Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/831 K.2022/865

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket olan ... Lojistik Nakliyat Petrol Gıda İnşaat Mobilya İthalat İhracat Ltd. Şti. tarafından ... ... Seri Numaralı çek keşide edildiğini, söz konusu çekin bedeli her ne kadar müvekkili tarafından lehtara haricen ödenmiş ise de söz konusu çekin zilyetliğini alan müvekkilinin çeki kaybettiğini, çek hesabını açan ilgili bankaya çekin ibraz edilmediği için müvekkilinin ticari hayatında engel teşkil ettiğini,

ilgili bankanın söz konusu zayi olan bu çekin iptal edilmeden çek defteri veremeyeceğini belirtmiş olup çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve çeki keşide eden müvekkilinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali için işbu davanın açıldığını anlatılan nedenlerle öncelikle müvekkiline ait dava konusu çekin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; yapılan incelemede davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi olduğu, oysa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651. maddesine göre çek iptalini ancak çeki elinde bulunduran yetkili hamilin talep edebileceği bu hali ile davacının dava açma ehliyeti, dava takip yetkisi ve hukuki yararı bulunmadığı(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/14490 Esas, 2015/283 Karar sayılı kararı), ayrıca çekin karşılıksız olduğu iddiasıyla keşideci tarafından menfi tespit ya da çekin istirdadına ilişkin dava açılabileceği anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece davanın reddine karar verildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu şöyle ki, müvekkili şirket tarafından dava konusu çekin lehtara haricen ödendiğini, söz konusu çekin zilyetliğini alan müvekkilinin çeki kaybettiğini, müvekkilinin çek konusunda en son zilyet olduğu için dava açma yetkisine de haiz olduğunu, çek hesabını açan ilgili bankaya çek ibraz edilmediği için müvekkilinin ticari hayatında engel teşkil etmediğini, ilgili bankanın söz konusu zayi olan bu çeki iptal etmeden çek defteri vermeyeceğini belirtmesi üzerine işbu davanın açıldığını,

çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve çek keşide eden müvekkilinin zarar görmemesi için çekin iptal edilmesinin zorunlu olduğunu, bu nedenle mahkemece verilen hukuka aykırı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))" talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir

6102 sayılı TTK'nın 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunmadığı, somut olayda davacı, davaya konu çeklerin keşidecisi olup, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır