Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/649 K.2025/878

Av. ... Av. ... Av. ... DAVALILAR : 1-... 2-... VEKİLİ : Av.... : 3 -... -... : 4 -... : 5 -... : 6-... DAVALI : 7 -...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 07/05/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/05/2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2021 tarihli 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine davacı ASKİ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarından kıdem tazminatı için 06/09/2020 günü 38.030,31 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketlerin payına düşen tutarın 27.441,20TL olduğunu, ara bulucu anlaşma tutanağı kapsamunda üst işveren sıfatıyla dava dışı işçiye yer alan işçilik alacaklarının ödendiğini, davacının davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığını, temizlik, güvenlik, bilgi işlem ve yemek gibi yardımcı işleri özel sektör alt işverenlerden ihale ve hizmet satın alma yöntemi ile davalılardan temin edildiğini,

iş hukuku kapsamında işverenlerin işçiye karşı birlikte sorumlu olmalarına rağmen iç ilişki de işverenlerin sorumluluk esasını genel olarak kanuna, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmamak kaydı ile sözleşme özgürlüğü kapsamında düzenlendiğini, iç ilişkideki sorumluluğunun ihale ve tip sözleşmelerine göre belirlendiğini, tip sözleşmeler kapsamında alt işverenlerin işçilik alacaklarından genel olarak sorumlu olduklarının kabul ettiklerini, her alt işverenin kendi çalıştığı dönemde oluşan kıdem tazminatı, fazla çalışma alacağı gibi işçilik alacaklarından sorumluluğunun bulunduğunu,

davalıların sözleşmesi feshedilen personelin kıdem tazminatından her bir davalının çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere yerine getirmesinin gerek olduğunu belirterek fazlaya ilişin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 27.441,20 TL.sının 06.09.2020 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... şti cevap dilekçesi özetle: iddia etmiş olduğu hususlar, deliller, olaylar yasal dayanaktan yoksun, somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olup, bu beyanlara itibar edilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı taraf, iddia etmiş olduğu hususları ispat yükü altında olup, dava dilekçesinde delil olarak sunulan bilgi ve belgelerin hiçbiri, usul kuralları çerçevesinde, iddia edilen vakıayı ispata elverişli araçlar olmadığını, öncelikle talep edilen alacak zamanaşımına uğramış olup zamanaşımı itirazında bulunuyor ve davanın, esasa girilmeksizin usulden reddini talep etmektedir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...

Tüm dosya kapsamı, davacı ile davalılar arasında sözleşme imzalandığı, dava dışı işçiye yapılan ödemenin davalılardan rücu edilmesine ilişkin dava olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre müteselsil sorumluluk bakımından açıkça bir sorumluluk maddesinin bulunmadığı teknik şartnamede ise fiili işçilik alacaklarında sorumluluğa ilişkin yüklenicinin sorumlu olduğu vurgulandığı, açıkça müteselsil sorumluluga ilişkin bir madde bulunmadığından dava dışı işçiye yapılan davaya konu ödemeler sebebiyle davacı ve davalının yarı oranda sorumlu olduklarının kabulü gerektiğinin bildirilmesi karşısında davanın kısmen kabulü ile,

2.735,62 TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, 705,38 TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ...şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, 13,06 TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı...

A.ş. den tahsili ile davacıya verilmesine, 1.560,65 TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... Şirketi den tahsili ile davacıya verilmesine, 2.654,54 TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... (...) den tahsili ile davacıya verilmesine, 408,04 TL'nin ödeme tarihi olan 06/09/2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ...

Şti' den tahsili ile davacıya verilmesine, bu davalılar yönünden fazlaya dair taleplerin reddine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın red olunan kısmı bakımından kararın bozulması gerektiğini, emsal Yargıtay ilamlarına göre de davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkında bulunduğunun kabulü gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, müvekkili tarafından üst işveren sıfatıyla, davadışı işçi ...'e kıdem tazminatı sebebiyle 06.09.2020 tarihinde 38.030,31 TL ödendiği, davalılar ile yapılan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında adıgeçen işçinin davalı yükleniciler nezdinde çalışması nedeniyle davalı şirketlerin payına düşen 27.441,20 TL alacağın davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılardan ... ...Ltd.Şti. vekili ile Şti ve ... ... Ltd.Şti vekili tarafından davanın reddi istenilmiş, diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

4857 Sayılı Yasanın 2/6 maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi tanımlanmıştır. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk, iş hukuku kapsamında işçiye karşı geçerlidir.

Asıl işveren ile alt işveren konumundaki yüklenicinin kendi aralarındaki iç ilişkide meydana gelen rücu uyuşmazlığının Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme hukukunun ilke ve esaslarına göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme ekindeki şartname hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin bu konuda bir hüküm içermemesi durumunda ise, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nazara alınarak davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden kıdem tazminatına ilişkin olarak ödediği bedel ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır.

İşyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği durumlarda işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumlu olup işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. İhbar tazminatından son yüklenici sorumludur.

(Bkz.Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2022/1467 E. - 2023/1751 K. Sayılı ve 10.05.2023 günlü, 2021/2157 E. - 2022/2344 K. sayılı ve 21.04.2022 günlü, 2021/778 E. - 2021/339 K. sayılı ve 23.09.2021 günlü ilamları).

Somut olayda, ilk derece mahkemesince, nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiden alınan 22.10.2021 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde müteselsil sorumluluk bakımından açıkça bir sorumluluk maddesinin bulunmadığı,

teknik şartnamede ise fiili işçilik alacaklarında sorumluluğa ilişkin yüklenicinin sorumlu olduğunun vurgulandığı ve açıkça müteselsil sorumluluğa ilişkin bir madde bulunmadığı belirtilerek davadışı işçiye yapılan ödemeler sebebiyle davacı ve davalıların yarı oranında sorumlu oldukları kabulü gerektiğinin bildirildiği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davadışı işçi için hesaplanan kıdem tazminatının işçiye ödenen son giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanması gerekli olup, her bir davalı yüklenici yönünden o yüklenici nezdindeki çalışması sırasında aldığı son brüt üzerinden hesaplama yapılması hatalı olduğu gibi davalı yüklenicilerin hesaplanan kıdem tazminatı alacağından yarı oranında sorumlu olduklarının benimsenmesi de yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince, işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden yukarıda açıklanan ilkelere uygun olarak yeniden bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda belirtilen sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun haklı olduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸