Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1235 K.2024/1746

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/04/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili firmanın tutmakla mükellef olduğu ve şirketin 2013 yılında kurulmasından günümüze kadar olan tüm yıllara ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, damga vergisi defteri, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çalındığından veya kaybedildiğinden emin olur olunmaz da müvekkili firma temsilcisi tarafından polis merkezine başvurulduğunu, şirketin ticari defter ve belgelerin bulunmaması nedeniyle şirketin işlerinin aksadığını belirterek,

şirketin iş ve işlemlerinin devamının ve şirketin gerek olağan gerekse olağanüstü toplantılarının yapılması ve alınan kararların defter ve belgelere geçirilmesi, onaylanıp yayınlanabilmesi bakımından tedbiren belirtilen defter ve belgelerin bastırılması yetkisinin verilmesini ve müvekkili firmanın 2013 yılından 2023 yılına kadar olan yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, damga vergisi defteri, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterinin her türlü aramaya rağmen bulunmaması nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi 01/04/2024 tarih ... esas ... Karar sayılı kararı ile; davacının ticari defter ve evraklarının korunması için gerekli tedbirleri alması gerekirken, defterlerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği, defterlerin çalındığına dair iddiaların yaklaşık olarak dahi ispat edilemediği, davacının zayi olayına kendi kusuru ile sebebiyet verdiği gerekçesiyle TTK 82/7. maddesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; ilk derece mahkemesince müvekkilin defterlerin muhafazası için gerekli önlemi almadığı gerekçesi ile davamızın reddine karar verilmiş ise de, bu gerekçenin doğru olmadığını, müvekkil firmanın güvenlik görevlisi, kamere sistemi bulunmakta, çalışanlarının hiçbirisinin hırsızlık ve/veya emniyeti süistimalden sabıkalı kişiler olmaması karşısında alabileceği başkaca bir önlem ve özen borcundan bahsedilemeyeceği ortada iken, kolaycı bir yaklaşım ile müvekkilin defterlerin muhafazası için gerekli önlemi almadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinin hukuki dayanağı olmadığını,

Müvekkil firma defter ve belgelerini tüm aramalara rağmen bulamamış kaybolduğundan emin olduğu gün de kolluk birimini şikayette bulunulduğunu iddia ederek müvekkilin olayın niteliği gereği tüm dikkat ve özeni gösterdiği halde, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek davanın kabulüne yönelik karar verilmesi talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi 01/04/2024 tarih ... esas ... Karar sayılı kararı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi gereğince ticari defter ve belgelerin zıyaa uğramasından ötürü zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınır olarak yapılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Davacı, davacıya ait 2013 yılından 2023 yılına kadarki döneme ait ticari defterlerin kayıp olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Hırsızlık nedeniyle ticari defterlerin zayi olduğunu ispat yükü davacı taraftadır. Davacı şirket yetkilisinin ... İli, ... İlçesi, ...

Polis Merkezi Amirliğine 02.10.2023 tarihindeki müracaatı üzerine alınan aynı tarihli ifadesinde şirkete ait davaya konu ticari defterlerini yaklaşık 2 aydır aramalarına rağmen bulamadıklarını ve kayıp olarak bildirmek istediklerini, olaydan dolayı kimseden davacı ve şikayetçi olmadıklarını beyan ettiği görülmüştür.

İlk derece mahkemesince dinlenilen davacı tanıkları ise duruşmadaki beyanlarında, şirkete ait tüm defterleri aradıklarını, muhasebeci ve mali müşavire sorduklarını, defterlerin çalınmış olabileceğini, ancak bu konuda bilgilerinin ve görgülerinin olmadığını bildirmiştir.

Davacı şirket tarafından, işyerinde güvenlik görevlisi görevlisi ve kamera sistemi bulundurulduğu bildirilerek defterlerin muhafazası için gerekli tedbirlerin alındığı ileri sürülmüş ise de, davacı tarafın iş yerinde hırsızlık olduğunun gerçekleştiği ve bu nedenle dava konusu defterin zayi olduğuna ilişkin iddiasını ispata yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.12.2016 tarih 2016/1 E., 2016/9288 K. sayılı ilamı ve yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.06.2014 tarih 2014/5195 E.,

2014/10394 K. Sayılı emsal içtihatları) anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin dava konusu ticari defterlerin zayi olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesi kararının usul, yasa ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır