Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1494 K.2024/2211

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Kurumlarına ait ... Mh. ... Bulvarı No:207 adresindeki ... ... ... hizmet binası eşya değişimi taşınma sırasında Tüzel Kişilik olarak tutulması zorunlu Ticari Deftelerininden Envanter Defterinin kaybolduğunu, 16.01.2023 tarihinde defteri doldurup Noter onayına sunulmak istenildiğinden defterin bulunamadığını beyan ederek 30.12.2021 tarihinde açılışı yapılan ... envanter defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; davacının zorunlu ticari deftelerinden Envanter Defterinin kaybolduğunu beyan ettiğini, ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı tarafa verilen kesin süreye delil ve tanık bildirmediğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmamasının gerektiğini, dava konusu defterin zayi olduğuna ilişkin iddiasına yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediğini, davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığını, bu nedenle basiretli davranmayan davacının zayi talebinde bulunamayacağını, TTK 82/7. maddesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararın usul ve esas yönünden yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin her ne kadar basiretli tacir gibi davranmadığı iddia edilse de davanın açılış tarihinden 1-2 hafta sonrasında 6 Şubat depremi yaşandığını ve devamındaki işlemleri yapmaya müvekkili kurumun fırsatının olmadığını, karar tarihinden sonra kuruma ait arşiv ve mekan düzenlemesi sırasında dava konusu ettikleri deftere ilişkin kayıp tutanağının bulunduğunu ve şu an istinaf dilekçeleri ekinde sunduklarını, mahkemece gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan, eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Zayi Belgesi Verilmesi" talebine ilişkindir.

Davacı yan dava dilekçesinde, ... Mh. ... Bulvarı No:207 adresindeki ... ... ... hizmet binası eşya değişimi taşınma işlemi yapıldığı, bu taşınma işlemi esnasında Tüzel Kişilik olarak tutulması zorunlu Ticari Defterlerden Envanter Defterinin kaybolduğunun anlaşıldığını, ancak 13.01.2023 tarihinde muhasebe işlemleri kapanışı yapılmış olup 16.01.2023 tarihinde defteri doldurup noter onayına sunulmak istenildiğinden defterin bulunamadığını beyan ederek 30.12.2021 tarihinde açılışı yapılan ... envanter defteri hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Yine TTK’nun 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda; davacının zorunlu ticari deftelerinden Envanter Defterinin kaybolduğunu beyan ettiği, ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacı tarafa verilen kesin süreye delil ve tanık bildirmediği, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiği, dava konusu defterin zayi olduğuna ilişkin iddiasına yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığı,

davacının defter ve belgelerin korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği ancak dava konusu defter ve belgeleri saklamasının özenli bir davranış olmadığı(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/6248 Esas, 2014/11141 Karar sayılı kararı aynı yöndedir), bu haliyle dava konusu defterin zayi olmasına gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kendi kusuru ile sebebiyet verdiği, davacının kayıtların saklanması hususunda basiretli tacirden beklenen özeni göstermediği, dolayısıyla zayi belgesi verilme koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır