Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/289 K.2022/530

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin Payas İlçesinde bulunan faaliyet yerinde çelik saç satışı yaptığını, davalı şirkete dilekçe ekinde sunulan faturalardan görüleceği üzere toplamda 206.930,46.USD fatura kesmek suretiyle çelik sacı satıldığını, satıma konu malın davalı şirkete 2020 yılının mart ayında teslim edildiğini, davalı şirketin 2020 Mart ayında gerçekleştirilen ticari satış nedeniyle bakiye kalan 51.755,49. USD ödemesi bulunduğunu, Dörtyol İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası ile başlatılan takibe itiraz edildiğini, bu nedenlerle Dörtyol İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile.

Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) tarafından 08.09.2021 tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile gönderme kararı verilmiş ise de verilen kararın teknik anlamda görevsizlik kararı olduğu Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı ile İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Hatay ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ve iş bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına dair kararın ilgili tarihten sonra açılmış ve görülmekte olan dava ve işleri kapsadığından mahkemenin görevli olmadığı,

bu tarihten önce açılan davalar yönünden hangi mahkemenin görevli olduğu hususunda görev uyuşmazlığı çıktığı, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince görev hususunun dava şartı olduğu, 6100 sayılı HMK'nun 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağının belirtildiği 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ve mahkemenin görevsizliğine,

6100 sayılı HMK'nun 21/1-c maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin Dörtyol 3. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi olduğunun tespitine ve mahkemenin kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görev uyuşmazlığı çıkmış olması nedeniyle merci tayinine yönelik dosyanın ilgili Adana Bölge Adliye Mahkemesi dairesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile.

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce usulden görevsizlik nedeniyle reddedilen itirazın iptali davasında tarafların, TTK hükümleri uyarınca tacir sıfatını haiz olduğunu, dolayısıyla itirazın iptali davası tarafların tacir sıfatından ve aralarındaki ilişkinin ticari uyuşmazlık niteliğinde olmasından dolayı itirazın iptaline ilişkin davada görevli mahkeme, HMK karşısında özel norm olan TTK hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, TTK 5. Maddesine göre "Aksine hüküm bulunmadıkça,

dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü düzenlendiğini, özel norm konumundaki bu kanun hükmüne göre, mezkur itirazın iptali davasında, ticari uyuşmazlık niteliğinde bir ilişkinin söz konusu olmasından ötürü görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin, tacir sıfatını haiz olup ticaret siciline kayıtlı olduğu yer Amasya olduğunu, bu sebepten yer itibariyle yetki kuralları gereğince mevcut itirazın iptali davasında yetkili mahkemeler Amasya mahkemeleri olduğunu,

bu nedenlerle İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevsizlik kararının kaldırılmasını, davanın Amasya Asliye Ticaret Mahekemesi'ne gönderilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

GEREKÇE

Dava, İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.

Davanın açıldığı Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı gerekçe gösterilerek görevli mahkemenin İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilip görevsizlik kararı verildiği, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nce de 26/10/2021 tarihli kararı ile görevli mahkemenin mahkemeleri değil Dörtyol 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu belirtilip görevsizlik kararı verildiği, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

8 Temmuz 2021 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 07/07/2021 tarihli ve 608 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurul Kararı ile "Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun,

Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemeleri yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 30.06.2021 tarihli ve E.21646783-668/13369 sayılı yazısı görüşülerek. İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Hatay İlinin mülki sınırları, ... Olarak belirlenmesine, İşbu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına 07.07.2021 tarihinde karar verildi." şeklinde karar verilmiştir.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkemenin görevli olması aynı zamanda dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflar görev itirazında bulunulabileceği gibi, ileri sürülmese dahi mahkemece resen gözetilmelidir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanunî hâkim güvencesi” başlığını taşıyan 37’nci maddesinde “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, uyuşmazlık konusu her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.

O hâlde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde, her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava, açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. Ancak, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından yargı çevresi belirlenmesi, görev kuralı niteliğinde bulunmamaktadır. Göreve ve kesin yetkiye ilişkin düzenlemeler ancak yasa yoluyla yapılabilir.

Somut olayda; Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı irdelendiğinde, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin, Hatay İli mülki sınırları olarak belirlenmesine ilişkin kararın uygulanma tarihinin 01/09/2021 tarihi olarak belirtildiği, karar tarihinden önce açılmış davaların, yargı çevresi belirlenen mahkemeye devredileceğine ilişkin ise bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle, 01/09/2021 tarihinden önce, 05/01/2021 tarihinde açılan ve halen derdest olan iş bu davanın, açıldığı Dörtyol Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nce sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır