Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/791 K.2023/961

Av...

DAVANIN KONUSU

İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 01/11/2023

YAZIM TARİHİ : 01/11/2023

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2023 tarih ve ... D. İş, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

İhtiyati Haciz talep eden vekili dilekçesi ile; müvekkili şirketin akaryakıt dağıtım şirketi olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz kararı istenen borçlu ile müvekkili arasında 01/08/2022 başlangıç tarihli 2 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesinin akdedildiğini, bayilik sözleşmesi kapsamında borçlu ile sözleşme akdedilip lisans alındıktan sonra ticari faaliye başlandığını,

ancak borçlunun bayi sözleşmesi süresi dolmadan Balıkesir 4. Noterliği'nden göndermiş olduğu 08/03/2023 tarih ve... yevmiye numaralı fesih ihbarı ile müvekkili şirketle akdettiği bayilik sözleşmesini haksız ve tek taraflı olarak feshettiğini ve hemen akabinde başka bir dağıtım şirketinin bayisi olduğunu,

bayilik sözleşmesini feshetmeden kısa bir süre önce aleyhine tespit istenen bayinin müvekkili şirketten 08/03/2023 tarih ve ... ... numaralı fatura ve sevk irsaliyeleri ile müvekkili şirketten 520.544,17 TL tutarında 27.005 litre yerli motorin ve yine 08/03/2023 tarih ve ... numaralı fatura ve sevk irsaliyesi ile müvekkili şirketten 45.745,77.TL tutarında 2.510 litre kurşunsuz benzin satın aldığını, satın alınan yakıt bedellerinden dolayı bayinin müvekkili şirkete cari hesap ekstresine göre 157.597,68.TL borcu bulunduğunu,

bayinin satın aldığı yakıt bedellerini peşin ödemesi gerekirken yakıtları kısmi ödeme yaparak aldığını ve aynı gün bakiye borcu ödemeden sözleşmeyi feshettiğini, davalı bayinin müvekkili şirketten satın aldığı mal bedellerini ödemediği gibi, bayilik sözleşmesini de haksız ve tek taraflı olarak feshettiğini ve başka bir dağıtım şirketinin bayisi olarak faaliyete başlamış olduğundan müvekkili şirketi zarar uğrattığını, borçlu bayinin müvekkili şirkete 08/03/2023 tarihi itibari ile 157.597,68.TL borcu bulunduğunu ve borcun vadesinin geçtiğini,

borçlunun mal kaçırmasına meydan vermemek için vadesi geçmiş 08/03/2023 tarih ve ... numaralı 520.544,17.TL bedelli ve yine 08/03/2023 tarih ve ... numaralı 45.745,77.TL bedelli faturalardan kalan bakiye 157.597,68.TL tutarındaki alacaklarına yeter miktarda borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun görülecek teminat mukabilinde duruşma yapılmaksızın ihtiyaten haczine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/03/2023 tarih ve ... D. İş, ... Karar sayılı kararı ile.

İİK'nın 258/1. maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış olup, her ne kadar faturanın tek taraflı olarak düzenlenmesi mümkün ise de; dosyaya sunulan, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi,

fatura ve sevk irsaliyesi, cari hesap ekstresi, istasyon otomasyon verilerini gösterir fatura içeriği ile uyumlu döküman dikkate alınarak, ihtiyati haciz talep edenin muaccel bir alacağın varlığı konusunda alacağını yaklaşık olarak ispat etmiş olduğu ve İİK m. 257'de aranan şartlar yerine getirilmiş olduğu anlaşıldığından, %15 teminat karşılığında ihtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili tarafından itiraz dilekçesi ile; alacaklı tarafın ihtiyati haciz talebinde alacak nedeni olarak gösterdiği evrağın, çek yada bono gibi bir kıymetli evrak olmadığını, alacaklı tarafın her zaman için kendi muhasebe servisinde kendi istediği şartlara göre düzenleyebileceği bir cari hesap sözleşmesine dayandığını, cari hesap sözleşmesinin somut bir borç tutarını ihtiva edebilmesi için tarafların cari hesap sözleşmesi ile çıkartılan hesaba dair karşılıklı olarak mutabakata varması ve yasa ile belirlenen süre içerisinde itiraz edilmeyerek cari hesap bakiyesinin kesinleşmesinin gerektiğini,

ihtiyati hacze konu olayda taraflar arasında cari hesap bakiyesi sonucu müvekkili şirket hakkında mutabakata varılmış olan kesinleşmiş bir borç bulunmadığını, alacaklı tarafça müvekkili şirkete gönderilmiş bir cari hesap bakiye cetveli veya gönderilmiş olsa dahi taraflar arasında mutabakata varılmış olupta müvekkili şirket açısından gerçekleşmiş bir temerrüdün söz konusu olmadığını, alacaklının tek taraflı olarak düzenlediği belge ile kendisini müvekkili şirketten 157.597,68.TL alacaklı olarak gösterdiğini,

müvekkili şirketin 28/02/2023 tarih ve ... numaralı 120.517,68 TL'lik ve 08/03/2023 tarih ve ... numaralı 37.080,00.TL'lik 2023 yılı Şubat ve Mart aylarına ait fiyat farkı ve satış prim bedeli tutarlarını içeren iki adet e-fatura kestiğini ve gönderdiğini, bu fatura bedelleri toplamının alacaklı tarafın ihtiyati hacze konu ettiği rakamla örtüştüğünü, alacaklı tarafın hesap ekstresinde talep ettiği tutarın müvekkili şirketçe düzenlenmiş olan faturalar ile ödendiğini, alacaklının kasıtlı olarak bu iki faturayı hesap ekstresinde göstermemesinin kötü niyetli hareket ettiğinin göstergesi olduğunu,

tarafların birbirlerinden hak ve alacağının kalmadığını, müvekili şirketin bayilik protokolünün 3.3 maddesi ile kendisine tanınmış olan tek taraflı fesih hakkını kullandığını ve bayiliğini iptal ettiğini, alacaklı tarafın ihtiyati haciz talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz karının İ.İ.K 257.maddesine aykırılık taşıdığını, ihtiyati haciz kararı ile müvekkili şirketin banka hesaplarının bloke edildiğini ve adına kayıtlı 50 civarında aracın haczedildiğini, ihtiyati haciz kararı ile müvekkili şirketin ticari itibarının da sarsıldığını,

ihtiyati haciz kararı nedeniyle alacaklı şirket hakkında ileride maddi ve manevi tazminat davalarının açılacağını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ve alacaklı tarafın kötü niyetle hareket etmiş olması nedeniyle yatırmış olduğu teminat tutarının iade edilmeyerek kötü niyet tazminatı olarak taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2023 tarih ve ... D. İş, ... Karar sayılı kararı ile.

İhtiyati hacze itiraz sebepleri İİK 265. maddesinde sayılmış olup, "dayanılan sebepler, teminat ve yetki" hususları ile sınırlı olduğu, bu kapsamda aleyhine ihtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haczin konusunu oluşturan faturalara yönelik olarak cari hesap sözleşmesinin somut bir borç tutarını ihtiva edebilmesi için tarafların cari hesap sözleşmesi ile çıkartılan hesaba dair karşılıklı olarak mutabakata varması ve yasa ile belirlenen süre içerisinde itiraz edilmeyerek cari hesap bakiyesinin kesinleşmesinin gerektiğini,

ihtiyati hacze konu olayda taraflar arasında cari hesap bakiyesi sonucu müvekkili şirket hakkında mutabakata varılmış olan kesinleşmiş bir borç bulunmadığı savunma karşısında bu itirazın ihtiyati haczin dayandığı sebeplere itiraz niteliğinde olup, yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği, ihtiyati haczin dayanağı olarak dosyaya sunulan, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi, fatura ve sevk irsaliyesi, cari hesap ekstresi, istasyon otomasyon verilerini gösterir fatura içeriği ile uyumlu döküman dikkate alınarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş ise de;

cari hesaba ilişkin mutabakata varılmadığı, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, mahkemece itirazın kabulü gerektiği gerekçesi ile itirazlarının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf talebi ile; mahkemece davalı borçlunun ihtiyati hacze itirazının kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati haczin dayanağının sadece cari hesap ekstresi olmadığını, borçlu şirketin müvekkili şirketten satın aldığı yakıt bedellerine ilişkin irsaliyeli faturalar, otomasyon sistem verileri ve dilekçe ekinde sunulan yaklaşık ispat koşullarını sağlayan diğer belgeler olduğunu, taraflar arasında sözleşmenin Feshin Sonuçları Başlıklı 25. Madde hükmü gereği fesihle borcun muaccel hale geldiğini,

ihtiyati hacze itiraz eden borçlunun asılsız ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının işbu ihtiyati hacze itiraz talebi ile incelenmesine olanak bulunmadığını, alacağın rehinle temin edilmemiş olup borç da muaccel hale geldiğinden verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya uygun iken, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenlerle Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı 10/04/2023 tarihli ek kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına yönelik ek kararın kaldırılması" talebine ilişkindir.

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde, taraflar arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini, karşı tarafın süresi dolmadan haksız ve tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiğini, satın aldığı yakıt bedellerinden kalan bakiye borcu ödemediğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde ihtiyati haciz talebinin kabulü ile ihtiyati haciz kararı verildiği, itiraz üzerine, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği iş bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz, İİK.'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK.nun 257. Maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği," " 258.

Maddesinde. "Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği," hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine istinaden satılan yakıt bedelinin karşı tarafça eksik ödendiği bunun sunulan bayilik sözleşmesi, fatura ve sevk irsaliyesi, cari hesap ekstresi, otomasyon sistem verilerinden anlaşıldığı belirtilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş, hakkında ihtiyati haciz talep edilence hesap ekstresinde talep edilen tutarın taraflar arasındaki protokole istinaden düzenlenen faturalar ile ödendiği belirtilerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının talep edilmiş, tüm dosya kapsamı itibarı ile davacı alacağın var olup olmadığı,

varsa muaccel olup olmadığı ve miktarı, alacağın davacıya ödenip ödenmediği yönünden iddialarının yargılamayı gerektirdiği, davacı açısından 2004 Sayılı İİK'nun 257. maddesinde belirtilen yaklaşık ispat şartını yerine getirilmediği dolayısıyla ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının usul ve yasaya uygun olduğu, ihtiyati haciz talep eden vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, İhtiyati Haciz talep eden vekilinin, ilk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 md. gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır