Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2743 K.2026/460

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile eşi ...'ın halıcılık işiyle uğraştıklarını, ...'ın bu iş sebebiyle 6 adet teminat gayesiyle çek keşide ettiği ve aralarında ticari ilişki olan ...’ye teslim ettiğini, ... 'nin teminat gayesiyle aldığı çekleri iş sonunda teslim etmek üzere müvekkilinin ve eşinin iş yerine geldiğini, müvekkilinin eşi ...'ın işyerinde olmadığı için çekleri müvekkili ...’a teslim ettiği, bu 6 çekin müvekkilinin uhdesindeyken kaybolduğunu, tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını, bu sebeple Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/...

Esas sayılı dosya ile çek iptali davası açıldığını, işbu dava devam ederken ...Yavuzlar Adana Şubesine ait ... çek numaralı 30.09.2020 keşide tarihli 15.000,00.TL bedelli çek ile ...Yavuzlar Adana Şubesine ait ... çek numaralı 30.08.2020 keşide tarihli 15.000,00.TL bedelli çekin, çek hamili davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/...

Esas sayılı davasının 09.03.2021 tarihli tensibinin ara kararı ile yetkili hamile karşı iade davası açmaları için süre verildiği bu sebeple süresi içerisinde işbu davanın açılma zaruretinin hasıl olduğunu, nitekim söz konusu çeklerin müvekkilinin uhdesindeyken kaybolduğunu, karşı taraf ile müvekkilinin herhangi alacak-borç ilişkisinin bulunmadığını, bu sebeple davaya konu çek hakkında iade kararının verilmesinin gerektiğini, zaten tarafların ticari defterleri incelendiğinde müvekkilinin böyle bir borcunun olmadığının açıkça görüleceğini, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulü ile;

müvekkilinin davalıya karşı herhangi borcunun olmaması ve müvekkilinin uhdesindeyken kaybolup davalının eline geçen çek hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/...

Karar sayılı kararı ile; çek örneğinin incelenmesi sonucunda dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesinin müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan oluşmasına göre davalının yetkili hamil sayılmasının gerektiğini, davacının dava konusu çekin davalı tarafından kötü niyetle iktisap edilmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu hususunda delil iddia ve ibraz edilmediğini, kaldı ki davacının dosya arasına getirtilen çek örneğinin "teminat" olarak verildiğine dair herhangi bir ibare içermediğini,

dolayısıyla davacının uyuşmazlık konusu çekin hamili olduğunu ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatlayamadığı kabul edilerek davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; Davacı ile davalı arasında herhangi bir alacak ya da borç ilişkisi bulunmadığını, tarafların ticari defterleri incelendiğinde bir alacak ya da borç ilişkisi olmadığı tespit edileceğini, söz konusu çek yalnızca teminat gayesiyle keşide edildiğini ve davacı müvekkilin himayesindeyken zayi olup davalının eline geçtiğini, bu nedenle mahkemenin vermiş olduğu red kararının yerinde olmadığını, mahkeme tarafından verilen hükmün kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 792. Maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nun 6. Maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair davacı tarafından dosya kapsamında bir delil ibraz edilmediği, çekin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır