Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/426 K.2025/203

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... Nak. Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesinin imzalandığını, imzalanan sözleşmeye davalının da garantör sıfatıyla imza atmış olduğunu, dava dışı ... Nak. Akaryakıt Ltd. Şti.’nin, müvekkiline olan cari hesap borcunu ödemediği için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ilamsız icra takibi yapıldığını, icra takibine yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, ancak itirazın haksız olduğunu alacağın ödenmediğini belirterek mahkemece resen nazara alınacak nedenlerle davalı borçlunun itirazının iptaline, takip miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, öncelikle açılan davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının açmış olduğu davada da yetkili mahkemenin davalı müvekkilinin yerleşim yeri olan Niğde Mahkemeleri olduğunu, ilk olarak davacı tarafın dava dilekçesinde de beyan ettiği üzere kendileri ile akaryakıt bayilik sözleşmesi akdeden taraf ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. olduğunu, ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd.

Şti.'nin davaya dahil edilmesi halinde uyuşmazlıkla ilgili gerçeklerin ortaya çıkacağını, bu sebeple davanın ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'ne ihbarının gerektiğini, davacının müvekkilden veya ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd.

Şti.'nden herhangi bir alacağının mevcut olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının alacaklı olduğu kabul edilse dahi davacının iddia ettiği alacaklarının zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin garanti ettiği iddia edilen tüm edimlerin ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından harfiyen yerine getirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davalının akaryakıt bayilik sözleşmesine garantör sıfatı ile imza attığı, sözleşmede itilaf halinde Mersin mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olduğunun belirtildiği bu nedenle borçlunun gerek icra dairesinin gerekse mahkememizin yetkisine yaptığı itirazın haksız olduğu, 6098 sayılı TBK' nın 128. maddesinde belirtilen 3. Kişinin fiilini üstlenme başlığı altında düzenlenmiş olan garanti sözleşmesinin geçerliği için herhangi bir şekle tabi tutulmadığı, verilen garantinin belli bir limite bağlanmış olmasının da öngörülmediği,

garantörün asıl borçluya ait defileri alacaklıya karşı ileri süremeyeceği, garantörün asıl borcu ödese dahi asıl borçluya rücu hakkı bulunmadığı, garanti sözleşmesinin asıl borçtan bağımsız bir sorumluluk doğurduğu (bknz, Yargıtay 3 HD' nin 2017/6543E-2019/3083K sayılı kararı), somut olayda da alınan bilirkişi raporuna göre alacaklının takip tarihi itibari ile dava dışı bayiden 47.175,53.TL alacaklı olduğu, davalının da garantör sıfatı ile dava dışı bayinin edimini üstlendiği ve bu borçtan sorumlu olduğu bu nedenle alacaklının takibinde haklı olduğu, borcun ödenmediği anlaşılmakla haklı davanın kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davanın ... Nak.Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti'ne ihbarını talep ettiklerine rağmen ilk derece mahkemesince bu hususta herhangi bir karar verilmediğini, davacı tarafın müvekkili ile imzaladığı sözleşmenin kaynağı olan akaryakıt bayilik sözleşmesinden kaynaklı olarak ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd.

Şti.'den herhangi bir alacağının bulunmadığını, Garantörlük sözleşmesinden neyin garanti altına alındığının belirtilmediğini, sözleşmenin geçersiz olduğunu, müvekkilinin garantörü olduğu iddia edilen ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd.

Şti.'nin 2016 yılında kapandığı beyan edildiğini, bu kapanan şirkete ilişkin muhasebe kayıtlarının bizzat yerinde incelenmesi taraflarınca talep edildiğini ancak mahkeme bu konuda karar vermediğini, müvekkilinin garantörü olduğu iddia edilen ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'nin davacıya 419,90.TL borcunun olduğunu, diğer kısım olan 47.175,53.TL'lik kısma ilişkin faturalar ne müvekkiline ne de ... Nak. Akaryakıt İnş. Tar. Elekt. Taah. Tic.

Ve San. Ltd. Şti.'ne tebliğ edilmediğini, bu haliyle düzenlenen faturaların tek taraflı olarak düzenlendiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalının, dava dışı ... Nak. Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti. İle imzalanan Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'nin garantörü olduğu, dava dışı şirketin cari hesaptan kaynaklanan borcunu ödemediği, davalının bu borçtan garantör sıfatıyla sorumlu olduğu iddia edilmiş, davalı ise, mahkemenin yetkisiz olduğunu, davanın asıl muhatabının dava dışı bayi ... şirketi olup, davanın bu şirkete ihbarı gerektiğini, alacağın niteliğinin ve garanti edilip edilmediğinin tespiti gerektiğini, cari hesaptan kaynaklanan herhangi bir borcun da bulunmadığını, alacağın zaman aşımına uğradığını, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya istinaf aşamasındayken davalı ...'in nüfus kaydının incelenmesinden 12/07/2021 tarihinde öldüğü anlaşılmıştır.

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde MK 27/1. maddesi gereğince ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.

Öte yandan; yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer (TBK m.43/1, 513/1). Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir.

Somut olayda; davalı ...'in', dosya İstinaf aşamasındayken 12/07/2021 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, öncelikle, vefat eden davacının nüfus kaydının incelenerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, mirası reddetmeyen mirasçılarının mecburi dava arkadaşı olarak yöntemince davaya katılımı sağlanmak, mirasçılar davayı birlikte takip etmekten kaçınırlarsa, terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle, taraf teşkili sağlandıktan sonra, ortaya çıkacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın esası ve davalı vekilinin istinaf sebepleri incelenmeksizin, kararın HMK'nun 353/1-a.4 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın, taraf teşkili hususundaki eksiklikler tamamlanıp yeniden hüküm kurulmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır