Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/980 K.2022/1146

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/04/2022 tarih ve 2022/... D.İş, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ...'un uzun yıllar “KAPTAN” olarak görev yapmış, deneyimli, tanınan, güvenilir ve çalışkan bir gemi adamı olduğunu, ...'a ile aralarında akdedilen “Gemi Adamı Hizmet Akdi” mucibince 03 Ekim 2021 tarihinden 16 Aralık 2021'e kadar, işverene ait ... “...” isimli ve işverenin talimatı üzerine iktisap ettiği gemilerde, Uzakyol Kaptan yeterliliği ve “KAPTAN” sıfatı ile mesai mefhumu gözetmeksizin ve şirketin ekonomik etkinliğine fayda sağlamak amacıyla üstün bir performans sergileyerek görev yaptığını, ne var ki;

bütün görev ve sorumluluğunu layıkıyla yerine getiren müvekkilinin iş akdinin 07 Aralık 2021 tarihinde Gemi ...

Demir Bölgesi'ne girer girmez davalı şirket tarafından hiçbir geçerli ve/veya haklı bir sebep gösterilmeksizin kötü niyetli olarak haksız ve hukuka aykırı bir biçimde sona erdirildiğini, geminin bir sonraki Türkiye'ye girişinde de 2.ve 3. kaptanların da iş akitlerinin hiçbir gerekçe gösterilmeden fesh edildiği bilgisinin kendilerine ulaştığını, müvekkili ile karşı taraf arasında akdedilen 03 Ekim 2021 tarihli sözleşme gereği müvekkilinin 6 ay süre ile hizmet görme taahhüdü karşılığında çalışmaya başladığını, müvekkilinin hizmet ilişkisi sona erdi tarihte aldığı Net Ücret 4.500,00-USD olduğunu,

müvekkilinin gemi adamı alacağının TTK kapsamında "deniz alacağı" ve "gemi alacağı" sayılması sebebiyle işbu ihtiyati haciz başvurusunu yaptıklarını, müvekkilinin gemide yapmış olduğu çalışmalar neticesinde doğan ücret alacağı TTK sair maddeleri uyarınca Gemi ve Deniz Alacaklısı hakkını verdiğini, müvekkilinin alacağı gemi alacaklısı hakkı vermekte olduğunu 1369/e bendi kapsamında ihtiyati haciz talebini izafeten gemi işletenine yöneltmeye, 1369/b kapsamında ise yine 2018 tarihinden beri geminin kiracısı sıfatı ile hareket etmesi ve uyuşmazlığın 2021 yılında meydana gelmesi sebepleri ile yöneltmeye hukuken hakkı olduğunu,

tüm bu nedenlerle (fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla işin aciliyeti ve olağanüstü zararlara yol açabilme ihtimali nedeniyle karşı tarafa tebligat yapılmasından sarfınazar edilmesine, Müvekkilinin Şirket'in ... IMO Numaralı ... Bayraklı “...” isimli gemiden deniz ve gemi alacağı niteliğinde olan 15.600-USD tutarındaki alacağının teminat altına alınması için için ihtiyaten haczine karar verilmesine, ... IMO Numaralı ...

Bayraklı “...” gemisinin seferden men edilmesine, TIK 1363 gereği ihtiyati haciz talebinin teminatsız verilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/04/2022 tarih ve 2022/... D.İş, 2022/... Karar sayılı kararı ile; ihtiyati haciz talep eden vekilinin talebinin gemi kaptanının çalışmadığı aylara ilişkin ücret olduğu, bu suretle somut olayda muaccel bir alacağın olmadığı ayrıca iş akdinin feshinin haksız olup olmadığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, bu sebeple çalışmadığı aylara ilişkin ücret talebinin TTK 1352/o maddesi uyarınca gemi üzerinde ihtiyati haciz verilmesi için aranan şartları taşımadığı anlaşıldığından davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf talebi ile; ihtiyati haciz kararının verilmeme gerekçesinin ortada muaccel bir alacak olmaması sebebi ile reddi hatalı olduğu, talebe konu olayda muacceliyet ile ilgili olarak incelenmesi gereken hususun yaklaşık ispat olup, müvekkilinin belirsiz süreli iş akdinin karşı taraf tarafından haksız ve hukuka aykırı gerekçelerle fesih edildiği dilekçe ekinde sunulan belgeler ile yaklaşık olarak ispatlandığını,

mahkeme talebe konu alacak kalemlerinin müvekkillinin çalışmadığı aylara ilişkin olması sebebi ile muaccel olmadığına ilişkin hatalı değerlendirmelerde bulunduğunu oysaki buradaki muacceliyet şartının sadece çalışılmış olsaydı kazanacağı ücret olarak değerlendirilmemesi gerektiğini aksine talepte müvekkili çalışmış olsa ve bu alacak kalemleri talep edilse dahi bu alacak kalemlerinin yaklaşık olarak ispat edilmesi gerektiğini, alacağın muaccel olup olmaması hususunda talebin yaklaşık olarak ispat edilmediği hususu gözetilmesi gerektiğini, kaldı ki Türk Ticaret Kanunu'nun 1352.

“Deniz Alacaklısı” başlıklı maddesinde de; "gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretlerle, onlara ödenmesi gereken diğer tutarlara ilişkin istemler" şeklinde belirtilmiş olup, burada İlk Derece Mahkemesi'nin değerledirdiği şekilde gemi adamının “sadece” çalıştığı süreler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, talebe konu alacak kalmelerimizin İşçilik Alacağı olması sebebi ile İş Kanunu ve Borçlar Kanunu’n sair hükümleri ile bağdaşır hareket etmek gerekeceğini, hukukumuzda, belli bazı durumlar dışında (tarafların anlaşması,

birinin ölümü gibi), belirli süreli iş sözleşmesinin haklı bir neden olmadıkça süresinin bitiminden önce sona erdirilmesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin süresi dolana kadar taraflar edimlerini yerine getirmekle yükümlüğü olduğunu ancak uygulamada elbette süresinden önce sona erdirilen belirli süreli iş sözleşmeleri olduğunu, davaya konu gemi üzerinde deniz ve gemi alacaklısı hakkı veren geminin yabancı bayraklı ve donatanın yabancı olması ve Türkiye'de muayyen yerleşim yerinin olmaması,

geminin Türk kara sularına girmemesi halinde müvekkilin alacağına kavuşmasını imkansız hale getireceğini bu sebeple de ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılarak müvekkili şirketin ... IMO Numaralı ...

Bayraklı “...” isimli gemiden deniz ve gemi alacağı niteliğinde olan 15.600-USD tutarındaki alacağının teminat altına alınması için TTK 1363 gereği teminatsız ihtiyaten haczine karar verilmesine ve seferden men edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava hukuki niteliği itibarıyla "İhtiyati Haciz" talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı gemide kaptan olarak çalıştığını, sözleşmenin haksız olarak fehsi nedeniyle oluşan alacak bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesine, gemi kaptanının çalışmadığı aylara ilişkin alacağı bakımından ihtiyati haciz kararı verilmeyeceği gerekçesiyle talebi red etmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 1352. maddesi uyarınca, bir geminin ihtiyati haczi, sadece Kanun'da sınırlı olarak sayılmış olan deniz alacakları için istenebilir. Aynı maddenin 1. fıkrasının (o)bendi uyarınca, gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları ile ülkelerine geri götürülme masrafları, deniz alacağıdır. TTK'nın 1353/4. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talebe konu alacağın deniz alacağı olması yeterlidir.

Davacı vekilince davaya konu edilen alacağın iş akdinin sona ermesinden sonra oluştuğu iddia edilen alacağa ilişkin olduğu, TTK'nun 1352/1-O maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün bulunmadığı anlaşılarak ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

Başkan · ¸e-imzalıdır Üye · ¸e-imzalıdır Üye · ¸e-imzalıdır Katip · 123511 · ¸e-imzalıdır