Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2393 K.2024/2376

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2024 tarih, ... D.iş Esas ve ... D.İş Karar sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; davalı, müvekkil şirket ... Madencilik ve Danışmanlık A.Ş ile 26.09.2022 tarihinde müvekkilin doğalgaz ihtiyacını karşılamak ve doğalgaz kullanımında gerekli olan kapasite stok tank ve teçhizatı sağlanması için sözleşme imzaladığını, müvekkili şirketin ihracat firması olması ve döviz kurunun çok düşük olmasından kaynaklı olarak üretim maliyetlerinin arttığı;

yurtdışına satış yapılan firmalardan maliyetlerin talep edilmemesinden piyasa şartlarında aleyhe gelişen maliyet artışından dolayı üretimi durdurma kararı almış olup 2022/2023 yılı için gaz tedarikçisi olan davalı şirketten sözleşmede kararlaştırıldığı üzere gaz tedarik miktarında azaltma yönünde revize talebinde bulunulduğu,

müvekkil şirketin, davalı ile yapılan görüşmeler neticesinde bir kerelik revize hakkına dayanarak 300.000 Sm3 lük anlaşmayı 55.000 Sm3 olarak revize ettiğini, akabinde devam eden süreçte maliyetler artmaya devam ettiğinden kira bedeli yansıtılmaksınız sadece tankların söküm bedeli ve nakliye bedelleri müvekkiline ait olmak üzere tankların alınması gerektiği davalı yana bildirildiği, müvekkili şirket ile davalının mevcut sözleşmenin feshi ve kira bedeli yansıtılmaksınız sadece tankların söküm ve nakliye bedelleri müvekkil şirkete ait olmak üzere gaz depolamada kullanılan tankların geri alınacağı konusunda anlaşmaya vardığı,

müvekkili tarafından sözleşmenin sona ermesi konusunda mutabık kalınan şartlar doğrultusunda gaz depolama tanklarının sökümünü ve davalı adresine taşınmasını davalı adına vekaleten yapan taşeron firmaya yapılan iş için düzenlenen faturaları ödediği, maddi yükümlülüğünün yerine getirildiği ve tüm ödemelerin yapıldığı, müvekkili tarafından tankların söküm bedeli tahsil edildiği ve nakliye bedelleri karşılanarak davalıya tankların teslim edildiği, müvekkili şirket tarafından sözleşme şartları gereği ilk aşamada davalıya ait sökülen ve teslim edilen depolama tesisleri ve tedarik edelin gaz bedeli için bir teminat mektubu verildiği,

taraflar arasındaki sözleşme , dilekçeye ekli e posta yazışmalarından da görüleceği üzere tedarik edilen gaz miktarı azalma yönünde tadil edildiği ve tüm gaz bedelleri ödenmiş ayrıca depolama tesisleri iade alınmış olmasına rağmen teminat mektubu bugüne kadar davalı tarafından oyalandığı ve iade edilmediği davalı yanın sözleme yasal koşullar çerçevesinde fesih edildiği ve davacı müvekkili tüm taahhütlerini yerine getirdiği halde iadesi gereken teminat mektubu iade edilmediğini, dava açılana kadar tedbir kararı almak için mahkemenize başvuru zorunluluğu hasıl olduğunu,

arz edilen nedenler ve dilekçeye ekli e postalar HMK gereğince yazılı delil olduğu dikkate alınarak davacı taraf olarak haklılığımızı tartışmasız şekilde ispat edebilmesi nedeni ile davalı elindeki teminat mektubunun istirdatı için arabuluculuk süreci tamamlanıp dava açılıncaya kadar (4+2 hafta) teminat mektubunun paraya çevrilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararın verilmesini mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ara kararında, davacı tarafın, davalıya karşı olan edimini yerine getirmesine rağmen teminat mektubunu iade etmediğini, teminat mektubunun paraya çevrilmesinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinde bulunduğunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 34/son maddesinde teminat mektupları üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağına dair emredici hüküm gereği teminat mektuplarının gelir kaydedilmesi ihtiyati tedbir yolu ile durdurulamayacağı gerekçesi ile ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karar verilmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı firmanın bir kamu kuruluşu olmadığını, özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, davalı firma anonim şirket olup görev alanı ...'ın ... terminalden almış olduğu sıvılaştırılmış gazı toptancı olarak son tüketicinin kullanıma sunmakta olduğunu, davalı firma Türk Ticaret Kanunu'na tabi olup.

Kamu İhale Kanunu kapsamına tabi olmadığını, işbu sebeple ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesine ilişkin gerekçenin hukuki dayanaktan yoksun olmakla birlikte haksız bir karar olduğunu, arz edilen sebeplerle, istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkemenin ... sayılı ve 10/10/2024 tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve tedbir talebinin kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa/taraflara yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/10/2024 tarih, ... D.iş esas ve ... D.iş karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Talep hukuki niteliği itibarıyla ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

İhtiyati tedbir talep eden vekili dilekçesi ile teminat mektubunun paraya çevrilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasa'nın 390/3. maddesinde haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi zorunluluğu koşulu aranmıştır.

İhtiyati tedbirler, geçici hukuki koruma niteliğinde olup esasın varlığına karine oluşturmazlar. Bu nedenle mevcut durumda bir değişiklik olduğu takdirde hakim edindiği kanaate göre kararı da değiştirebilir. Kural olarak bir davada tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların ispatı için tahkikat yapılması ve delillerin toplanması gerekir. Hakim tüm delilleri inceleyip değerlendikten ve tam bir karara ulaştıktan sonra nihai kararını verir. Bu husus asıl davanın kabulü için geçerli olup, bu nedenle tam ispat aranır. İhtiyati tedbirlerde ise tam değil yaklaşık ispatın yeterli olacağı HMK'nın 390/3 maddesinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, ihtiyati tedbir talep eden tarafından, taraflar arasında doğalgaz ihtiyacını karşılamak ve doğalgaz kullanımında gerekli olan kapasite stok tank ve teçhizatı sağlamak için sözleşme imzalandığı, maliyet artışından dolayı üretimi durdurma kararı aldıklarını, sözleşmenin gaz tedarik miktarının azaltılması yönünde revize edildiğini, akabinde tarafları sözleşmenin feshi gaz depolamada kullanılan tankların geri alınması konusunda anlaşmaya vardıkları, davalıya tankların teslim edildiğini, davalı yanın sözleşme yasal koşullar çercevesinde fesih edildiği,

davacının tüm tahhütlerini yerine getirdiği halde teminat mektubunun iade edilmediği ileri sürülerek teminat mektubunun paraya çevrilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de, ihtiyati tedbir talep edenin iddialarının yargılamayı gerektirdiği, dosya kapsamından ihtiyati tedbir talebi yönünden HMK'nun 390.

Maddesinde belirtilen yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği bu nedenle ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararın sonucu itibariyle yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır