Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1720 K.2024/2118

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı tarafından ...

İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... sayılı dosyaları ile davacı aleyhine kambiyo takibi yapıldığını, ... sayılı icra dosyasında 393.079,00.TL, ... sayılı icra dosyasında 324.072,00.TL ödeme yapıldığını, davalı taraf, 04.07.2012 tarihinde ... ve 27.06.2013 tarihinde de ... sayılı kambiyo takibini başlatıldığını, davalı ve eşi hakkında suç duyuruları yapıldığını ancak tamamında takipsizlik kararı verildiğini, annesinin vefatı üzerine 100’ün üzerinde taşınmaz miras olarak kaldığını, bu taşınmazlara haciz konulması üzerine ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip borcu 09.08.2019 tarihinde 393.079,00.TL ve ... sayılı takip borcu 05.08.2019 tarihinde 324.072,00.TL ödenerek kapatıldığını, davalı tarafın ev hanımı olduğunu, Bonoların düzenlendiği tarihte senet düzenlenmesini gerektirecek hiçbir ilişki bulunmadığını, bonolarda, imza ve düzenleme tarihi ile diğer yazılar farklı kalemlerden çıktığını, bonoların düzenlendiği tarihte Isparta’da üniversite öğrencisi olduğunu, ve 23.12.2009 tarihinde İş Bankası ATM’den para çektiğine ilişkin kayıt bulunmadığını,

bu nedenlerle bonoların geçersiz/bedelsiz olduğu ileri sürülerek her iki takip dosyasında ödenen tutarların ödeme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına karar verilmesi talep edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davada önce yapılan arabuluculuk sürecinde davalıya yapılmış usulüne uygun bir bildirim bulunmadığını, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadan açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava, hak düşürücü ve zamanaşımı süresinde sonra açıldığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi'nin 19/02/2021 tarihli kararı ile, Davalı taraf iki adet bonoya dayalı olarak takip ve tahsilat yapmıştır. Her iki takip, kıymetli evrak niteliğindeki bonoya dayalıdır. Kıymetli evrak; içerdiği hak, senetle birlikte ileri sürülebilen ve devredilen belgelerdir. Alacağı kıymetli evraka dayanan tarafın temel ilişkiyi ispat zorunluğu bulunmamaktadır. Kıymetli evraka karşı somut davada olduğu gibi imza itirazı dışında ileri sürülen iddiaları ispat yükü borçlu tarafa düşmektedir. Somut olayda yukarıda ayrıntıları belirtildiği üzere davacı taraf takip dayanağı bonolara karşı ileri sürdüğü geçersizlik veya bedelsizlik iddialarını yasal delillerle ispatlayamamıştır. Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf 30/12/2023 tarihli dilekçesi, 19/02/2021 tarih ... esas ... karar sayılı hükme karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " mahkememizce verilen 19.02.2021 tarih ...-... sayılı hükme karşı davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmamış, davalı taraf ise yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava hakkındaki istinaf başvurusu henüz sonuçlanmamıştır.

Buna göre ilk bakışta hükmün kesinleşmediği ve yargılamanın iadesi başvurusunun yapılamayacağı düşünülebilirse de davacı taraf hükme karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından ret hükmü davacı yönünden kesinleşmiş olmaktadır. Bu nedenle davacı tarafın yargılamanın iadesi isteminin dinlenebilir olduğu kabul edilmiştir.

Davacı tarafın yargılamanın iadesi istemine dayanak yaptığı ancak hükme konu olan diğer vakıalar için (yemin deliline dayanılmaması vd.) kanunyoluna başvurulmadığından bu iddiaların yargılamanın iadesi yoluyla yeniden yargılamaya konu edilmesi mümkün görülmemiştir.

Bununla birlikte 26.01.2021 tarihinden hükmün verildiği tarihe kadar davacı tarafın bu ifadeye eriştiği sabit olmadığından bu delilin HMK 375/1-ç maddesine göre “elde edilemeyen bir delil/belge” olarak kabul edilmesi mümkündür. HMK 377 maddesi uyarınca “Yeni belgenin elde edildiği tarihten itibaren üç ay” içerisinde yargılamanın iadesi isteminin yapılması gerekmektedir. Maddedeki süre hak düşürücü süredir.

Yukarıda belirtildiği gibi davacı taraf bu delile UYAP vatandaş portalından 01.08.2022 günü saat 02:05:09’da erişmiş yargılamanın iadesi istemi ise 30.12.2023 tarihinde yapılmıştır. Yargılamanın iadesi istemi hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığından esasa girilmeksizin istemin reddine " şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; resmi yolları kullanarak harç yatırabileceği bir imkanın veya prosedürün bulunmadığını, harçtan muaf tutulmak istediğini, ... C.B.S itiraz dilekçesi olarak kabul gördüğü soruşturma dosyasının sonucunun veya akıbetinin beklenmeden karar verildiğini, HMK'nın gerekçeli kararda yer alan 377. Maddesinin "ç" bendine aykırı olduğunu, 375. Maddesinin " d "bendinin dikkate alınmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının lehine olan hususlarının tutukluluğu sebebiyle karar verilmesini, kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait ... E. ve ... K. sayılı dosya ile istirdat davasının reddedildiği, ancak, yargılama sırasında elinde olmayan nedenlerle elde edemediği delilin yargılamadan sonra ele geçirildiği, istirdat davasına konu olan ve üzerinde nakden kaydı bulunan bonoların ihdas nedeninin, ... C.

Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturmasında davalı ... tarafından verilen 26.01.2021 tarihli ifade ile "malen" olarak talil edildiği, bonodaki bedel kaydının talil edilmesi durumunda ispat yükünün yer değiştirdiği ve davalının, bono karşılığı 980 gr altın verdiğini ispatlaması gerektiği, soruşturmanın gizli olması nedeniyle bu delile yargılama sırasında erişemediği, bu delili 10.10.2023 tarihinde elde ettiği iddia edilerek, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulmuş, davalı ise, talebin reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile yargılamanın iadesi isteminin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, yargılamanın yenilenmesini isteyen (davacı) tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yolu olup, nedenleri HMK.nun 375. maddesinde sınırlı olarak belirtilmiştir.

Bunlar;"a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması., b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması, c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması,ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması, d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması,

e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması,f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması, g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması,ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması, h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması,

ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması, i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi" şeklinde sıralanmıştır.

Bu maddede belirtilen nedenler dışında başka nedenlerle yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması mümkün değildir.

Somut olayda, davacı tarafından, HMK'nun 375/1-ç maddesinde belirtilen "Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması." hükmüne dayanılarak davanın açıldığı, HMK'nun 377. Maddesinde ise, yargılamanın iadesi talebinin yeni belgenin elde edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde yapılması gerektiğinin belirtildiği, davacının şikayeti üzerine ... C.

Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasındaki soruşturma dosyası kapsamında, 26/01/2021 tarihinde ifadesi alınan davalının “... isimli şahsa 980 gr 22 ayar altın verdim. Altınlar karşılığında 3 adet senedi yazarak ve imzalayarak bana verdi” şeklinde beyanda bulunduğu, davacı tarafından bu beyanın, nakden kaydı bulunan bonoların bedelsiz olduğu iddiası yönünden ispat yükünü yer değiştiren bir beyan olduğunun ileri sürüldüğü,

ifadenin verildiği 26.01.2021 tarihinden hükmün verildiği tarihe kadar davacı tarafın bu ifadeye eriştiği sabit olmadığından bu delilin HMK 375/1-ç maddesine göre “elde edilemeyen bir delil/belge” olarak kabul edilebileceği, ancak, HMK 377 maddesi uyarınca “Yeni belgenin elde edildiği tarihten itibaren üç ay” içerisinde yargılamanın iadesi isteminin yapılması gerektiği ve bu sürenin hak düşürücü süre olduğu, ... C.

Başsavcılığı tarafından, davacının, bu ifadeye UYAP vatandaş portalından 01/08/2022 günü, saat 02:05' de eriştiğinin belirtildiği, davacı tarafından yargılamanın iadesi isteminin ise, HMK'nun 377. maddesinde belirtilen 3 aylık süreden sonra 30.12.2023 tarihinde yapıldığı, bu nedenle mahkemece, yargılamanın iadesi isteminin hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığından esasa girilmeksizin reddedilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, yargılamanın yenilenmesini isteyenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır