Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/430 K.2025/118

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/430 Esas - 2025/118 T.C.

ANKARA

14. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/430 Esas

KARAR NO : 2025/118

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/06/2022

KARAR TARİHİ : 20/02/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalının, müvekkilinin 1999 Marmara depreminden sonra ".... .... ... ... ... ... ilçesi kanalizasyon inşaat işini eksiksiz tamamlayabilmek amacıyla kendi birikimlerini harcayıp banka kredileri çekmek zorunda kaldığından faiz sebebiyle de zarar ve gelir kaybına uğradığını, davalı tarafından süresinde iade edilmeyen teminat mektupları için komisyon bedellerinden davalının sorumluluğunun bulunduğunu belirterek 263.126,00 TL'lik teminat mektubu komisyonunun komisyonların bankaya ödendiği tarihten itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

2.752.040,52 TL. ödemenin yapıldığı 12/07/2021 tarihine kadar işlemiş 2.958.458,36 TL ticari faizin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlike davalıdan tahsiline, ya da faiz başlangıç tarihinin... ... ....

Esas sayılı davanın açılış tarihi olan 15/09/2014 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına, faiz başlangıcı kabul edilmez ise 21/05/2015 tarihinde davalıya yapılan başvuru tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasını, ödenmeyen hakedişlerden kaynaklanan kredi kullanımları nedeniyle 3.569.605,69 TL faiz tutarının bankalara ödeme tarihlinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 7.686.698,78 TL tasarruf araçlarında kullanma zararı için şimdilik 1.000,00 TL''nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, haksız ödendiği tespit edilen meblağlar için müteahhidin müvekkilinde mevcut tüm hak ve alacakları ile teminatına bloke konulması işleminin sözleşmeden kaynakladığını, davacının borç miktarı kadar Pasinler Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi'ndeki hakedişlerine bloke konulduğunu, davacının 18/06/2014 tarihli dilekçe ile blokenin kaldırılmasını, 2.732.040,00 TL'lik blokenin bundan sonraki hak edişlerden dört eşit taksit haline tutulmasını talep ettiğini,

haksız ödenen meblağın müvekkilin tüm hak ve alacaklarından tutulmasına imkan sağlayan sözleşme hükümleri ve yine daha sonra vermiş olduğu kabul beyanı ile üstlenmiş olduğu yükümlülüğün kaldırılması yönündeki talebinin sözleşme serbestisi ve tacirlerin basiretli bir iş adamı gibi davranma zorunluluğu hükümleri karşısında kabulüne olanak bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi nedeniyle teminat mektupları komisyon masraflarının, hakedişlerin zamanında ödenmemesi nedeniyle temerrüt faizinin, alacağın zamanında ödenmemesinden dolayı bankalardan kullanılan kredilere ait faiz ve masrafların, munzam zararın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.

.... .... .... tarihleri arasında, finansman ihtiyacından kaynaklı kredi kullanımları sonucunda, kredi faiz ödemeleri, kredi komisyon ödemeleri, kredi dosya masraf ödemeleri, kredi tahsil ücretleri, kredi kullanım ücreti vb gibi adlar altında bankalara toplam 9.852.004,29 TL ödeme yaptığı, davacının hakedişlerinin düzenli ödenmemesinden kaynaklı olarak 9.852.004,29 TL zarara uğradığı, ... davacı firmanın hakediş ödemeleri için ticari gecikme faiz üzerinden davacı firmanın toplam 2.628.962,89 TL alacaklı olduğu, davacı firmanın idareye vermiş olduğu teminat mektuplarının komisyonlarından dolayı 61.065,92 TL ödeme yaptığı belirtilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 29/03/2024 tarihli raporda özetle. "Soğucak (Yalova) 1. Kısım Kalıcı Deprem Konutları Teknik Altyapı İnşaatı" işinin kesin kabulünün itirazsız şekilde 07/01/2003 tarihinde onaylandığı, davacının teminatlarının, iadesi talebini davalıya iletmiş olduğu 02/10/2003 tarihli yazıya istinaden teminatların iadesinin gerektiği, davalının, açmış olduğu .... .... ....

Esas sayılı ve davacının açmış olduğu dava tarihlerinde 27/01/2004 ve 28/09/2004 olduğu gözönüne alındığında, davacının teminat iadesi talebi yaptığı 02/10/2003 tarihinde taraflar arasındaki hukuki sürecin başlamamış olduğu, başlayan hukuki sürecinde davacı lehine sonuçlandığı ve davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının kesinleştiği, bu durumda davalının teminat mektuplarını en geç 02/11/2003 tarihinde iade etmesi gerektiği, değiştirilen teminat mektuplarının 12/07/2001 tarihinde iade edildiği, bu tarihler arasında ödenen teminat mektupları komisyon tutarının 61.876,26 TL olarak hesaplandığı,

esas iş kapsamında davalının davacıya alacak davası açtığı, yine taraflar arasında imzalanan "Pasinler Kanalizasyon Yapım İşi" kapsamındaki hakedişlere 16/07/2014, 13.08.2014, 10/09/2014 ve 22/10/2014 tarihlerinde toplam 2.732.040,52 TL. bedeli üzerinden bloke konulduğu, bloke kesintilerinin haklı esaslara dayanmadığı, 12/07/2021 ödeme tarihine kadar talep edilebilecek faiz tutarının 2.502.899,79 TL olduğu, davalının koymuş olduğu blokeler nedeniyle kredi kullanımlarına ait zarar talebinin ödenmeyen tutar için ticari faizde talep edilmiş olmakla, mükerrerlik yarattığı, ayrıca bu zararların munzam zarar niteliğinde olmadığı,

başka bir alacak olduğu, mahrum kalınan faiz ve kar payları talebinin mükerrer nitelikte olmadığı takdir edilirse alacağın değerlendirilmesi durumuna göre ABD Doları ise 8.054.564,23 TL, EURO ise 7.006.535,44 TL, ALTIN ise 12.520.881,50 TL ve Banka mevduatı ise 2.628.962,89 TL olduğu açıklanmıştır.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişi heyetine bankacı bilirkişi eklenerek düzenlenen 17/09/2024 havale tarihli ek raporda özetle; mevcut banka kayıtları üzerinde yapılan incelemede davaya konu olan "Yalova İli Soğucak Köyü 1. Kısım Kalıcı Konutlar Teknik Alt Yapı İnşaat İşi" konulu teminat mektuplarının davacıya 02/07/2021 tarihinde geç iade edilmesi nedeniyle bankalara 75.175,67 TL. komisyon ve BSMV tutarı ödemek zorunda kaldığı,

davalı bankaca bloke konulan ve 12/07/2021 tarihinde 2.730.260,50 TL olarak ödenen toplam 2.732.040,52 TL hakediş alacağı için 12/07/2021 tarihi itibariyle 2.500.312,96 TL temerrüt faiz alacağı bulunduğunun sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

aşkın (munzam) zarar alacağının tespiti konusunda Yargıtay daireleri arasında görüş aykırılığı bulunduğundan, davaya konu hakedişlerin finansmanıyla ilgili kullanılan krediler için temerrüt faizini aşan kısmı kadar aşkın (munzam) zarar talep edebileceği görüşünün kabul edilmesi halinde 6.515.04,- TL. talep edebileceği, davaya konu gecikmeli ödenen hakedişler için ekonomik şartlar sebebiyle ortaya çıkan yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki dalgalanma, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma gibi olumsuzluklar,

bir karine olarak kabul edilerek aşkın (munzam) zarar talep edebileceği görüşünün kabul edilmesi halinde ise 6.389.033,27 TL manzum zarar alacağının söz konusu olacağı belirtilmiştir.

Yine taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişi heyetince düzenlenen 14/01/2025 tarihli 2. ek raporda özetle; tarafların itirazlarının, önceki rapordaki tespit ve değerlendirmelerinde herhangi bir değişiklik oluşturmadığı açıklanmıştır.

Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, davaya dayanak "... .... .... " işinin kesin kabulünün itirazsız bir şekilde 07/01/2003 tarihinde yapıldığı, SSK ilişiksiz belgesinin 26/05/2003 tarihinde davalıya iletildiği, davacının 02/10/2003 tarihli yazısına rağmen teminatların iade edilmediği, davalı tarafından davacı hakkında açılan davaların reddedilerek kesinleştiği, davalı tarafından taraflar arasında imzalanan "Pasinler Kanalizasyon Yapım İşi" kapsamında, davacının hakedişlerine toplam 2.732.040,52 TL. bloke konulduğu, teminat mektuplarının ve bloke konulan alacağın 12/07/2021 tarihinde iade edildiği,

davalı tarafından açılan davaların reddedilmesi nedeniyle davacının herhangi bir borcunun bulunmadığı, bu nedenle teminat mektubu komisyon bedellerinin, "Pasinler Kanalizasyon Yapım İşi" hakedişlerinin haksız olarak konulan bloke nedeniyle gecikme faizinin ve kanıtlanan rölatif krediler yönünden faizi aşan zararın (munzam) talep edilebileceği, diğer taleplerinin reddi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.