Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/604 K.2023/700

... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih 2022/... esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, şirketin temsili yönünden her iki müdürün ayrı ayrı olan (münferiden) temsil yetkilerinin tedbiren kaldırılarak müştereken temsil yetkisinin kalmasını ve ilaveten denetçi kayyum tayin edilmesini, davalı ... ... ilk derece mahkemesinin 2022/...

Esası ile görülen davada şirketin temsili yönünden her iki müdürün ayrı ayrı olan (münferiden) temsil yetkilerinin tedbiren kaldırılarak müştereken temsil yetkisinin kalmasını ve ilaveten şirketin yönetimi konusunda müştereken alınacak kararlar yönünden denetçi kayyum tayin edilmesini, müvekkili ... ...'nun da işbu davada aynı şekilde; "şirketin temsili yönünden her iki müdürün (... ... ile ... ...'nun) ayrı ayrı olan (münferiden) temsil yetkilerinin tedbiren kaldırılarak müştereken temsil yetkisinin kalmasını ve ilaveten denetçi kayyum tayin edilmesini talep etmesi sebebi ile,

yargılamanın özel hukuk yargılaması olması HMK ya göre taleple bağlılık ilkesi gereği, tedbir talebinin bu şekilde kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi'nin ... tarihli ara kararı ile,... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... nosunda kayıtlı dava konusu ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilileri davacı ... ... ile davalı ... ...'nun dava konusu ... Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'ndeki münferit temsil ve ilzam yetkisinin tedbiren kaldırılarak, müştereken temsil ve ilzam hususunda ... ... ve ... ...'na dava sonuna kadar tedbiren yetki verilmesine, dava sonuna kadar tedbiren şirket yöneticilerinin işlemlerinin denetim ve onaylanması için mahkememizce ... T.C. kimlik numaralı ... ... kayyım atanmasına şeklinde karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi'nin ... tarihli ara kararı ile, gerek birleşen dosya davacının ek tedbir talebinin gerekse ana dosya davacının icra takibine ilişkin beyanda bulunulması açısından şirketin diğer ortağı Av. Sami Küçük ve şirkete ellerinde belge olup olmadığının mahkememiz tarafından sorulması talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak talebin reddine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN ARA KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi''nin ... tarihli ara kararı ile,"Birleşen dosya davacısı ... ... vekilinin," şirketin münhasır işlemlerine yönelik olarak mevcut kayyıma imza yetkisi verilmesine yönelik tedbir talebinin yada ... ... ile birlikte kayyıma imza ve onay yetkisi verilmesine" yönelik tedbir talebinin ve davacı ... ... vekilinin " davalı ... ...'nun yönetim ve temsil yetkilerinin mahkemenin resen seçebileceği Avukat yada Mali Müşavire olmadığı takdirde denetim kayyımı ... ... verilmesine" yönelik tedbir talebinin, Mahkememizin ... tarihli ara kararının gerekçesinde de belirtildiği üzere, yerleşmiş BAM kararlarında,

şirketlerin seçilmiş organları tarafından yönetilmesinin asıl olduğu ifade edildiğinden, yine BAM kararlarında yönetim organlarının azline dair davalarda, esas hüküm sonucunu doğuracak ve yönetim organlarının seçimle belirlenmiş yetkilerine müdahale edecek nitelikte tedbir kararı verilmesinin yerinde olmayacağı, ancak organ boşluğu gibi istisnai hallerde tedbir kararı verilebileceği öngörülmekte olduğundan mahkememizdeki davanın niteliği ve mevcut delil durumu da dikkate alınarak alınarak reddine " şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI BİRLEŞEN DOSYA DAVACISI ... ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı birleşen dosya davacısı ... ... vekili istinaf talebi ile; şirketle organik boşluğu olmasa dahi HMK. 389.

Maddesinde belirtilen şartlarının gerçekleştiği, davacı şirketin gelirlerinin kayıtlara geçmediğini, şirket ve ortaklarının zarara göre işlemler yaptığını, şirket yönetiminde meydana gelen çekişmenin ve şirketin zarar görmesinin önlenmesi adına HMK'nun 389 ve müteakip maddeleri gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesinin gerektiğini, ihtiyati tedbir taleplerinin sadece ... ... 'nun yetkisinin kaldırılarak,

müvekkili ... ...'nun tek yetkili olarak şirketi temsil ilzam etmesi şeklinde olmayıp yaklaşık şekilde ispatladıklarını, dava süresince firmanın faaliyetinin devanı için zorunlu olan bazı işlem ve ödeme konularıyla sınırlı olarak imza yetkisinin kaldırılarak onun yerine kayyum'a imza yetkisi verilmek suretiyle şirketin müvekkili ile birlikte mevcut kayyum'un imza ve onayı ile müştereken temsil edilmesi gerektiğini, acil ve zorunlu iş ve ödemeler ile ilgili olarak imza yetkisinin sadece kayyuma verilmesi şeklinde talep edildiğini ancak tedbirle istenen karar ile dava sonunda verilecek kararın farklı olduğunu belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava ve birleşen davalar, hukuki niteliği itibarıyla şirket müdürünün azli davası olup, istinaf konusu uyuşmazlık ise, ilk derece mahkemesince verilen ... tarihli ihtiyati tedbir taleplerinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

Davalı(birleşen dosya davacısı) tarafından, şirketin münhasır işlemlerine yönelik olarak mevcut kayyıma imza yetkisi verilmesi ya da kendisi ile birlikte kayyıma imza ve onay yetkisi verilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edildiği, ilk derece mahkemesince tedbir taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Ara karara karşı davalı(birleşen dosya davalısı) vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Geçici hukuki koruma türlerinin başında gelen İhtiyati Tedbir 6100 sayılı HMK’nun 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nin 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 390. maddesinde ihtiyati tedbir talebi, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir.

HMK'nun 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasa'nın 390/3. maddesinde haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi zorunluluğu koşulu aranmıştır.

6102 sayılı TTK’nda, sermaye şirketlerinde yönetime dışarıdan müdahaleye, yani şirkete mahkemece yönetim kayyumu atanmasına olanak sağlayan açık bir kanun hükmü bulunmamaktadır. Sermaye şirketlerinde kayyım atanması ile ilgili olarak, TTK'da bulunan tek madde 617. maddesinin üçüncü fıkrası ile yapılan yollama uyarınca 412. maddesidir. Burada; genel kurula çağrının yapılması için kayyım atanabileceği düzenlenmiştir.

TTK'nun, 636/2 maddesi, limited şirketlerde organ yokluğunu ve bunun sonuçlarını düzenlemiştir. Aynı maddenin 4. fıkrasında fesih davası açıldığında mahkemenin gerekli önlemleri alacağı belirtilmiştir. Bunlar arasında kayyım atanması olduğu da kuşkusuzdur. Diğer taraftan TTK'nun 1. maddesi gereğince. Türk Ticaret Kanunu,Türk Medenî Kanunu'nun ayrılmaz bir parçasıdır.

Türk Medeni Kanunu'nda kayyımlık, temsil kayyumu (TMK, m.426), yönetim kayyumu (TMK, m....) ve isteğe bağlı (iradî) kayyım (TMK, m.428) olmak üzere üç türü düzenlenmiştir. TMK'nun .../4. maddesinde. Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa kayyım atanacağı belirtilmiştir. Ayrıca limited şirketlerde müdürlerin atanmaları ve görevden alınmaları genel kurulun devredilmez yetkileri arasında sayılmıştır. (TTK.nun 616/1-b maddesi)

Somut olayda, ilk derece mahkemesince verilen ... tarihli ara kararı ile dava konusu ... Gıda San.ve Tic. Ltd.

Şti'nin yetkilileri olan tarafların, şirketteki münferit temsil ve ilzam yetkilerinin kaldırılarak, taraflara, şirketin müştereken temsil ve ilzamı hususunda yetki verildiği ve şirket yöneticilerinin işlemlerinin denetim ve onaylanması için ... ... kayyım olarak atandığı, davalı(birleşen dosya davacısı) tarafından, şirketin münhasır işlemlerine yönelik olarak, mevcut kayyıma imza yetkisi verilmesi ya da kendisi ile birlikte kayyıma imza ve onay yetkisi verilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, bu yöndeki talebin, istinafa konu ara karar ile reddine karar verildiği,

şirketlerin seçilmiş organları tarafından yönetilmesinin asıl olup, tarafların, dava konusu şirketin temsil ve ilzamı hususunda müştereken yetkili oldukları ve yapılacak işlemlerin, mahkemece atanan kayyım tarafından denetlenip, onaylanacağı dikkate alındığında, diğer yöneticinin yetkilerini ortadan kaldıracak ve esas hüküm sonucu doğuracak nitelikte tedbir kararı verilemeyeceği, bu nedenle, mahkemece, tedbir talebinin reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen ara kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı (birleşen dosya davacısı) vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... ... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... ... ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır