Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/822 K.2026/1093

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/116 esas 2022/1149 karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine, ... nolu ... Paket Poliçe ile sigortalı ...’a ait “... Mah. ... Sk.

No:1/A ...” adresindeki işyerinde ve içerisindeki emtiada, 09/10/2016 tarihinde işyerinin mutfak kısmında yer alan soğutucunun elektrik aksamında oluşan kısa devre sonucu çıkan yangın nedeniyle hasar meydana geldiğini, hasar çalışmaları sonucunda müvekkili şirket tarafından sigortalıya 47.059,00.TL ödeme yapıldığını, sigortalı iş yerinde ve emtiada meydana gelen hasardan kaynaklanan sorumluluğun davalı şirkete ait olduğunu, bu nedenle ....

İcra Müdürlüğü'nün 2018/11126 esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine başlatılan ilamsız takibe davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davanın kabulüyle davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/11126 esas sayılı dosyasında vaki itirazının iptali ile takibin devamını talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davanın gerek usuli, gerekse esasa ilişkin nedenlerden ötürü haksız olup reddinin gerektiğini, davacının delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğinden beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, müvekkili şirketin oto dışı kaza sorumluluk sigortası bulunduğundan davanın ...

Sigorta A.Ş.'ye ihbarını talep ettiklerini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığından yetki itirazları olduğunu, haksız fiile ilişkin zarar taleplerinin zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, müvekkilinin yangına sebep olduğu iddia edilen soğutucunun, ne üreticisi, ne satıcısı ne de ariyet vereni konumunda olmadığını, müvekkilinin tedarik etmediği bir ürün sebebi ile sorumlu tutulmaya çalışılmasının hukuka aykırı olduğunu,

yangına sebebiyet verdiği iddia edilen su sebilinin sigortalı tarafından ne şekilde ve kimden tedarik edildiğinin bilinmediğini, müvekkili tarafından sigortalıya herhangi bir sebil teslimatı yapılmadığını, varlığı iddia olunan zarar ile müvekkili arasında bir illiyet bağı bulunmadığından ötürü de davanın reddedilmesi gerektiğini tüm bu nedenlerle davacının takip konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davaya konu 09/10/2016 tarihinde ... ... adresinde faaliyet gösteren iş işyerinde mutfak kısmında yer alan soğutucunun elektrik aksamında oluşan kısa devre sonucu çıkan yangın nedeniyle davacı tarafından dava dışı ... isimli işyerine 47.059,00.TL ödeme yapıldığı, bu nedenle .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/11126 esas sayılı takip dosyası ile icra takibinin başlatıldığı, davalı/borçlu tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durmasına karar verildiği, dosyaya ibraz edilen bilimsel ve hüküm tesisine elverişli bilirkişi raporuna göre; 47.059,50.TL asıl alacak, 8.540,33.TL faiz alacağı bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Katılma yoluyla davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dava itirazın iptali davası olduğunu, icra takibi takip talebi ile başladığını, takip talebi harç makbuzu icra dosyasının içerisinde olduğunu, takip talebinde istenilen faize ilişkin olduğunu, sigortalı ve davalı tacir olduğuna göre işin ticari olması ve ticari faiz talep edilmesinin normal olduğunu, ticari faiz yerine yasal faiz uygulanması nedeniyle faiz hesabında farklılık olduğunu, faizin eksik hesaplandığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacının sigortalısı olduğunu beyan ettiği ... ile müvekkili arasında herhangi bir ticari yahut hukuki bağın olmadığını, BK. 72.maddesine göre de haksız fiile ilişkin zarar taleplerinin zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, 6098 sayılı Kanunda yer alan 381.

Madde hükmü uyarınca, ödünç alan, ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini karşılamakla yükümlü olduğunu, söz konusu ariyete konu mala bu minvalde bir bakım veya koruma yapıldığına ilişkin hiçbir delilin mevcut olmadığını, yargılama esnasında alınmış olan bilirkişi raporlarının çelişkili ve varsayımsal ifadelere dayalı olduğunu, davacı yanın sigortalısının kusuruna ilişkin herhangi bir somut bir inceleme yapılmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

İHBAR OLUNAN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhbar olunan vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; HMK'nın 66. Maddesi hükmü gereği davalı tarafından davaya katılma taleplerinin eksik inceleme ile karara bağlanmaksızın hak kaybına sebebiyet verildiğini, zaman aşımı itirazlarının eksik inceleme ile değerlendirilmediğini, karara esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalıya ait olup, müvekkili tarafından ...

Paket Poliçesi ile sigortalanan iş yerinde yangın meydana geldiğini ve sigortalının zararının müvekkili tarafından karşılandığını, yapılan incelemede yangının, davalı tarafından dava dışı sigortalıya ariyet olarak verilen soğutucunun kısa devre yapmasından kaynaklandığını, bu sebeple davalının işbu zarardan sorumlu olduğunu, alacağın rücuen tahsili amacıyla dava konusu icra takibinin başlatıldığını, bununla birlikte borçlunun haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, işbu karara karşı davalı ve ihbar olunan vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davacı vekili tarafından da katılma yoluyla istinaf kanun yoluna başvurulduğu muştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınır olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.

Somut olayda; her ne kadar davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş ise de, mahkemece delillerin takdirinde yanılgıya düşüldüğü, zira davanın temelinin haksız fiile dayandığı, ancak yangının çıkış sebebinin soğutucunun kısa devre yapması olduğunun duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilemediği, gerek yangın raporunda, gerekse eksper raporunda yangının çıkış sebebinin kesin olarak tespit edilemediği, yangının muhtemelen soğutucuda meydana gelen kısa devreden kaynaklandığının belirtildiği,

oysa davalının kusurunun ve yangının çıkış sebebinin kesin olarak belirlenmesi gerektiği, eldeki davada bu hususta kesin bir tespit yapılamadığı, bu sebeple davalının sorumluluğuna gidilemeyeceği, ayrıca eksper raporunda yangında en ağır hasarın soğutucu dolapta olduğu, ancak dolabın marka ve etiket bilgisinin görülemeyecek şekilde tamamen yanması sebebiyle marka kontrol bilgilerinin kontrol edilemediğinin belirtildiği, bu haliyle yangının çıkış sebebi olarak belirtilen soğutucu dolabın davalıya ait olup olmadığının dahi belli olmadığı,

yine soğutucu dolabın davalı tarafından dava dışı sigortalıya ariyet olarak verildiği düşünülse dahi sunulan ariyet sözleşmesinin "Soğutucunun Kullanım Esasları" başlıklı bölümünün 3/e maddesinde satıcının soğutucunun muhafazası veya kullanımı esnasında gerek kendisinin gerekse üçüncü şahısların uğrayacağı her türlü zarar ve kayıplardan tek başına kendisinin sorumlu olduğunu üstlendiği, bu haliyle zaten davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği, mahkemece bu hususlar nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmesinin hatalı olduğu,

davalı ve ihbar olunan vekilinin istinaf taleplerinde haklı olduğu, davacının istinaf talebinin ise haksız olduğu anlaşılma davalı ve ihbar olunan vekillerinin istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına, yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına ve davanın reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ise reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır