Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/105 K.2025/1861

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2022 tarihli 2003/179 Esas 2022/954 Karar sayılı kararı aleyhine davalı ... vekili tarafından aleyhe istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Bankası A.Ş.'nin ... Caddesi şubesinde meydana gelen zimmet eylemleri nedeniyle çeşitli finans müşterilerinin hesaplarında yapılan usulsüz işlemler sonucunda 87.405,78 TL zimmet ile 6.362,47 TL Savunma Sanayi Destekleme Fonu ve gelir vergisi ödemesi yapılmak suretiyle toplam 93.768,25 TL banka zararı oluştuğunu, olayla ilgili olarak ....

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2000/167 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını, dosyanın yetkisizlik kararı ile İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildiğini, davalılardan ...'in gerçekleştirdiği zimmet eylemi nedeniyle 16.000,00 TL'nin bankaya geri yatırıldığını ve bankanın halen 75.148,26 TL alacağının kaldığını, davalılardan ... ve ...'ın alacağın tamamından sorumlu olduklarını, ancak ... hakkında ....

İcra Müdürlüğü'nün 2000/7147 esas sayılı dosyasında başlatılan takibin kesinleşmiş olması nedeniyle takibi aşan 5.148,25 TL'den sorumlu tutulmasını istediklerini, davalılardan ...'ın alacağın 4.003,00 TL'sinden, ...'in 2.320,00 TL'sinden, ...'un 45.000,00 TL'sinden, ...'in 2.397,86 TL'sinden, ...'in 3.515,00 TL'sinden, ...'un 9.696.93 TL'sinden, ...'ın 680,00 TL'sinden ve ...'ın 400,00 TL'sinden sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 75.148,26 TL alacağın 05/05/2000 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan tahsiline,

yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın vekili cevap dilekçesinde özetle: davayı kabul etmediklerini, usulsüz işlemlerle zimmetine para geçiren ve bankayı zarara uğratan kişinin davalı ... olduğunu ve hakkında ....

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2000/167 esas sayılı dosyasında dava açıldığını, müvekkillerinin bankanın zarara uğramasında kasıt ve kusurlarının bulunmadığını, yapılan banka işlemlerinin ikmali için ödeme fişlerini prosedür gereği imzaladıklarını, ayrıca davalı ...'in Ağır Ceza dosyasında suçunu itiraf ettiğini ve tüm hileli işlemleri tek başına yaptığını dilekçesinde belirttiğini, bu nedenle müvekkillerinin sorumluluklarının olmadığını, davaya dayanak yapılan davacı bankanın teftiş kurulu soruşturma raporu, yüksek disiplin kurulu raporu ve yönetim kurulu raporu ile hüküm kurulamayacağını, tüm delillerinin bulunduğu ....

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2000/167 esas sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle: dava dilekçesinde müvekkili hakkında hangi hukuki sebebe dayanıldığının açıklanmadığını, sadece zimmet olayı ile ilgili fişlerden birkaçında müvekkilinin imzasının bulunması nedeniyle sorumlu tutulduğunu, zimmet olayı ile ilgili ... ve ... hakkında dava açıldığını, müvekkilinin suç sayılan bir fiilinin bulunmadığını bu nedenle hakkında açılmış bir ceza davasının da olmadığını belirterek, müvekkili hakkındaki davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... mirasçıları; miras bırakanları hakkındaki davanın işlem kaldırıldığını, süresinde yenilenmediğini belirterek davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davalıların, davacı bankanın ...

Caddesi şubesinde görevli oldukları, davalı ...'in kayın biraderi ...'in borçlarının ödenmesi amacıyla ve onun azmettirmesi sonucunda 1997-2000 yılları arasında, banka müşterilerinin bir kısmının repo hesaplarından toplam 42.036,99 TL para çektiği, ayrıca hayali hesaplar üreterek bu hesaplara faiz işletip oluşan faizleri değişik hesaplara aktararak 45.368,78 TL'yi zimmetine geçirdiği, toplam zimmet miktarının 87.405,78 TL olduğu, diğer taraftan zimmet miktarına dahil olmamakla beraber hayali hesaplarda üretilen faizler için 6.362,47 TL tutarında gelir vergisi ve SSDF ödendiği,

bu tutarında banka için zarar teşkil ettiği, böylece davacı bankanın 93.768,25 TL zararının meydana geldiği, ...'in 16.000,00 TL ödeme yaptığı, bakiye zararın 77.768,25 TL olduğu, davalı ...'in zimmet eylemlerini gerçekleştiren asıl fail olması nedeniyle bu zararın tamamından sorumlu olduğu, ancak kendisi hakkında ....

İcra Dairesi'nin 2000/7147 esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle takip miktarını aşan 5.148,25 TL üzerinden talepte bulunulduğu, davalı ...'ın gişe yetkilisi olduğu, zimmet eylemlerine konu işlemlerle ilgili olarak çok sayıda ve miktarda ödeme fişi düzenlediği, bu işlemlerden haberinin olmadığını beyan etmiş ise de, bu işlemlerin çok sık tekrarlandığı, en ufak bir dikkat ve özeni gösterse dahi zimmet işlemlerinin kolayca anlaşılabileceği, çok sayıda tediye fişinde imzasının bulunduğu, bu yoğunlukta ve miktardaki işlemlerin kendisinin bilgisi olmadan gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı,

en azından kontrol görevinin ihmal etmiş sayılacağı, zararın tamamından sorumlu olduğu, bir kısım davalılar hakkında delil yetersizliğinden beraat kararı verilmiş ise de, TBK'nın 74.maddesi gereğince bu kararının hukuk hakimini bağlamadığı,

davalılardan kıdemli şef ..., kıdemli şef ..., kıdemli şef ..., kıdemli şef ..., kıdemli şef ...'un denetim görevlerini ihmal ettikleri, gerekli kontrolleri yapmadan birçok ödeme belgesi ile mahsup fişlerini birinci yetkili olarak imzaladıkları, kendi sorumluluklarında olan şifreleri korumayarak bazı usulsüzlüklerin oluşmasına sebebiyet verdikleri, gişe yetkilisi ...'in usulsüz bir şekilde fiş düzenlediği veya kendi gişesinden düzenlenen fişleri yeterince kontrol etmediği, gişe yetkili memuru ...'ın bir kısım fişleri, mahiyetlerini anlamadan düzenlediği,

gişede görevli ...'ın hesap sahibinin talimatı bulunmadan tediye fişi düzenleyerek hesap sahibi dışındaki kişiye ödeme yaptığı, kendi gişesinden düzenlenen bir kısım tediye fişlerini kontrol etmediği, ... ile ... dışındaki diğer davalıların kendi imzalarının bulunduğu yada sorumlulukları altında gerçekleşen yada denetleme görevini ihmal ettikleri işlemler nedeniyle oluşan zarar tutarınca sorumlu oldukları, ancak davalılardan ... ve ... hakkındaki davanın takip edilmediği ve işlemden kaldırıldığı, süresinde yenilenmediği için bu kişiler hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına,

diğer davalılar hakkındaki davanın kabulüne, toplam 75.148,25 TL'nin davalı ... tamamından, davalı ... tamamından sorumlu olmakla beraber hakkında daha önce başlatılan icra takibi kesinleştiği için taleple bağlı kalınarak 5.148,25 TL'sinden sorumlu tutulmasına, davalı ...'ın 4.003,00 TL'sinden, ...'un 45,00 TL'sinden, ...'in 2.397,85 TL'sinden, davalı ...'in 3.515,00 TL'sinden, davalı ...'ın 680,00 TL'sinden ve davalı ...'ın 400,00 TL'sinden ... ve ... ile beraber sorumlu tutulmalarına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Mahkememizin 15/09/2003 tarihli ihtiyati haciz kararı, .... İcra Dairesi'nin 2004/4446 E. Sayılı dosyasında işleme konulmuş, ... bu dosyaya16/06/2004 tarihinde 142,50 TL bloke etmiştir. Bu para ihtiyati haciz kararı gereğince bloke edildiği için ... hakkındaki davanın konusuz kalmadığı kabul edilmiştir.

Olay ve dava tarihinde yürürlükte bulunan BK'nın 50. Maddesi gereğince; birden ziyade kimseler birlikte bir zarar ika ettikleri takdirde müşevvik ile asıl fail ve fer'an methali olanlar, tefrik edilmeksizin müteselsilen mesul olurlar. Hakim, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve icabında bu rücunun şümulünün derecesini tayin eyler.

Davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ..., sorumlu oldukları miktarlar bakımından 818 sy BK'nın 50 maddesi gereğince ... ve ... ile beraber müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır.-Davalılar ... ve ... mirasçıları ..., ..., ..., ... ve ... hakkındaki davanın HMK'nın 150.maddesi gereğince açılmamış sayılmasına,-Diğer davalılar hakkındaki davanın kabulüne, davacı ... Bankası A.Ş.'nin 75.148,25 TL zararından.

Davalı ... tamamından sorumlu olacak şekilde,-Davalı ... ( tamamından sorumlu olmakla beraber, .... İcra Müdürlüğü'nün 2000/7147 esas sayılı dosyasında başlatılan takibin kesinleşmiş olması nedeniyle) taleple bağlı kalınarak 5.148,25 TL'sinden, ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde, Davalı ... 4.003,00 TL'sinden ... ve ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde,

-Davalı ... 45,00 TL'sinden ... ve ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde, Davalı ... 2.397,85 TL'sinden ... ve ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde, -Davalı ... 3.515,00 TL'sinden ... ve ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde, Davalı ... 680,00 TL'sinden ... ve ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde, -Davalı ...'ın 400,00 TL'sinden ... ve ...'la beraber müteselsilen sorumlu olacak şekilde, Bu davalılardan tahsil edilerek davacıya ödenmesine. Alacakların tamamına 05/05/2000 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI ... VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının bankada yalnızca gişe görevlisi olarak çalıştığını, zimmet ve usulsüz işlemlerle ilgisinin bulunmadığını, tüm işlemlerinin şef ve amir denetiminde yapıldığını, ağır ceza mahkemesi kararında da zimmete para geçirmediğinin sabit olduğunun vurgulandığını, bankanın denetim ve teftiş raporlarında sorumlulukların başka çalışanlara ait olduğunun açıkça görüldüğünü, bilirkişi raporunun yetersiz ve hukuka aykırı düzenlendiğini belirterek davalının zarardan sorumlu tutulmaması gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Davacı banka vekilinin dava dilekçesinde özetle, müvekkili bankanın ...

Caddesi Şubesi'nde meydana zimmet eylemleri nedeniyle finans müşterilerinin hesaplarında yapılan usulsüz işlemler sonucunda 87.405,78 TL Zimmet ve 6.3662,42 TL Savunma Sanayi Destekleme Fonu ve Gelir Vergisi ödemesi olmak üzere toplam 93.768,25 TL banka zararı oluştuğu, davalılardan ...'in gerçekleştirdiği zimmet eylemi nedeniyle 16.000,00 TL tutarında parayı bankaya geri yatırdığı ve bu şekilde bankanın halen 75.148,26 TL alacağının kaldığı, davalılardan ... ve ...'ın zararın tamamından sorumlu olduğu,

ancak davalılardan ... hakkında başlatılan ....İcra Müdürlüğü'nün 2000/7147 Esas sayılı icra takibi kesinleştiğinden bu davalının alacağın takibi aşan 5.148,25 TL'sinden, diğer davalılardan ...'ın alacağın 4.003,00 TL'sinden, ...'in 2.320,00 TL'sinden, ...'un 45.000,00 TL'sinden, ...'in 2.397,86 TL'sinden, ...'in 3.515,00 TL'sinden, ...'un 9.696,93 TL'sinden,

...'ın 680,00 TL'sinden ve ...'ın 400,00 TL'sinden sorumlu oldukları ileri sürülerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 75.148,26 TL alacağın 05.05.2000 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davaya cevap veren davalılar davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi'nce davalılardan ... ile ... mirasçıları olan ..., ... ve ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, diğer davalılar hakkındaki davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı ... ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece, ...

Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Muhasebe ve Finansman Anabilim Dalı öğretim üyeleri Doç.Dr.... ve Doç.Dr.... ile Ticaret Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç.Dr....'den oluşan bilirkişi kurulundan alınan 17.10.2005 tarihli bilirkişi raporunda, davacı banka kayıtlarına göre davalılar ... ve ...'ın görev yaptıkları şubede çeşitli müşterilere ait hesaplardan müşterilerin hesap sahiplerinin bilgi ve talimatı olmaksızın yapılan usulsüz işlemler ile zimmete geçirdiği,

banka müşterisi olan hesap sahiplerinden ...'in hesabından 16.032.940.269 TL, ...'ın hesabından 986.958.862 TL, ...'ın hesabından 12.037.000.000 TL, ...'in hesabından 3.840.621.215 TL, ...'nin hesabından 1.436.000.000 TL, ...'nin hesabından 410.000.000 TL, ...'ın hesabından 1.948.227.504 TL, ...'ın hesabından 369.000.000 TL, ...'ın hesabından 7.728,164 TL, ...'ın hesabından 840.000.000 TL, ...- ...-...'ın hesabından 10.000.000 TL, ...'ın hesabından 1.120.000.000 TL, ...'ın hesabından 50.902.435 TL, ...'un hesabından 2.785.321.464 TL,

...ün hesabından 92.745.118 TL ve ...'ın hesabından 70.000.000 TL olmak üzere toplam 42.036.995.031 TL'nin çekildiği, ikinci olarak hayali kişiler adına hesaplar açılarak bu hesaplara para yatırılmış gibi gösterilerek faiz tahakkuk ettirildiği ve vade sonunda tahakkuk eden 45.368.787.949 TL'nin zimmete geçirildiği ve üçüncü olarak bu tutara ilaveten faiz ödenmesinden dolayı bankanın 6.362.472.325 TL gelir vergisi ve SSDF ödemek zorunda kaldığı, bu suretle davacı bankanın uğradığı toplam zararın 93.768.255.305 TL olarak tespit edildiği, davalılardan ...'in sorumluluğu kapsamında bankaya 16.000.000 TL ödediği,

diğer davalıların ise imzaladıkları veya denetleme görevini ihmal ettikleri işlemler dikkate alındığında ...'ın 4.003.000.000 TL'den, ...'in 2.320.000.000 TL'den, ...'un 45.000.000 TL'den, ...'in 2.397.856.987 TL'den, ...'in 3.515.000.000 TL'den, ...'un 9.696.929.939 TL'den, ...'ın 680.000.000 TL'den ve ...'ın 400.000.000 TL'den sorumlu olduğunu, davalı ...'un sorumlu olduğu tutarı icra takip dosyasına yatırdığı hususunda görüş bildirilmiştir.

Sözkonusu tutarların Türk Lirası'nın banka kayıtlarındaki işlem tarihindeki değerine göre belirlenmiş olduğu, yargılama sırasında Türk Lirası cinsi para biriminden 6 basamağın eksiltilmesi suretiyle belirlenecek tutarların dikkate alınması gerektiği açıktır.

Tüm dosya kapsamına göre, davalıların görevli olduğu davacı bankanın ...

Caddesi Şubesi'nde 1997-2000 yılları arasında bazı müşterilerin bilgisi ve talimatı dışında hesaplarından para çekildiği ve ayrıca hayali kimseler adına banka hesapları açıldığı ve bu hesaplara para yatırılmış ve vadeli hesaplarda tutulmuş gibi gösterilerek vade sonunda faiz tahakkuk ettirildiği, bu suretle müşteri hesaplarından çekilen tutarlar ile hayali hesaplar yoluyla tahakkuk ettirilen tutarların zimmete geçirilmesi eyleminin gerçekleştiği, bunun dışında bankanın hayali hesaplarda tahakkuk ettirilen faizler için gelir vergisi ve SSDF ödemek zorunda kaldığı,

zimmet eylemi esasen şube şefi ... tarafından kendisinin davadışı kayınbiraderinin azmettirmesi sonucunda işlenmiş olmakla ... bankayı zararlandıran eylemin asli faili ise de, istinaf başvurusunda bulunan davalı ... tarafından zimmet eylemiyle bağı ve irtibatının bulunulmadığı savunulmuş ise de, bankada gişe yetkilisi memur olarak görevli olan davalı ...'ın zarara neden para çekimine ilişkin ödeme ve tediye fişlerinde imzasının bulunduğu, işlemlerin sıklığı ve yoğunluğu ile miktarları dikkate alındığında bu işlemlerin davalı ...'ın bilgisi dışında gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı,

en azından görevini ihmal etmiş sayılması gerektiği, buna göre davalı ...'ın davacı bankanın davaya konu zararının tamamından sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, olaya ilişkin ceza yargılamasında bir kısım davalılar hakkında delil yetersizliğinden verilen beraat kararının hukuk hakimini bağlamadığı, mahkemece alınan ve yukarıda özetlenen bilirkişi kurulu raporunun dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu şekilde gerekçeli ve denetime açık düzenlenmiş olduğu, bu haliyle sözkonusu raporun hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşıldığından,

ilk derece mahkemesince davalı ... yönünden yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından davalı ... vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davalı ... yönünden davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ... vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından adıgeçen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır