Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1389 K.2024/1499

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ... Mah. ... Cad. ...

İş Merkezi Blok No:66 İç Kapı No: 10 ... / ... adresinde şirket faaliyetlerine devam etmekte olup inşaat işleri yaptığını, şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ... olup şirketi münferiden temsile yetkili olduğunu, müvekkili şirketin ticari ve mali verileri incelendiğinde de görüleceği üzere kurulduğu tarihten günümüze kadar hiçbir şekilde borç ödeyememe gibi bir durumla karşılaşmadığını, şirketin kuruluşundan itibaren dürüst ve kanunlara uygun bir şekilde yönetilmiş, vergi, SGK ve özel borçları,

isçi ücretleri her daim düzenli ve eksiksiz bir şekilde ödediğini ve şirketlerin kuruluşundan beri hem ülke ekonomisine katkı sağlamış hem de onlarca kişiye doğrudan veya dolaylı olarak iş ve gelir kapısı açtığını, ancak son dönemlerde yaşanan ulusal ve uluslararası piyasalardaki dalgalanmalar, reel piyasalarda oluşan daralmalar, özellikle döviz kurlarındaki olağandışı artış ve yaşanan enflasyon sebebiyle müvekkil şirketler borçlarını ödeyememe tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, müvekili şirketin yapısı, geçmişi ve faaliyetleri göz önünde tutulduğunda konkordato projesinin başarıya ulaşma şansı kuvvetle muhtemel olduğunu,

konkordato projesinin başarıya ulaşması halinde hem alacaklılar alacaklarına kavuşmak suretiyle mağdur edilmeyecek hem de olası iflasın önüne geçilerek kamusal anlamda da fayda sağlanmış olacağını, şirketin iflas etmesi halinde alacağı imtiyazlı olmayan, alacağı karşısında rehin ve ipoteği bulunmayan hiçbir alacaklı alacağına kavuşamayacağını, müvekkili şirket yetkilisi ticari hayatında her zaman iyi niyetli, dürüst ve hakkaniyetli olarak tanınmış ve bu olumlu özeliklerini kaybetme arzusunu da hiçbir zaman taşımadığını,

konkordato başvurusunda bulunmasının yegane amacının alacaklıların haklarına kavuşmalarını ve şirketin faaliyetlerine bütün gücüyle devam etmesini sağlamak olduğunu beyan ederek ivedilikle geçici mühlet kararı verilmesini, müvekkiller hakkında iik m. 285 ve devamı maddelerinden beklenen amacın gerçekleşmesi için ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile geçici Konkordato Komiseri görevlendirilmesini, gerekli ilan ve bildirimlerin yapılmasını, sonrasında kesin mühlet kararı verilmesini, Kesin mühlet neticesinde de konkordato talebinin kabulü ile konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2023 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; dosya arasında bulunan konkordato geçici komiserinin 20/10/2023 tarihli ara raporuna göre konkordato kapsamında borçların ödenmesinde ağırlıklı olarak tahsil edilebileceği belirtilen ticari alacak ve verilen sipariş avanslarının tahsiline dayandırıldığı, bir kısım alacakların tahsil kabiliyetinin olmadığı, konkordato teklifinde belirtilen aylık ödeme için gerekli nakit akışının sağlanabileceği hususunda raporun önceki kısımlarında belirtildiği gibi somut - veriler bulunmadığı,

borçlu şirketin projesine göre borç ödeme kaynağı olarak öngördüğü ticari alacak ve verilen sipariş avansları tahsilinin, projedeki konkordato kaynaklarının % 88 oranına tekabül ettiği, geçen süreçte avanslarla ilgili uzun bir süredir mal veya hizmet alınmadığı da gözetildiğinde tahsil kabiliyetinin bulunmadığının anlaşılabileceği, ortalama verilere göre belirtilen faaliyet karlılığına ulaşılamayacağı, tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmakla davacı şirket hakkında iflas şartları oluşmadığından iflas kararı verilmesine yer olmadığına,

davacı yönünden geçici mühletin kaldırılarak kesin mühlet ve konkordato talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf talebi ile. İİK. 285 vd. Hükümlerine istinaden adi konkordato türüne ilişkin olarak görülen yargılama kapsamında, 09/06/2023 tarihinde müvekkil şirket hakkında 3 ay süreyle konkordato geçici mühlet kararı, devamında ise İİK.

287/4 maddedeki uyarınca geçici mühletin 2 ay süre ile daha uzatılmasına karar verildiğini, ilk derece mahkemesince ise komiser raporundaki belirtilen, eksik ve hatalı açıklamalar çerçevesinde bir kanaat oluşturularak, yine aynı gerekçe ile konkordatonun reddine karar verildiğini, söz konusu kararın ve kararda esas alınan konkordato komiseri raporu, mevcut durumu yansıtmayan gerekçeler ve eksik incelemeler neticesinde verilmiş olmakla müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, konkordato komiser raporunun, karar duruşmasından bir gün önce sunulduğunu, taraflarınca gerekli incelemeyi yapma ve itirazda bulunma imkanı tanınmadığını,

piyasadan alınan avans çeklerin ve değişen borç durumlarının komiser raporunda dikkate alınmadığını, eksik inceleme ile yetinildiğini, konkordato teklifi revize edilmesine karşın, hükme esas alınan komiser raporunda bu hususun dikkate alınmadığını, son durum özelinde bir değerlendirme yapılmadığını, bu nedenlerle eksik ve hatalı konkordato komiser raporu esas alınarak ilk derece mahkemesi tarafından konkordato reddi yönündeki kararın ortadan kaldırılarak, konkordato mühlet hükümlerinin uygulanmasına ve bu hususta alınan önceki tedbirlerin uygulanmaya devam etmesine,

yargılama neticesinde gerekli koşulları sağlayan konkordato projesinin tasdikine, konkordatonun tasdiki ile konkordato kapsamında yer alan borçlara ilişkin daha önce konulan tüm hacizlerin İİK. 308/ç madde hükmü uyarınca hükümsüz kaldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

Davacının konkordato talebi üzerine ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Konkordato; dürüst bir borçlunun, alacaklılarının belli bir çoğunluğu ile yaptığı ve ticaret mahkemesinin tasdiki ile hüküm ifade eden bir cebri anlaşma olup, bununla alacaklılar, borçluya karşı alacaklarının bir kısmından feragat ederler ve/veya borçluya borcunu ödeme konusunda belli bir süre verirler, borçlunun bu süre içinde, borcunun kabul edilen kısmını ödemekle borçlarının tamamından kurtulmasını sağlayan bir hukuki müessesedir.

«Konkordato», elinde olmayan nedenlerle, işleri iyi gitmeyen ve mâli durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak için kabul edilmiş bir müessesedir.

Piyasa koşulları, ekonomik kriz, aslında kötüniyetli olmayan borçluları, borçlarını ödeyemeyecek duruma düşürebilir. Mâli durumu bozulmuş ve bu nedenle tüm borçlarını vadesinde ödeyemeyecek durumda olan borçlular eğer iflâsa tabi ise iflâsın eşiğinde bulunuyor demektir. Eğer iflâsa tabi değilseler, önce davranan alacaklılar alacaklarına tamamen kavuşabilirken, diğer borçlularına iyiniyetle daha fazla tolerans gösteren, daha fazla zaman tanıyan alacaklılar ise alacaklarını hiç ya da tamamen alamayacaklardır.

2004 sayılı İİK.'nin 287. maddesinde borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimalinin “konkordatonun başarı şansı“ kavramı altında ifade edildiğine yer verilmiştir. Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme şansına sahip görülmesidir. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir. (Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku -Av.Sümer Altay, sayfa 112, 1. Cilt).

2004 Sayılı İİK.'nın 286/1-a maddesinde " borçlunun talebiyle birlikte borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda, alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren ön proje ibraz etmesi" gerektiği ifade edilmiştir.

Bu şekilde borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için mali kaynağın nasıl sağlanacağı net bir şekilde açıklanmalı ki projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve kayıtlarla uygun olup olmadığı değerlendirebilmelidir. Dolayısıyla 286/1- a bendinde, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve ödemelerini yapabilmesi ifadesi ile konkordatonun amacının da bir anlamda ifade bulduğunun kabülü doğru olacaktır.

Mali kaynağın nasıl edileceği kapsamında, Selçuk Öztek/Ali Cem Budak, Müjgan Tunç Yücel, Serdar Kale, Bilgehan Yeşilova, Yeni konkordato Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2019 s. 184-185 de ifade edildiği gibi "ortakların yeni sermaye getirmeleri, kişisel malvarlıklarını paraya çevirerek şirkete getirmeleri, sermaye artırımı yaparak yeni ortak almaları, işletmenin bir bankadan kredi bulması ilk akla gelenlerdir." Bu nedenle ön proje, maddenin 1. fıkranın a bendinde sözü edilen bütün unsurları içermelidir.

Somut olayda, davacı şirketin konkordato projesinin temeli; tahsil edilebileceği belirtilen alacak ve sipariş avanslarına dayanmaktadır.

Konkordato komiseri raporları, konkordato projesi, şirketin borçları, mevcut faaliyetleri ve gelir durumu, tahsilat yapılarak elde edilecek olan alacaklar toplamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ağırlıklı olarak tahsilat ile borçların ödeneceği şeklindeki ön proje bakımından kaynakların soyut kaldığı, davacı şirketin bir kısım alacaklarının tahsil kabiliyetinin ise güç olduğu, tahsilatların olasılıklara dayandırıldığı, vadesi dolmuş alacaklar bakımından tahsil edilmesine yönelik bir girişimin bulunmadığı,

konkordato ön projesinde belirtilen aylık ödeme tutarı için gerekli nakit akışının sağlanması hususunda somut verilerin bulunmadığı, davacı şirketin projede ön görülen karlılığı elde etme imkanı bulunmadığı, ön proje ile ayrıca komiser raporuna karşı sunulan davacı vekilinin beyan ettiği revize projesi ile de konkordato teklifinin başarı kabiliyeti ve olasılığının bulunmadığı anlaşılmakta olup, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır