Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2553 K.2026/599

Av.... Av. ... Av.... Av.... DAVALILAR : 1 -... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... : 2 -... : 3 -... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

: 4 -... : 5 -...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :23/03/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :23/03/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...

Genel Müdürlüğü ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin müvekkili ...Genel Müdürlüğü adına kendi çalışanları ile açma kapama ve endeks okuma hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereğince ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...’un iş akdinin son işveren nezdinde son bulduğunu, kuruma karşı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ve izin ücreti ile ilgili ... Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde verilen kararın davacı tarafından ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu ve kurumları tarafından ilgili icra dosyasına ödeme yapıldığını, ...

Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasından imzalanan sözleşme gereğince davalı şirketlerin elemanı olarak çalışan işçilere karşı işçilik alacakları, SSK primleri ve tazminatlar gibi tüm sorumlulukların şirketlere ait olduğunu, ... Genel Müdürlüğü’nün bu konularda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, bu sebeple Genel Müdürlüklerinin işçiye ... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasına istinaden ödenen 86.447,11.TL tazminat bedeli için davalı şirketlere rücu etme hakkına sahip olduğunu, davalı şirketlerin kurum ile imzaladığı sözleşme, teknik, ve idari şartnameler ile sorumluluğu kabul ettiklerini ancak bu sorumluluğu yerine getirmediklerini, ilgili kanun gereği ödeme yapan müvekkilinin ilgili sözleşmeler, şartnameler ve rücuen tazminat hükümleri gereği davalının çalışmış olduğu diğer şirketlere karşı işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını, asıl işveren- alt işveren ilişkisinin mevcut olduğu durumlarda asıl işverenin,

alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, ancak burada kanundan kaynaklanan bir teselsül halinin söz konusu olduğunu, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle müteselsilen sorumlu olduklarını, iç ilişkide ise bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda Yargıtay yerleşik içtihatlarının ve doktrinin tarafların kendi aralarında sözleşme yapabilecekleri doğrultusunda görüş bildirdiğini, müvekkilince yapılan ödemelerin kanun, ihale sözleşmesi,

teknik ve idari şartnameler gereğince davalı şirketlerden talep edilmesinde hukuken bir aykırılığın bulunmadığını, çalışan işçi ... için ... ve ... tarihinde ödenen toplam 86.447,11TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sistemli ... vekili cevap dilekçesinde özetle; rücu davasının zamanaşımına uğradığını, açılan davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkili şirketin yerleşim yeri adresinin İstanbul’da olup davaya bakmakla ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dava dışı işçi ...’un ... İş Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dosyası ile işe iade davası açtığını, dava neticesinde işçinin son işveren...’ne iadesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini ve işçi tarafından işe başlama başvurusunda bulunulduğunu, işe başlatılmayan işçinin ... İş Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, davacı kurumun dava dışı işçi ...’a yaptığı ödemenin müvekkilinden rücuen tahsilini talep ettiğini, ... İş Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dosyasının istinaf incelemesinde olup yargılamasının devam ettiğini, bu nedenle ilgili dosyanın kesinleşmesinin beklenilmesini talep ettiklerini, davacı idareye ait işyerinde çalışan işçilerin hep aynı olduğunu ancak ihale sözleşmesi imzalayarak alt işverenlik alan şirketlerin değiştiğini, dava dışı işçinin asıl ve gerçek işvereninin davacı ...

Genel Müdürlüğü olduğunu, dava dışı işçinin çalışma süresi boyunca tüm emir ve talimatları ... işverenliğinden aldığını ve ...’nin denetimi altında çalıştığını, bu sebeplerle işçinin tüm hak ve alacaklarından idarenin tek başına sorumlu olduğunu, kıdem tazminatından da asıl işveren davacı idarenin sorumlu olduğunu, müvekkilinin son alt işveren olmaması sebebi ile ihbar tazminatına ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkili ...’deki son net ücretinin 1.272,77.TL olduğunu;

sayaç okumanın, açma-kapamanın, su sayaçlarını takma- sökmenin ihale ile gerçekleştirilen bir iş olduğunu, işçilerek ödenecek ücretin ihale sözleşmesinde belirtildiğini, müvekkili şirketin ihale sözleşmesinde belirlenen ücretin daha üzerinde bir ücret ödemesinin hukuken ve ihale gereği mümkün olmadığını, dava dışı işçinin ... bünyesinde ...-... tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin müvekkili yükleniciliğinde ...’de çalışmış olduğu dönemden önceki çalışmasına karşılık gelen tazminat, ücret gibi ödemelerinden müvekkili şirketin herhangi bir yasal sorumluluğunun bulunmadığını,

müvekkili şirketin işçilere yapılan ödemeden dolayı müşterek sorumluluğu olduğunun söylenmesi durumunda müvekkili şirketle davalı idare arasından %50-%50 oranında sorumluluk doğacağını, bu durumda idarenin işçiye yapmış olduğu ödemenin ...bünyesinde ... tarihleri arasındaki döneme tekabül eden prim ödemelerinin %50’sini müvekkilinden rücuen tahsil edebileceğini, davacı kurumun dava dışı işçiye yaptığı ödemenin tamamından tek başına sorumlu olduğunu, mahkemenin aksi karar vermesi halinde müvekkilinin ancak kendi dönemi ve dava dışı işçinin son ücreti ile kendi dönemine denk gelen meblağın ancak yarısı ile sorumlu olacağını,

müvekkilinin son işveren olmaması nedeniyle ihbar tazminatından herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, ... İş Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile dava dışı işçinin ... adlı şirketteki işine iade edildiğini, aynı ilam ile işe başlatmama halinde 5 aylık ve boşta geçen zaman için 4 aylık ücret ve alacaklarını ... şirketi ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...

Karar sayılı ilamı ile onandığını, onama sonrası ... tarihinde kesinleştiği, dava dışı işçinin bu kesinleşme sonrası ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile işe iade müracaatında bulunduğunu, bu müracaat ... tarihinde ...

Şirketine tebliğ olunduğunu, ancak işe iade edildiğine dair herhangi bir bildirimde bulunulmadığı ve dosyaya da buna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığını, bu haliyle dava dışı işçinin işe iade edilmediğini, ... tarihleri arasında davacı ...

Genel Müdürlüğü'nün asıl işverenliğini, davalı şirketlerin alt işverenliğinde çalıştığını, taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmelerinde“Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." hükmünün bulunduğunu, bu kapsamda davacı ...

Genel Müdürlüğü'nün davalı alt işverenler nezdinde çalıştırılan işçi için ödenen işçilik alacaklarını davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdıkları dönem ve ücret yükseklikleriyle birlikte sorumlulukları oranında rücu hakkının bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itirazları karşılanmaksızın dosyanın karara çıktığı, hesaplamaya ese ücret olması gerekenden fazla tutarda olduğu için paylaşımın hatalı olduğu, icra takibin net değil brüt tutar üzerinden yapıldığını, icra dosyasına yapılması gerekenden fazla ödeme yapıldğını, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından, 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2/6.maddesi gereğince işçiye karşı müteselsilen sorumlu olan tarafların, aralarındaki iç ilişkide bu sorumluluğun nihai olarak hangi tarafa ait olacağı konusunda açık bir düzenleme bulunmadığını,

Hizmet alım sözleşmesinin 22. Maddesinin atıf yaptığı Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6.Bölüm 38. maddesinde ise “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır.

Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükmü mevcut olup, bu hüküm madde başlığında da açıkça belirtildiği üzere çalışanların fiili işçilik ücretleri ile ilgili özlük haklarına ilişkin olduğunu, o halde asıl işveren ve alt işveren olan taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamelerde,

fiili işçilik alacakları dışındaki alacaklarından tümüyle yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına dair açık bir düzenleme bulunmadığından, dava dışı işçiye yapılan davaya konu ödemeler sebebiyle davacı ve davalının yarı oranda sorumlu olduklarının kabulü gerektiğini, itirazların karşılanması amacıyla dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olduğunu, kararın aleyhe olan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmesini, açıklanan nedenlerle; karar kesinleşinceye kadar icrasının geri bırakılmasına, ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı kararının aleyhe olan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında asıl işveren davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Davacı tarafından , davalı yüklenici şirkete bağlı olarak çalışan dava dışı ... işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacağın asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiği, davacı ile davalı şirketler hizmet alım sözleşmeleri bulunduğu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğu ileri sürülerek davadışı işçiye yapılan 86.447,11 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ... tarafından davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

4857 Sayılı Yasanın 2/6 maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi tanımlanmıştır. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk, iş hukuku kapsamında işçiye karşı geçerlidir.

Asıl işveren ile alt işveren konumundaki yüklenicinin kendi aralarındaki iç ilişkide meydana gelen rücu uyuşmazlığının Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme hukukunun ilke ve esaslarına göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme ekindeki şartname hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin bu konuda bir hüküm içermemesi durumunda ise, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nazara alınarak davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden kıdem tazminatına ilişkin olarak ödediği bedel ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır.

İşyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği durumlarda işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumlu olup işveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. İhbar tazminatından ve yıllık ücretli izin alacağından son yüklenici sorumludur. (Bkz.Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin ... E. - ...

K. Sayılı ve ... günlü, ... E. - ... K. sayılı ve... günlü, ... E. - ... K. sayılı ve ... günlü ilamları).

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davadışı işçinin davalı alt işverenler nezdindeki çalışma dönemlerine ilişkin olarak davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri sözleşmeleri bulunduğu, davadışı işçinin eldeki davanın davacı asıl işverene karşı ...İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağı ve fazla çalışma ücret alacağından dolayı açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile net 31.638,37.TL kıdem tazminatı, net 4.619,37.TL ihbar tazminatı, net 9.225,24.TL yıllık izin ücreti alacağı, net 11.987,29.TL fazla çalışma ücreti alacağının davalıdan tahsiline karar verildiği, bu konuda verilen hükmün kesinleştiği, sözkonusu hükme dayanılarak başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibinde davacı asıl işveren tarafından ilam konusu alacaklar ve fer'ilerine karşılık ödeme yapıldığı, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, kıdem tazminatından yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olduğu,

mahkemece, bu kriterler esas alınarak düzenlenmiş bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş olduğu, sonuç olarak mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı ... vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır..

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davalı .... vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır