Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/461 K.2024/858

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Müvekkil şirket, keşidecisi ... ... olan 5 Adet; ...

Bankası A.Ş Adana çarşı şubesi 15.03.2024 tarihli, ... nolu 410.000,00.TL'lik çeklerin zilyedi olduğunu, davacı müvekkil şirket söz konusu çekleri düşürmüş veya çaldırmış olduğu kanaatinde olduğunu, davacı müvekkil şirketin davaya konu çekleri bulamadığını, zilyedi davacı müvekkil şirkete ait olan çekler, davacının elinde bulunduğu sırada çalınmış veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda davacı müvekkilin mağduriyetine neden olduğunu, çekleri bulan yahut çalan kimselerin çek üzerinde yer alan miktarı tahsilini önlemek adına, mahkemenizden çeklerin iptalini talep etmek zorunluluğunun hasıl olduğunu,

çekin hamil kısmında davacı şirketin adının yazdığını, davacının ismi yazılı olan çekin arka yüzünde de davacı şirket yetkilisinin herhangi bir cirosunun bulunmadığını, kötüniyetli şahısların sahte ciro yaparak iş bu çekleri tahsil edebileceğinden ihtiyati tedbir ve çek hakkında zayi kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/02/2024 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile.

TTK'nın 818/1-S maddesinin yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken 759/2. maddesi uyarınca, iptal talebinde bulunan kişinin, kıymetli evrak elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, bu düzenlemeye paralel olarak, HMK'nun 390/3 maddesine göre;

tedbir talep eden tarafın öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispatlaması gerektiğini, TTK'nun 757 ila 763 ve 764 md.leri gereğince zayi nedeniyle iptal davası açmak hakkı yetkili çek hamili olduğunu, HMK'nın 390/3 ve TTK'nın 759/2 maddeleri kapsamında olmak üzere; davaya konu edilen çeklerin hangi temel ilişkiden dolayı kimden alındığı çeklerin karşılığında satılan mal yada ifa edilen hizmetin ne olduğu, çeklerin nerede ve kim tarafından saklandığı,

nasıl zayi olduğu konusunda kanaat getirici bir açıklama getirilmediği, davacının elinde olması gereken sözleşme, fatura, irsaliye, çek teslim bordrosu gibi herhangi belge ve delil ibraz edilmediği anlaşıldığından yerinde görülmeyen tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; dilekçenin ekinde bulunan çek görüntülerinin ön yüzünde çeklerin hamil kısmında iş bu dava da davacı olan müvekkil şirketin namına yazıldığını, tedbirin talebin red kararına bakıldığında genelde çeklere konu ticari ilişkinin varlığın ispatının davacı tarafından istendiğini, (fatura vs.) çeklerin 2 sözleşmeye dayalı olarak ithal edilecek kaju ve kestane ürünleri için avans olarak verildiğini, keşideciden söz konusu çekleri davacı müvekkil şirketin 2 çeşit kuruyemiş satışına ilişkin avans olarak teslim aldığını,

çek teslim tutanağı ve iş sözleşmesi müvekkil şirket yetkilisi yurt dışında olduğundan müvekkil şirket yetkilisi ülkeye döndüğü zaman mahkemeye teslim edileceğini, çeklerin arka yüzü davacı müvekkil şirket yetkilisi tarafından cirolanmadığını, davacı şirket davaya konu çekleri çeklerin keşidecisi olan ... ...'dan bizzat kendisi aldığını, çekler müvekkilin zilyedinde iken çeklerini düşürdüğünü, not defterinde ödeme günü yaklaşan çekleri arayan davacı müvekkilin işbu çekleri hala bulamadığını, davacı müvekkil şirket yetkilisinin söz konusu çekleri bulabilme umuduyla işbu davayı hemen açmadığını,

ödeme günü yaklaşan başkaları tarafından tahsil edilme korkusuyla işbu davayı bu tarihte açtığını, çalındığına dair bir şüphe olmasa da davacı müvekkil çekleri devamlı ticaret halinde olması sebebiyle çekleri üzerinde taşıdığını, ülke genelinde ve dünyanın her yerinden kuruyemiş çeşitleri getirmek için çok fazla yurt içi ve dışı seyahati yapan davacının düşürdüğünün yüksel ihtimalli olduğunu, çeklerin müvekkil tarafından tahsil edilmemesi ve sözleşmelere dayalı tarım ürünlerinin teslimini yapmak zorunda olan müvekkil bu sebeplerden ötürü ekonomik olarak çok zor durumda kalacağının da göz önünde bulundurulması gerektiğini,

çekin başkaları tarafından bankadan tahsil etme ihtimalini engellemek için vadesi gelmeyen 3 adet çek hakkında ivedilikle ödeme yasağı konulmasını için işbu yerel mahkemenin tedbir hususundaki ara kararını istinaf etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, bu sebeplerle çeklerin zayii nedeniyle başka bir kişiye ödenmesini önlemek üzere gerek teminatsız gerek teminatlı olarak ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, çek iptali istemine ilişkin olup talep, çeke ödeme yasağı konulması talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince 13/02/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karar verildiği, bu ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosyanın UYAP Sistemi üzerinden tetkikinde; İlk Derece Mahkemesi'nce 06/03/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı karar ile davanın reddine dair karar verildiği ve kararın 28/03/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

İstinafa konu uyuşmazlık, ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılması istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği bu haliyle istinaf başvurusunun konusuz kaldığı anlaşıldığından, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi ara kararına karşı istinaf başvurusunun konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır