Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1270 K.2024/308

... VEKİLİ : Av. ... ... DAVALI : ... - -... ...

DAVANIN KONUSU

İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 29/02/2024

YAZIM TARİHİ : 29/02/2024

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2023 tarih ve ... D.iş, ... Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... ... olan 27/04/2023 düzenleme tarihli, düzenleme yeri Mersin olan, 26/05/2023 vade tarihli 150.000,00.TL bedelli bono vadesi geçmiş olmasına rağmen ödenmediğini, bononun ödenmesi konusunda borçluyla yapmış oldukları görüşmelerinde neticesiz kaldığını, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterekborçluların borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslar ve bankalardaki hak ve alacaklarının haczi ve menkullerin muhafazası için ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; ihtiyati haciz isteyen tarafın, dilekçe ekinde ihtiyati haciz talebini haklı kılacak İİK nun 257 maddesinde öngörülen şartların oluştuğuna dair delil ve belge sunmadığını, bu nedenle ihtiyati haciz talebi yerinde olmadığından talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VE DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece bononun arka yüzünde "teminat" şerhinin bulunduğu bu şerh nedeniyle bononun "kayıtsız şartsız muayyen bedelin ödenmesi vaadi" şartını ihlal ettiği ve bu nedenle de senedin kambiyo senedi vasfını yitirdiğinin öne sürüldüğünü, senedin ön ya da arka yüzüne yalnız başına yazılan "teminat" ibaresinin senedin kambiyo vasfını etkilemeyeceğini, dosyaya konu bononun kambiyo vasfı bulunduğundan ve bononun vadesinin de geçmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda ihtiyati haciz talebimizin kabulü yerine reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılması talebine yöneliktir. İhtiyati haciz isteyen tarafından, bonodan mütevellit borcun ödenmediği belirtilerek ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi gereğince taraf vekillerinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır. Çözümlenmesi gereken sorun dava konusu teminat senedi bakımından ihtiyati haciz kararı verilip verilemeyeceği noktasındadır.

İhtiyati haciz, İİK.'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK.nun 257. Maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği," " 258.

Maddesinde. "Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği," hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.

İİK’nın 257. maddesinde hem vadesi gelmiş hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Muaccel alacaklar için alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması, müeccel (vadesi gelmemiş) alacaklar yönünden ise, borçlunun belli bir adresinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla hileli işlemlerde bulunması koşullarının varlığı halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüştür. Anılan maddede başkaca her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İcra ve İflâs Kanunu’nun 258. Maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterlidir. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir.

İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir.

Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İİK.'nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

İİK'nun 265.maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri düzenlenmiş olup , ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, teminat miktarına ve mahkemenin yetkisi ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz kararına itiraz edilebilir.

Somut uyuşmazlık bakımından dava konusu bononun teminat bonosu olduğu yönündeki savunma İİK'nun 265. maddesinde yer alan itiraz sebepleri arasında olmadığı gibi teminat bonusu bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesine engel bir durum bulunmamaktadır. (Yargıtay 11. HD'sinin 2016/3746 Eek ve 2016/4374EK sayılı kararları bu yöndedir.)

Dava konusu bononun teminat bonosu olup olmadığının menfi tespit davasının konusu olabileceği anlaşılmakla, dava konusu ihtiyati haciz talebinin dayanağının kambiyo senedine dayandığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli yaklaşık ispat şartlarının somut uyuşmazlık bakımından mevcut olduğu, mahkemece bononun arka yüzüne yazılan şerhin bononun kayıtsız şartsız bir borç içerdiğini göstermediğine dair ve senedin kambiyo senedi olarak kabulünün mümkün olmadığına ilişkin tespitlerinin hatalı olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken ihtiyati haczin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davacının ihtiyati haciz talebinin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmesi ile hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.