göre açılan davanın kabulü ile, 2.850,74.TL'nin ödeme tarihi olan 05/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar Trenk Walder Ebru Medikal ve Temizlik ...

A.Ş ve ... Proje İnşaat Otomotiv Turizm Temizlik A.Ş' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6.467,48.TL'nin ödeme tarihi olan 05/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Turizm İnşaat Enerji Akaryakıt Nakliye .. Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited vekili ve davalı ...

Turizm İnşaat Enerji Akaryakıt Nakliye Ve Taşımacılık Gıda Temizlik Otomotiv Oto Kiralama İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın tüm davalıları müştereken ve müteselsilen sorumlu tutarak tazminat talebinde bulunduğunu, bu hususun davacı tarafça açıklanmasının ve taleplerinin ayrıştırılmasının gerektiğini, müvekkili şirket ve davacı ASKİ Genel Müdürlüğü arasında kum ihalesinden kaynaklı bir sözleşme bulunduğunu, kamu ihalesinden kaynaklı sözleşmelerde talep edilecek faiz türünün yasal faiz olduğunu,

ancak davacı tarafın müvekkili şirketlerin tacir olmasına dayanarak alacaklara avans faizi işlettiğini, faiz unsurunun ana sözleşmeden ayrı düşünülemeyeceğini, haksız ve usulsüz faize itiraz ettiklerini kurumun asıl iş vereni olduğu dava dışı işçiye yapılan tüm ödemeden tek başına sorumlu olduğunu, müvekkili şirketlerin hiç bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili ile kurum arasındaki asıl iş veren ile alt iş veren arasındaki müşterek müteselsil sorumluluk ilişkisinin Kanun'dan doğduğunu,

iş akdinin feshedilmesi sebebi ile doğan söz konusu tazminat alacaklarından tümü ile yüklenici alt iş verenin sorumlu olacağına dair açık bir düzenleme bulunmadığını, dava dışı işçiye yapılan davaya konu ödemeler sebebi ile davacı Bakanlık ve davalıların yarı oranda sorumlu olduklarının kabulü doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibarıyla hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenicilere bağlı olarak çalışan dava dışı ...'ın işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacakların asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğunu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bir kısım davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir.

Neticede ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davalılar ... Turizm İnşaat Enerji Akaryakıt Nakliye Ve Taşımacılık Gıda Temizlik Otomotiv Oto Kiralama İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davalı ... İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği ve davalı ... İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen miktarın 2.850,74.TL olduğu ve iş bu miktarın gerek dava tarihi, gerekse karar tarihi itibariyle kesin nitelikte olduğu, istinafa başvuran davalı yönünden kabul edilen miktarın kesinlik sınırının altında kaldığı, bu nedenle iş bu karara karşı adı geçen davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı anlaşılmakla esasa ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan işbu davalının istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... Turizm İnşaat Enerji Akaryakıt Nakliye Ve Taşımacılık Gıda Temizlik Otomotiv Oto Kiralama İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/... EK sayılı kararı bu mahiyettedir)

Somut olayda, davalı vekili istinaf dilekçesinde işçilik alacaklarıyla ilgili sorumluluğun davacı kuruma ait olduğunu savunmuş olup, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı,

aksine genel şartnameye atıfta bulunulduğu ve sunulan teknik şartnamenin 3.6 maddesinde iş bu alacaklardan yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği, bu haliyle davalı alt işverenin tüm işçilik alacaklarından sorumlu olup, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğu, ayrıca taraflar tacir olmakla mahkemece hükmedilen alacağa avans faizi işletilmesinin de usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla adı geçen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır