Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1057 K.2024/1229

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı dava dilekçesi ile; ... A.Ş ... Şubesi'nden şirketi ... Ambalaj Plastik Teks.İnş.'nin yetkilisi müdürü olarak tarafına temin edilen boş çekleri ihtiva eden koçan 06/02/2023 tarihli Deprem nedeniyle ziyan olduğunu, söz konusu depremde ağır hasar alıp yıkılma süreci dahil birçok zararının olduğunu, içeriğinde çek seri numaraları yazılı koçanın kaybolduğunu ve sonrasında banka yetkililerine öncelikle şifahen ve sonrasında çeklere ilişkin işlem yapılmaması neticesinde yazılı olarak çeklerin zayii olmuş olup iptalini talep ettiğini, ... Cumhuriyet Savcılığ'ına da çeklerin zayii ve ödeme yasağı talebiyle şikayette bulunduğunu bu nedenlerle; çeklerin zayii nedeniyle iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Dava'nın TTK. 82/7 maddesinden öngörülen hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı çeklerinin zayii nedeniyle iptali ile birlikte söz konusu çekin ödenmesinin engellenmesi için öncelikle ödeme yasağı konulması ve çeklerin iptali yönünde tedbir kararı verilmesi talebiyle ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açtığı davanın öngörülen hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, depremden sonra yaşanan karışıklıkların zorunlu yaşam mücadelesi ortamı ve sürekli gerçekleşen artçılar keza tekrar eden depremlerin gözardı edildiğini, apartmanının ve işyerinin ağır hasar aldığını, girilmesi riskli bir duruma geldiğini, yaz aylarında binanın yıkıldığını, ailesinin barınma ve temel ihtiyaçlarını sürekli şekilde karşılayabileceği ortamı sağladıktan sonra iş hayatına geri dönme sürecinde, evinin yıkımı tamamlandıktan sonra çeklerin kaybolduğunu farkettiğini, bir ay içinde ...

A.Ş.'ye başvurduğunu, konuya ilişkin ...

Cumhuriyet Savcılığ'ına da başvuru yaptığını, kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesinin tarafınca telafisi mümkün olmayan zararlar doğurabileceğini, çeklere ilişkin bankadaki teminat hesapları ve kredi notunun ciddi anlamda düşmesi halihazırda deprem felaketinin yarattığı ekonomik zorlukları ciddi derecede arttırdığını, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulünü, çeklere ilişkin ödeme yasağı konulmasını, ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarihli kararının bozulmasını, dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemesine gönderilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin adli yardım ödeneğinden karşılanmasını talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibarıyla çek iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde yıkılan işyerinde bulunan üzerinde sadece çek seri numaralarının yazılı olduğu çek koçanının kaybolduğu iddia edilerek, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep edilmiş, İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanması gerekli olan aynı kanunun 757.maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği, 759.maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına göre, kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptalini ancak senet hamili talep edebilecektir.

6102 sayılı TTK'nun 780. maddesinde çekin unsurları düzenlenmiş olup, 781. maddeye göre imzasız boş çek yaprakları çek vasfında değildir. Keşideci imzasını içermeyen çek yaprakları kambiyo senedi (çek) vasfını haiz olmadığından iptali de talep edilemez.

Somut olayda, davacı tarafından, yetkilisi olduğu şirkete ait sadece çek seri numaralarının yazılı olduğu çek koçanının kaybedildiğinin ileri sürülmesine göre, davacının dava konusu edilen çekler bakımından hamil sıfatı bulunmadığından ve keşideci imzası içermeyen boş çek yaprakları ise kambiyo senedi niteliğinde olmadığından ilk derece mahkemesince davanın bu gerekçe ile reddine karar verilmesi gerekirken olayda uygulama imkanı olmayan TTK 82/7 maddesi uyarınca hak düşürücü süre yönünden ret kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin karar sonucu itibariyle doğru olsa da; olayda uygulanan kanun maddesi ve gerekçesi doğru olmadığından 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davacının yukarıda açıklanan şekliyle ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1)-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3)-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

a)-DAVANIN REDDİNE,

b)-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

c-)Davacı tarafından harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf Yargılaması Yönünden;

1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

2)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerine BIRAKILMASINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

4)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince davacı tarafa TEBLİĞİNE,

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır