Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2396 K.2025/2845

Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas 2022/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 07.03.2012 tarih 2011/... ihale kayıt numaralı sözleşme ile Adana merkez ile merkeze bağlı belde ve köylerde el bilgisayarı/endeksör (GPRS) ile endeks okuma ve düzenlenecek faturaların aboneye bırakılması işi davacı tarafından davalıya verildiğini, 12.04.2013 tarihli ek sözleşme ile işin süresi 31.05.2013 tarihine kadar uzatıldığını, sözleşme 31.05.2013 tarihinde sona erdiğini, müvekkili tarafından sözleşmeye uygun olarak ifa edilmesine karşılık ‘abone sayaç durum kodu ve kaçak ihbarından’ doğan hak edişin ödenmemesine dayandığını, 50.000,00.TL + KDV’nin 31.05.2013 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde hak edişlere yapılacak itirazlar ve sonuçları düzenlendiğini, hak edişlere itirazını idareye bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlendiğini, davacı taraf bir tacir olarak bu şartnameye göre teklifini hazırlamış ve hareket ettiğini, düzenlenen hak edişlere davacı tarafın herhangi bir itirazı olmadığını, her iki tarafın işin bitimine ilişkin onay formunun aslında ibra vasfını da taşıdığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;" iş sahibi şirket Kamu İhale Kanunu kapsamında olmakla birlikte somut sözleşme açısından her iki taraf eşit konumdadır ve davacı şirket tacir sıfatıyla serbest iradesiyle sözleşmeyi imzalamıştır. Tarafların birlikte düzenlediği 31.05.2013 tarihli İş Bitim Kabul Onay Formu ile akdi ilişki sonlandığından Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.12.2020 tarih 2020/... sayılı yürütmeyi durdurma kararının bu uyuşmazlığa etkili olmayacağı ve ispatlanmayan davanın (dava dilekçesindeki 50.000.TL kısmi talebin) reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; mahkeme taraflar arasındaki sözleşmeyi eser sözleşmesi olarak değerlendirdiğini, yapılan işin niteliği ve yapılan sözleşmeler değerlendirildiğinde hizmet alım sözleşmesinin söz konusu olduğunu, hizmet alım sözleşmelerinden doğan alacaklar TBK nun 146. Maddesi uyarınca 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, davaya konu olan tip sözleşmeler kapsamında endeksöre girildiği halde makul bir süre içerisinde gerekli işlemlerin yapılmamasında ve okumaların tahakkuka bağlanmamasında davalı şirketin kusurlu olduğunu, davacı tarafın herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Hizmet Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında El Bilgisayarı Endeksör ile Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi bulunduğunu, müvekkili şirketin elektronik ortamda gelen ve veri ve emirleri abone ve sayaç durum kodlarına bağlı olarak sözleşme hükümleri içerisinde davalı idareye elektronik ortamda bildirdiğini, davalının abone-sayaç durum kod bildirimleri ve kaçak ihbar bedellerini ödemediğini belirterek,

eksik hesaplanan hakediş bedellerininin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, davalı vekili savunmalarında sözleşmenin bir parçası olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin Hak Ediş Ödemeleri başlıklı 42.maddesinde hak edişlere itirazın ne şekilde yapılacağının düzenlendiğini davacının hak edişlere bir itirazının olmadığını, tarafların bu konuda birbirilerini ibra ettiklerini, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında El Bilgisayarı Endeksör ile Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin sona erdiği, davacının hak edişlere bir itirazının olmadığı anlaşılarak, davacı vekilinin istinaf sebepleri bakımından çözümlenmesi gereken sorun, itiraz edilmeyen hak edişler bakımından sonradan alacak isteminde bulunulup bulunulamayacağı noktasındadır.

Taraflar arasındaki sözleşme ve alacağın muaccel olduğu tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146.maddesi uyarınca zamanaşımı 10 yıl olup, bu itibarla, eldeki davanın ıslah edildiği tarih itibariyle zamanaşımı süresi dolmamıştır. Mahkemece ıslah edilen miktar yönünden davanın zamanaşımından reddedilmesi isabetli olmamıştır. Bu husustaki davacı istinafı yerinde bulunmuştur.

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin 9.1, 9.2 maddeleri ile sözleşmenin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 2/3 maddesi yollamasıyla 42. maddesinin a bendinin 1/7. paragrafında.

Yüklenicinin itirazlarını maddede belirtilen şekilde ve süresinde bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı belirtilmiş olup, sözleşme konusu işin sona erdiği, davacının süresi içinde hak edişlere itiraz etmediği ve hak edişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı anlaşılarak bu nedenlerle davacının bir takım alacaklarının hak edişe bağlanamadığı gerekçesiyle dava açamayacağı anlaşılarak (YARGITAY 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/...

EK Sayılı kararı benzer mahiyettedir.) davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle ile davanın ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımından reddine karar verilmesi ve bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunmakla kararın bu sebeple kaldırılması gerektiği anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile resen kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas 2022/... karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

4)-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

a)-DAVANIN REDDİNE,

b)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40.TL harcından, 853,88.TL peşin harç ve 16.225,00.TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 16.998,18.TL harcın istem halinde karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

c)-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

ç)- Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca kazanılmış haklar ve aleyhe bozma yasağı göz önüne alınarak hesaplanan 67.050,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya VERİLMESİNE,

d)-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

İstinaf Yargılaması Yönünden;

1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya İADESİNE,

2)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan, 220,70.TL başvurma harcı,18.TL tebligat masrafı, 42,00.TL posta masrafı, 135,50.TL dosya gönderme ücreti olmak üzere toplam 416,20.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır