Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1788 K.2024/2057

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, ... İli ... İlçesinde faaliyet gösteren ... Ticaret Sicil Numaralı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... Köyü Tansal Kalkınma Kooperatifinin 07.05.1990 tarih ve 4001 sayılı Bakanlık Onayı ile kurulduğunu, 24.10.1990 tarih ve ... sayı ile ...

Ticaret Sicil Memurluğuna tescilinin yapıldığını, 05.11.1990 tarih ve 2644 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyetine başladığını, Kooperatifin 2019 yılından bu yana olağan genel kurul toplantılarını gerçekleştiremediğini, herhangi bir faaliyette bulunmadığını ve zaruri olan organlarını oluşturamadığını, 1163 sayılı Karkurgın 45. Maddesi ile kooperatif anasözleşmesinin Olağan Genel Kurul Toplantısı başlıklı 56. Maddesinde, olağan genel kurul toplantısının, yönetim kurulunun daveti ile her yıl,

hesap devresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren en geç 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılmasının zorunlu olduğu ve kooperatif anasözleşmesinin Dağılma Sebepleri başlıklı 110.

Maddesinin (f) bendinde üç yıl üst üste olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağı hususlarının hüküm altına alındığını, 18.01.2024 tarihli Komisyon İnceleme Raporunda “Kooperatifin 2018 yılı faaliyetlerine dair genel kurul toplantısını 01.06.2019 tarihinde yaptığı, anılan tarihten bu yana genel kurul yapmadığından kanuni organlarını teşekkül ettiremediği ve kooperalifin amacına ulaşma imkanı kalmadığından,

bu nedenlerle adı geçen kooperatifin feshi ve tasfiye heyeti atanması için 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 81/7 ve 98. maddesine göre mahkemeye başvurulması gerektiği” nin belirtildiğini, Komisyon raporu ve kooperatifin defter ve kayıtları inçelendiğinde, Tasfiye Halinde $ınırlı Sorumlu ...

Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperalifinin, Kooperatifler Kanunu m. 81/6-7 fıkralarına göre dağılma sebeplerinin oluştuğunun aşikar olduğunu, kooperatifin son genel kurul toplantısı 01.06.2019 tarihinde yapılmış olup, 5 (beş) yıla yakın süredir genel kurul toplantısının yapılamadığının anlaşıldığını, Bakanlıkça da yapılan tespitlerde artık ilgili kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığının tespit edildiğini ve Mahalli Hukuk Mahkemesinde fesih ve tasfiye hususunda dava açılması için uygun görüş bildirildiğini belirterek, davanın kabulü ile ...

İli ... S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin feshine (münfesih olduğunun tespitine) ve tasfiyesine, tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalının cevap beyanında bulunmadığı görüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davalı kooperatifin gerçekleştirdiği son olağan genel kurul toplantısında tasfiye kararı alarak tasfiye kurulu görevlendirildiği, kooperatifin genel kurulunun yapılan toplantısında kendi iradesi ile tasfiye yönünde karar vermesi nedeniyle davalı kooperatifin 3 yıl üst üste genel kurul toplantısı yapılmaması nedeniyle fesih ve tasfiyesine yeniden karar verilmesinde davacının hukuki yararın bulunmadığı, davanın dayanağı olarak ibraz edilen inceleme raporunda da aynı gerekçeye yer verilerek "kooperatifin tasfiye kararı aldığı, tasfiye kurulunun belirlendiği,

2019 yılından bu yana toplantı yapılmadığı gerekçesi ile kooperatifin amacına ulaşma imkanının olmadığı"nın belirtildiği, ayrıca kooperatifinin amacına uluşma imkanının kalmadığı yönünden başka bir tespitin raporda yer almadığı, kooperatifin seçilen tasfiye kurulu üyelerinin TTK da yer alan hükümlere göre alacaklılara ilandan sonraki aşamaları tamamlayarak kooperatifin tasfiye sürecini tamamlamaları mümkün olup,

bu aşamada HMK 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmasının dava şartı olarak düzenlendiğinden açılan davanın niteliği dikkate alınarak davacının hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının HMK 114/h maddesi yollamasıyla 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile. 1163 Sayılı Kanunun 45. Maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin Olağan Genel Kurul Toplantısı başlıklı 56. Maddesinde, olağan genel kurul toplantısının yönetim kurulunun daveti ile her yıl, hesap devresinin sona erdiği günü takip eden günen itibaren en geç 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılmasının zorunlu olduğu ve kooperatif ana sözleşmesinin dağılma sebepleri başlıklı 110.

Maddesinin( f) bendinde de 3 yıl üst üste olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağı hususları hüküm altına alındığını, davalı kooperatifin en son 2019 yılında toplantı yaptığını, daha sonra genel kurul toplantılarına katılmadığını, herhangi bir faaliyette bulunmadığını bu nedenle davalı kooperatifin 1163 sayılı kanunun 81. Madde 7 nolu bendine göre, anacına ulaşma imkanının bulunmadığı hususu bakanlık temsilcilerince de tespit edildiğini, mahkemece kooperatifin münfesih olduğunu tespiti ile tasfiye heyeti atanması yönünde karar vermesi gerektiğini, ilk derece mahkemesince araştırma yapıldığını,

Ticaret Sicil Gazetesi ve kooperatif defterleri incelenmeden davanın reddine karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava "Genel Kurul Yapılmaması ve Amacına Ulaşma İmkanının Bulunmaması Sebebine Dayanan Kooperatifin Dağıldığının Tespiti, Fesih ve Tasfiyesi" talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı kooperatifin son olağan genel kurul toplantısının 2019 yılında yapıldığı 5 yıla yakın süredir olağan genel kurul toplantısının yapılmadığı, üç yıl üst üste toplantının yapılmamış olmasının dağılma sebebi olduğu, kooperatifin organlarını teşekkül ettiremediği ve kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığı belirtilerek, davalı kooperatifin fesih ve tasfiyesi ile tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise cevap dilekçesi sunmamış, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

1163 sayılı Kanun'un 81. maddesinde kooperatiflerin dağılma sebepleri düzenlenmiş olup, anılan maddeye 3476 sayılı Kanun ile eklenen 6. ve anasözleşmenin 111/f maddeleri uyarınca kooperatifin üç yıl üst üste olağan genel kurulunu yapamaması halinde, kooperatife genel kurul yapılabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır.

... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabında, davalı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin son olağan genel kurul toplantısını 2018 yılı faaliyetleri için 01/06/2019 tarihinde gerçekleştirdiği, bu toplantı tutanağının 8 no'lu gündem maddesi kooperatifin tasfiyesine ve mevcut yönetim kurulunun tasfiye kurulu olarak atanmasına karar verilerek, asil ve yedek üyelerin belirlendiği, ancak daha sonra genel kurul toplantısı yapılmadığı ve tasfiyenin kapatılmadığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamından, davalı kooperatifin gerçekleştirdiği son olağan genel kurul toplantısında fesih ve tasfiye kararı alarak tasfiye kurulu görevlendirildiği, kooperatifin genel kurulunun yapılan toplantısında kendi iradesi ile tasfiye yönünde karar vermesi nedeniyle, davalı kooperatifin 5 yıla yakın süredir genel kurul toplantısı yapılmaması nedeniyle fesih ve tasfiyesine yeniden karar verilmesinde davacının hukuki yararın bulunmadığı, kooperatifin seçilen tasfiye kurulu üyelerinin TTK da yer alan hükümlere göre alacaklılara ilandan sonraki aşamaları tamamlayarak,

kooperatifin tasfiye sürecini tamamlamaları mümkün olup, mahkemece, davanın HMK 114/h ve 115/2 maddesi uyarınca, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır