Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/545 K.2024/971

2-

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 10/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/06/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ... şirketinin taraflar arasında akdedilmiş satış sözleşmesine aykırı hareket ederek, kendi maillerinde de kabul etmiş olduğu ve tüm sorumluluğu yüklenmiş olduğu ayıplı malların bedeline ilişkin olarak kendisine verilmiş olan çekin icra yolu ile haksız bir şekilde tahsil edilmiş olması ve davacı müvekkil şirketin ayıplı mallara ilişkin olarak uğramış olduğu zararlar sebebi ile davalı ...'un davalı şirketin mali müşaviri olması sebebi ile davaya konu ürünlerin bedeli olarak davalı şirkete verilmiş olan çekten ötürü davalı şirketin alacaklı olmadığını bilerek kötü niyetle çeki iktisap etmiş olması ve

işbu çeki icraya koyarak haksız bir şekilde davacı müvekkili şirketten para tahsil etmiş olması sebebi ile fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacakları saklı tutmak kaydıyla şimdilik dava değeri olan 100.000,00.TL'nin ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı müvekkiline verilmesine ve davanın kabulüne karar verilmesi ile gecikilmesi halinde telafisi mümkün olmayan zararlar doğacağından davalıların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/11/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile. İİK'nin 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İİK'nin 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nin 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumunda olduğu,

İİK'nin 257.maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşulu ile varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğunun söylenemeyeceği, bu bilgiler ışığında talep değerlendirildiğinde, havale bir ödeme vasıtası olup, var olan bir borcun ödendiğini göstermekle bu karinenin aksini havaleyi gönderen şahsın ispat etmesi gerektiği, yollanan paranın talepte bulunanın iddiasını ispata elverişli olmadığı kanaatine varıldığı, muaccel alacağın varlığı yargılama gerektirdiği,

ihtiyati haciz kararı verilmesi için kanaat verici delillerin sunulduğunun kabulü mümkün olmadığı göz önüne alındığında talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; davalılar tarafından, ayıplı olan malların bedeli haksız bir şekilde müvekkilinden tahsil edildiğini, davalı şirketin diğer davalı mali müşaviri ile birlikte ortak hareket ederek müvekkili şirketi borçlandırdığı ve haksız bir şekilde tahsilat yaptığını, davacı müvekkilinin davalılardan alacaklı olduğu sabit olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli şartların gerçekleştiğini, işbu talepleri doğrultusunda inceleme yapılırken mahkemece dosya kapsamına sunulan delillerin incelenmesini ve mahkemece verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılarak ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, hukuki niteliği itibarıyla ticari satımdan kaynaklı istirdat davası olup, istinaf konusu uyuşmazlık, davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin reddine karar verildiği ve işbu karara karşı ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi gereğince taraf vekillerinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati haciz müessesesi İİK'nin 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK'nin 257.maddesinde "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği",

258.maddesinde "Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği" hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.

İİK’nin 257.maddesinde hem vadesi gelmiş hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Muaccel alacaklar için alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması, müeccel (vadesi gelmemiş) alacaklar yönünden ise, borçlunun belli bir adresinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla hileli işlemlerde bulunması koşullarının varlığı halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüştür.

Somut olayda, davacı tarafından, aralarındaki ticari ilişki kapsamında davalı şirketten satın alınan Hellim Peynirinin bedeline karşılık davalı şirkete çek verildiği, ancak satın alınan ürünün ayıplı çıktığı, buna rağmen söz konusu çekin davalı şirketin mali müşaviri olan diğer davalıya ciro edilip onun tarafından da haksız şekilde icra takibine konularak tahsil edildiği ileri sürülerek istirdat talebinde bulunulduğu,

buna göre davacı taraça ileri sürülen ayıp iddiasının ve buna dayanarak istirdat talep hakkının bulunup bulunmadığı ile istirdadını talep edebileceği alacağın miktarı yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, bu itibarla davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 md. gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır