Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/423 K.2023/851

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/09/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı ile davalı arasında limon ticaretinin olduğunu, davacının davalıdan limon satın aldığını, bu sebeple davacı tarafından davalıya 13.12.2021 tarihinde 20.000,00 TL limon avansı gönderildiğini ancak davalının bedeli ödenen limonları davacıya teslim etmediğini, bunun üzerine davacı tarafça Silifke İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının bu takibe yasal süresi içerisinde itiraz ettiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de tarafların anlaşamadıklarını, bu nedenlerle davanın kabulüne, Silifke İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu haksız itirazın iptaline ve dolayısı ile takibin devamına, davalının takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davanın itirazın iptali istemine ilişkin olduğunu, yapılan incelemede alacaklı ... tarafından Silifke İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile davalı ... ... aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının limon alım satımı nedeni ile gönderilen sipariş avansı olduğu, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde yapılan itiraz nedeni ile takibin durdurulduğu, borçlunun itiraz dilekçesinde böyle bir borcu olmadığından bahisle borca itiraz ettiği, akabinde eldeki davanın açıldığı,

ancak 5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 10. Maddesi uyarınca üreticiler ile meslek mensupları arasında bu kanunun uygulanmasından kaynaklı uyuşmazlığın çözümünde hal hakem heyetlerinin öncelikle yetkili olduğu, 2022 yılı itibari ile hal hakem heyetlerinin görev sınırının 174.457,20-TL olduğu ve bu miktara kadar olan uyuşmazlıklar için hal hakem heyetine başvurunun zorunlu olduğu,

hakem heyetine başvurmadan dava açılamayacağı anlaşılmakla eldeki davada dava şartı yokluğundan 6100 sayılı HMK' nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

Hal hakem heyetleri üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetler olduğunu, meslek mensubu ise malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri ifade ettiğini, 5957 sayılı kanundaki tanımlardan hareketle davacının üreticiler veya meslek mensupları kapsamında olmaması nedeniyle söz konusu ilişki bakımından hal hakem heyetinin yetkili olmasının mümkün olmadığını,

davacının faaliyetini üreticiden mal bulup parasını peşinen ödemek sureti ile yurtiçine ya da yurtdışına pazarlaması için 3.bir kişi ile anlaşarak sürdürdüğünü, yani üreticiden herhangi bir komisyon almadığını, yine aynı kanundan hareketle komisyoncu malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensuplarını ifade ettiğini, davacının hiç kimseyle dolaylı temsil ilişkisi bulunmadığı gibi parasını peşinen kendisi ödeyerek satın almakta olup sebze meyve haline de bağlı olmadığını,

bu şekilde davacının üreticiler ve meslek mensuplarıyla irtibatlı olarak hal hakem heyeti kapsamına giren komisyoncudan da ayrıldığını, belirtilen sebeplerle mahkemenin kararının yerinde olmayıp yapılacak istinaf incelemesi ile Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... sayılı kararının kaldırılarak bozulması gerektiğini müvekkili adına vekaleten talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/09/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, davacı ile üretici(çiftçi) davalı arasında yapıldığı iddia olunan tarım ürünleri satışından kaynaklı alacağın tahsili istemli itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle; dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı taraf davalının ürettiği limonların satışı konusunda anlaşıldığı, davacı tarafın davalıya 20.000 TL ürün bedeli gönderdiği ancak ürünlerin davacıya teslim edilmediği iddiasına dayanılarak toplamda 20.000,00 TL alacak için icra takibi başlatıldığı , davalının takibe itiraz etmesi sonucu alacaklı davacı tarafından iş bu itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf 5957 Sayılı Yasanın 2. Maddesinin (r) bendi uyarınca üretici olup, aynı yasa maddesinin (I) bendinde meslek mensubunun tanımı yapılmıştır.

Davacı taraf komisyoncu olmadığını bu sebeple dava açılmadan evvel hal hakem heyetinin yetkili olduğu yönündeki ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık konusu ihtilaf hal hakem heyetinin yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10/1 maddesine göre; 5957 Sayılı Kanunun uygulanmasından doğan ve uyuşmazlığın tarafı olan üreticiler ile meslek mensupları veya her iki tarafı da meslek mensubu olması halinde uyuşmazlığı çözmeye hal hakem heyeti yetkilidir. Aynı yasanın 2. Maddesinin (I) bendinde meslek mensubunun tanımı "malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odasına kayıtlı kişileri" biçiminde tanımlanmıştır.

5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10/7 maddesine göre; 14 üncü madde(idari para cezalarını düzenlemektedir) dışındaki tüm uyuşmazlıklar, hal hakem heyetinin görev ve yetkileri kapsamındadır.

Dosya içerisinde mevcut Salihli Ticaret ve Sanayi Odasının 22/06/2022 tarihli yazı cevabından davacının dondurulmuş ve kurutulmuş meyve ve sebzelerin imalatı konusunda oda kaydının bulunduğu, davacı beyanına göre de üreticiden mal alıp yurtiçi ve yurtdışına pazarlama konusunda aracılık ettiği anlaşıldığından davacının 5957 Sayılı Yasanın 2. Maddesinin (I) bendi kapsamında meslek mensubu olduğu, bu haliyle davacı meslek mensubu ile davalı üretici arasındaki işbu uyuşmazlığın çözümünde 5957 Sayılı Kanunun 10/1 maddesine göre hal hakem heyetinin yetkili olduğu anlaşılmıştır.

5957 Sayılı Yasının 10/5 maddesine (Yönetmelik md. 11/2) göre; uyuşmazlığın değeri belirlenen sınırın altında ise taraflar hal hakem heyetine başvurmak zorundadır. Dava tarihi olan 2022 yılı itibari ile hal hakem heyetlerinin görev sınırının 174.457,20-TL olduğu ve bu miktarın altındaki uyuşmazlıklar ile ilgili hal hakem heyetine başvuru şartı dava şartıdır. Taraflar hal hakem heyetinin kararlarına karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli Asliye Ticaret Mahkemesine itiraz edebilir. Hakem heyetinin kararı ilam hükmündedir.

Somut olayda; asıl alacağın toplam değeri 20.000,00 TL olup, yasada belirtilen sınırın altında kalmaktadır. Bu durumda davacının öncelikle hal hakem heyetine başvurmak zorunda olduğu halde doğrudan dava açması yasaya aykırı olmakla davanın dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır