Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/306 K.2026/875

Av. ...- DAVANIN KONUSU : Alacak

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/04/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/04/2026

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... esas 2022/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında uzun yıllardır devam eden ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişkinin devamı esnasında davalı şirketin talebi üzerine SGK teminatı adı altında 189.908,67.TL ve 4.178,00-USD teminat olarak müvekkili tarafından, davalı şirkete yatırıldığını, teminatın halen de davalı şirketin yedinde bulunduğunu, ekte bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davalı şirkete yazılan yazıda, davalı şirketteki teminata haciz tatbik edildiğini, müvekkilinin davalı şirkete teminat niteliğinde yatırdığı miktarın açıkça yazılı olduğunu, müvekkilinin SGK'ya olan borçlarını ödediğini,

kurum nezdinde hiçbir borçlarının kalmadığını, buna rağmen davalı tarafından teminatın iadesi yapılmadığını, yapılan sözlü başvuruların da sonuçsuz kaldığını, açılan davanın kabulüne karar verilerek 189.908,67.TL ve 4.178,00-USD' lik alacağının davalı şirkete verildiği tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili şirketin Ticaret Sicil Gazetesi'nde de yayınlanan tescilli şirket merkezi adresi (ikametgah adresi) .../İstanbul olduğunu, gerek ticaret sicilden gerekse de internet ortamından tespit edileceği üzere müvekkili şirketin adresi İstanbul olduğunu ve HMK’nun genel yetki kuralı gereğince her davanın davalının ikametgahında açılması zorunlu olduğundan davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının alacak talepleri gerek TBK gerekse de TTK gereğince zamanaşımına uğradığından davanın zamanaşımı nedeniyle de reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan ve delil dilekçesi ekinde sundukları sözleşmelere göre davacı, müvekkili şirketin Kayseri tesislerinde yapılacak olan planlı ve koruyucu bakım ile yıllık ve ara revizyon işlerine ilişkin Makina Bakım Şartnamesi ve Ekleri ile Çimsa Kayseri Çimento Öğütme ve Paketleme Tesis Bakım Hizmetleri Şartnamesi imzalandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 23. maddesinde satıcının işe başlamadan önce davalının kabul edeceği bir bankadan davalı lehine kesin ve süresiz teminat mektubu vermesi gerektiği düzenlenmiş olup 24. maddede bu teminat mektubunun iadesi koşulları düzenlenmiştir.

Madde içeriğinde teminatın iadesi için satıcının şartname konusu işi yapması ile ilgili yeni işyeri kurdurulmuş ise iş bitiminde SSK'dan ilişiksizlik belgesi ve bağlı bulunduğu Vergi Dairesi'nden KDV ile ilgili borcu olmadığını belirtir bir belgenin alınmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Tüm dosya kapsamının, kurumlara yazılan müzekkere cevaplarının, tarafların sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinde.

Uray Vergi Dairesi'nin 02.05.2019 tarihli müzekkere cevabında davacının vergi dairesine 748.814,96.TL borcunun bulunduğu, teminatın iadesi için davacının hem SGK'ya hem de Vergi Dairesi'ne borcunun bulunmaması gerektiği, imzalanan sözleşmede bu hususun açık olduğu, teminatın iadesi ve alacak koşullarının oluşmadığı değerlendirilmekle davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; bilirkişi raporları arasında çelişkinin giderilmesi için dosyanın bilirkişi ...'a verildiğini, bilirkişinin diğer tüm hususlarda bilirkişi Mehmet Şahin'e katıldığını ancak vergi dairesi borcundan bahsettiğini, teminatın SGK teminatı olduğunu, vergi dairesi için olmadığını, müvekkilinin halen fiili devam eden bir işi olmadığını, uzun yıllardır davanın tarafları iş yapmadığını, davalının teminatı elde tutmasının bir hukuki gerekçesinin olmadığını, tamamen keyfi olarak teminatı müvekkiline ödemediğini,

müvekkilinin SGK 'na hiçbir borcunun kalmadığını ve davalı tarafın risksiz olduğu dosyada da mevcut İstanbul Anadolu 14.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde kesinleşmiş ilamı ile kanıtlandığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle SGK teminatı nedeniyle 189.908,67.TL ve 4.178. USD' nin davalı hesabına yatırıldığı, müvekilinin SGK borçları bitmesine rağmen teminatın iade edilmediğini, bu nedenle verilen teminatların iadesini talep ettiğini, davalı ise taraflar arasında imzalanan şartnamede, verilen teminatın doğmuş ve doğacak alacakların teminatı olarak verildiği, davacının SGK ve vergi borçalrının olduğunu, teminatın iadesi için şartların sağlanmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, davacı şirket ile davalı şirket arasında 19.06.2011 tarihli, davalı şirketin Kayseri tesislerinde yapılacak olan planlı ve koruyucu bakım ile yıllık ve ara revizyon işlerine ilişkin Makina Bakım Şartnamesi ve Ekleri ile Çimsa Kayseri Çimento Öğütme ve Paketleme Tesis Bakım Hizmetleri Şartnamesi düzenlendiği, davacının vermiş olduğu teminatların da bu şartnamelerin içeriğinde yer alan kabul ve taahhütlerden doğmuş ve doğacak alacaklarının teminatını teşkil ettiği, SGK yazılarından davacı şirketin SGK kurumuna borcunun kalmadığının anlaşıldığı,

ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin m. 23 hükmünde teminatın iadesi için Vergi dairesinden KDV ile ilgili borcu olmadığını belirtir bir belgenin alınmasının zorunlu olduğu, mahkemece her ne kadar 02/05/2019 tarihli vergi dairesinden alınan yazı cevabı doğrultusunda davacının vergi dairesine borcunun devam ettiğini belirtse de vergi dairesinin yazı cevabının yetersiz olduğu,

vergi dairesine yeniden müzekkere yazılarak taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında yapılan işle ilgili olarak KDV borcunun olup olmadığı araştırılarak gerekirse mali müşavirden rapor alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince işin esasına etkili deliller toplanmadan karar verildiği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır