Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/312 K.2025/123

Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/361 esas 2021/916 karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankadan 16/02/2015 tarihinde 910.000,00.TL zirai kredi kullandığını, kredi borcunu 22/05/2017 tarihinde yapılandırdığını, erken ödeme masrafı adı altında 49.648,00.TL'nin tahsil edildiğini, bankaların ortalama %2 oranında erken kapama cezası alırken davalı bankanın %5 gibi fahiş kapama masrafı aldığını, 16/02/2015 tarihinde kullanılan 910.000,00.TL kredi için ve 22/05/2017 tarihinde 1.096.450,00.TL kredi için %20,50 oranında fahiş miktarda faiz yürütüldüğünü, müvekkilinin fahiş olduğunu iddia ettiği erken kapama tahsilatının fazla ödenen faizin kredinin ilk kullanılırken alınan masraflar ile kredi kapamada alınan tüm masraf ve kesintilerin ödeme tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasında 16/02/2015 ve 11/05/2017 tarihinde Genel Kredi Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmelere istinaden ticari kredinin kullandığını, TTK 22.maddesi hükmüne göre tacir olan bankanın ücret isteme hakkına sahip olduğunu,T.C.

Merkez Bankası tarafından çıkartılan 2006/1 sayılı Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kar ve Zarara Katılma Oranları ile Kredi İşlemlerinde Faiz dışında Sağlanacak diğer Menfaatler Hakkında Tebliği 4.maddesi hükmüne göre bankalar tarafından kullandırılan kredilerde uygulanacak faiz oranları, faiz dışında sağlanacak diğer menfaatler ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırları serbestçe belirlenebileceğinin ifade edildiğini, tarafların tacir olduğunu, TTK 18/2.maddesi hükmüne göre basiretli iş adamı gibi davranmakla yükümlü olduğunu,

TBK'nın düzenlenen genel işlem koşullarının davaya uygulanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacının davalı bankadan 16/02/2015, 08/08/2016 ve 22/05/2017 tarihlerinde zirai işletme kredisi ve 22/11/2016 tarihlerinde rotatif kredi kullandığı, davacının 22/05/2017 tarihinde kullandığı 1.096.450,00 TL kredi ile daha önce kullandığı U2015021600608 nolu ve U2016080800115 nolu zirai kredi ile U20161122000059 nolu rotatif kredi borcunu kapattığı, 22/05/2017 tarihinde kullanılan 1.096.450,00.TL kredi borcunun ise 13/12/2017 tarihinde tamamen ödenerek kapatıldığı,

davalı banka tarafından davacıya kullandırılan 4 kredi sebebiyle kredi tahsis masrafı, erken kapama ve operasyon masrafları adı altında da bir takım masrafların tahsil edildiği, davacıya kullandırılan krediler için tahsil edilen kredi kullanım komisyonunun %0,22, %0,050 ve %0,37 olduğu ve diğer bankaların ortalamasının ise %2,22 olduğu ve davalının tahsil ettiği kredi tahsis masrafının piyasa ortalamasının altında olup fahiş olmadığı, 22/05/2017 tarihinde 7.000,00.TL erken ödeme/kapama komisyonu tahsil edildiği ve erken ödenen anapara tutarı toplamının 889.965,72.TL olduğu,

komisyon ile oranlandığında kredi tutarının %0,787'sine tekabül ettiğinin görüldüğü ve diğer bankaların bildirdiği ortalama oranın %3,80 ve davalı bankanın TC Merkez Bankasına bildirdiği erken kapama komisyon oranının ise %2 olduğu dikkate alındığında davalı bankanın bu tahsilat bakımından uyguladığı oranın ve tahsil ettiği tutarın fahiş olmadığı,

13/12/2017 tarihinde kapatılan 1.096.450,00.TL kredi borcu için 49.648,00.TL erken ödeme/kapama komisyonunun tahsil edildiği ve bu tutarın ödenen kredinin %4,528'ine tekabül ettiği, diğer bankaların bildirdiği ortalama oranın %3,80 ve davalı bankanın TC Merkez Bankasına bildirdiği erken kapama komisyonun oranının ise %2 olduğu dikkate alındığında bu tahsilat bakımından uygulanan oranın ve tahsil edilen tutarın fahiş olduğu, davacının kendisinden fazladan tahsil edilen tutar bakımından davalıdan iade talep hakkının bulunduğu,

yine davalı banka tarafından davacıdan operasyon masrafları adı altında tahsil edilip ne amaçla tahsil edildiği açıklanmayan masraflar bakımından davacının davalıdan bu tutarların iadesini talep hakkının bulunduğu kabul edilerek davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davalı banka tarafından davacıdan fazladan tahsil edilen erken ödeme/kapama komisyonu 27.718,26.TL ve bu tutar üzerinden fazladan tahsil edilen 4.157,74.TL KKDF ve 1.385,91.TL BSVM'den ibaret toplam 33.261,91.TL alacağın 13/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davalı banka tarafından davacıdan fazladan tahsil edilen gecikme faizi ile bu gecikme faizi yönünden fazladan tahsil edilen KKDF ve BSVM'ye karşılık 5.689,78.TL alacağın 22/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı banka tarafından davacıdan fazladan tahsil edilen operasyon masrafına karşılık 5.145,00.TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

söz konusu tutarı 525,00.TL kısmına 27/02/2015 tarihinden itibaren ve 2.625,00.TL'lik kısmına 22/05/2017 tarihinden itibaren ve 1.995,00.TL'lik kısmına 30/08/2017 tarihinden itibaren devlet bankalarınca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizinin uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; erken kapama ücretinin davacıya iade edilmesinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu, erken kapama oranı % 2 ile % 10 aralığında olduğunu, müvekkili bankaca uygulanan erken kapama cezasının ise % 4'ten fazla % 5'ten az olduğunun tespit edildiğini, müvekkil tarafından talep edilen tüm kalemler ve işletilen faiz oranları usul ve yasaya uygun olduğunu, tarafların tacir olduğunu, taraflar arasında uygulanması gereken kanunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu olduğunu, tacirin basiretli davranma yükümlülüğü çerçevesinde banka ile yaptığı sözleşmeyi okuduğunu, şartları bildiğini ve kabul ettiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Genel Kredi Sözleşmesi'ne dayalı olarak kullandırılan kredinin erken kapatılması sebebi ile tahsil edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı bankadan 16/02/2015 tarihinde 910.000,00.TL zirai kredi kullandığı, kredi borcunun 22/05/2017 tarihinde yapılandırılması sırasında, davalı tarafından erken ödeme masrafı, gecikme faizi ve operasyon ücreti adı altında 49.648,00.TL'nin tahsil edildiği, kredinin ilk kullanımında alınan masraflar ile kredi kapamada alınan tüm masraf ve kesintilerin fahiş olduğu iddia edilerek, yapılan kesintilerin davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden ticari kredi kullandığını, tacir olan bankanın ücret isteme hakkına sahip olduğunu, TBK'nda düzenlenen genel işlem koşullarının davaya uygulanamayacağını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6098 Sayılı TBK'nın 96. maddesinde "Sözleşmenin hükümlerinden veya özelliğinden ya da durumun gereğinden tarafların aksini kastettikleri anlaşılmadıkça borçlu, edimini sürenin sona ermesinden önce ifa edebilir. Ancak, kanun veya sözleşme ya da âdet gereği olmadıkça borçlu, erken ifada bulunması sebebiyle indirim yapamaz." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca kural olarak borcun erken ifasına engel bir durum bulunmamakla birlikte borcun erken ifası nedeniyle aksi sözleşme, kanun veya adet gereği olmadıkça indirim talep edilemeyecektir.

TBK'nın 20-25. maddelerinde de genel işlem koşullarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup sözleşmelerde; taraflardan birinin üstün veya avantajlı konumunu kullanarak, karşı tarafa dayattığı, karşı taraf aleyhine düzenlemeler içeren ve iyi niyet kurullarına aykırı olan bölümlerin genel işlem koşulu olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bankaların gelir kaynaklarından birisi de müşterilerine sunduğu krediler nedeniyle elde ettiği faizlerdir. Kredinin erken ödenmesi halinde bankanın faiz gelirinden mahrum olacağı, erken ifanın bankanın mali tablolarını olumsuz etkileyeceği de tartışmasızdır. Bunun yanında ticari krediler bakımından erken ifa halinde indirim talep edilmesini gerekli kılan bir düzenleme veya adet bulunmadığından esasında erken ifa hali kredi borçlusunun lehine bir durumdur.

Zira borçlu ödemek zorunda olduğu faizden kurtulacak veya daha düşük faizli veya daha uygun vadeli krediyle borcunu yeniden yapılandırabilecektir. Taraflar arasındaki sözleşmedeki erken ifa halinde her iki tarafın menfaatlerini korumaya yönelik bir düzenleme olduğundan bu haliyle genel işlem sartı olarak kabul edilmesi mümkün değildir. (Yargıtay 11. HD.'nin 25/01/2016 tarih ve 2015/9945 Esas, 2016/691 Karar)

Somut olayda, davalı banka tacir olup, dava konusu krediler davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemler olduğundan, davalı bankanın, kullandırılan krediler nedeniyle ücret istenebileceği, davacının, davalı bankadan 16/02/2015, 08/08/2016 ve 22/05/2017 tarihlerinde zirai işletme kredisi ve 22/11/2016 tarihlerinde rotatif kredi kullandığı ve kredi borçlarının tamamen ödenerek kapatıldığı, davalı banka tarafından, davacıya kullandırılan 4 kredi sebebiyle kredi tahsis masrafı, erken kapama ve operasyon masrafları adı altında da bir takım masrafların tahsil edildiği,

taraflar arasındaki kredi sözleşmelerinde erken ödeme komisyon oranının açıkça belirtilmediği, mahkemece, sözleşme tarihi itibariyle bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücretinin oranları konusunda emsal banka uygulamalarının araştırılıp, buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı hususunda bankacılık konusunda uzman bilirkişiden rapor alındığı,

mahkemece hükme esas alınan ve dairemizce de benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıya kullandırılan krediler için tahsil edilen kredi kullanım komisyonunun %0,22, %0,050 ve %0,37 olduğu ve diğer bankaların ortalamasının ise %2,22 oup, davalı bankanın tahsil ettiği kredi tahsis masrafının piyasa ortalamasının altında olup, fahiş olmadığı, ancak, 22/05/2017 tarihinde 7.000,00.TL erken ödeme/kapama komisyonu tahsil edildiği ve erken ödenen anapara tutarı toplamının 889.965,72.TL olduğu,

komisyon ile oranlandığında kredi tutarının %0,787'sine tekabül ettiği ve diğer bankaların bildirdiği ortalama oranın %3,80, davalı bankanın TC Merkez Bankasına bildirdiği erken kapama komisyon oranının ise %2 olduğu dikkate alındığında, davalı bankanın bu tahsilat bakımından uyguladığı oranın ve tahsil ettiği tutarın da fahiş olmadığı,

13/12/2017 tarihinde kapatılan 1.096.450,00.TL kredi borcu için 49.648,00.TL erken ödeme/kapama komisyonunun tahsil edildiği ve bu tutarın ödenen kredinin %4,528'ine tekabül ettiği, diğer bankaların bildirdiği ortalama oranın %3,80 ve davalı bankanın TC Merkez Bankasına bildirdiği erken kapama komisyonun oranının ise %2 olduğu dikkate alındığında bu tahsilat bakımından uygulanan oranın ve tahsil edilen tutarın fahiş olduğu, davacının, fazladan tahsil edilen tutarın iadesini talep edebileceği gibi, operasyon masrafları adı altında tahsil edilip, ne amaçla tahsil edildiği açıklanmayan tutarların iadesini de talep hakkının bulunduğu,

bu nedenle, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

21/01/2025 ... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır