Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/660 K.2024/847

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... Başmüdürlüğüne bağlı ... ... Merkez Müdürlüğü’nün arşivinde 06/05/2023 tarihinde aşırı yağıştan dolayı su baskını meydana geldiğini, arşiv zemininde bulunan evrakların ıslanarak bozulduğunu ve kullanılamaz duruma geldiğini, ıslanarak zayi olan bu belgelerin bir kısmının 10 yıllık, bir kısmının ise daha az saklama süresi olduğundan ve henüz bu süre dolmadığından, ıslanan bu evrakların imha edilebilmesi için zayi belgesi alma zorunluluğu doğduğunu belirterek ... ... Merkez Müdürlüğü arşivinde 06/05/2023 tarihli tutanakla zayi olduğu belirtilen belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; arşivde meydana gelen su baskını sonucu zayi olduğunu ileri sürülen belgelerin bilgileri, tarih ve sayı numaralarını tek tek göstermediğini, standart dosya planını mahkemeye sunduğu, davacı tarafın saklamakla yükümlü olduğu belge ve defterler açısından basiretli bir tacir gibi davrandığı, kusurunun bulunmadığı, belgelerin saklandığı yerin arşiv olarak kullanıma uygun olduğu konularında mahkemece kanaat oluşmadığı,

hangi belgelere ilişkin zayi belgesi istenildiği tarih ve yevmiye numaraları açık ve net bir şekilde bildirilmediği ve mahkemece yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde davacının zayi belgesi talep ettiği belgelerin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Saklama ve İbraz Ana Başlıklı 82. maddesinin a, b, c ve d bendinde sayılan belgelerden olmadığı gerekçesi ile tüm dosya kapsamı ve bilirkişi incelemesi uyarınca davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Merkez Müdürlüğü arşivi ...

A.Ş Arşivleme Sistemine göre düzenlendiği, Devlet Arşiv Hizmetleri Yönetmeliğine göre dava dilekçesinde belirttikleril zayi belge listesine konu başlıkları altında standart dosya planına göre yapıldığını, arşivle ilgili Yönetmelik ve Standart dosya planının daha önce ekte sunulduğunu, Başbakanlık Genelgesinde standart dosya planına göre dosyaları arşivlemenin müvekkili kurum için bir zorunluluk olduğunu, standart dosya palınana göre dosyaların ve evrakların tasnif edilerek arşivde saklandığını, saklamanın süreli standart dosya planının konu grubuna göre 3, 10, 15 yıl saklanması zorunlu evraklar bulunduğunu,

saklama süresi dolan evrakların mevzuat hükümleri çerçevesinde imha edildiğini, müvekkili kurumun ticaret siciline kayıtlı bir anonim şirket olduğunu, müvekkili Kurumun Anonim Şirket olması sebebiyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde yükümlülükleri bulunduğunu, bu yükümlülüklerinden birinin de belgelerin saklanması zorunluluğu olduğunu, arşiv evraklarının da müvekkili kurumun iş ve işlemlerinden oluştuğunu, saklanması zorunlu evraklardan olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 06/05/2023 tarihinde meydana gelen aşırı yağış nedeniyle müvekkilinin ... ...

Merkez Müdürlüğü binasının bodrum katında yer alan arşivi su bastığını, bu nedenle arşivde yer alan bazı belgelerin kullanılamayacak derecede zarar gördüğünü, zarar gören evraklar içerisinde dağıtım servisi gelen-giden evrakları ve gönderi teslim listelerinin de yer aldığını, bu evraklarda yer alan ıslak imzaların kullanılamayacak hale gelmesi ve bu evrakların saklanılması mecburi evrak türünden olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi gerektiğini ileri sürerek 2013-2023 yılları arasındaki tüm ...

Bank Evrakları–Kargo Kabul Evrakları-Adliye Tevdi Listeleri-Dağıtım Teslim listeleri ve Tebligat Resuleri-Kargo ve Ödemeli Kargo Evrakları-Hesap Açma Evrakları-Telepost ve Telgraf Evrakları-Posta Sevk Teslim Bildirme ve PTB Evrakları-Pul Gişe Tevdi Listeleri-Haciz Bloke Koyma Kaldırma belgeleri hakkında iş bu belgelerin zayi olduklarına dair karar verilmesini talep etmiş, neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. ... faaliyeti itibariyle tacir olup, TTK.nun 68'inci(6102 sayılı Kanunun 82. maddesi) maddesi uyarınca defterler ile birlikte saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları saklamakla yükümlü olduğundan, bu belgelerin zıyaı halinde aynı maddenin 4'üncü fıkrası uyarınca zayi belgesi isteme hakkı bulunmaktadır.(bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2006/12727 Esas, 2007/14882 Karar sayılı kararı)

Somut olayda davacı vekili tarafından ibraz edilen belgelerden ve alınan bilirkişi raporundan 06/05/2023 tarihinde yağmur sularının kabarması sonucunda ... ... Merkez Müdürlüğü arşivini su bastığı, bu nedenle dava konusu edilen evrakların da içinde bulunduğu bir kısım evrakların zarar gördüğü ve kullanılamaz hale geldiği sabittir.

Davacı tarafından zayi olduklarının tespiti istenilen belgeler sadece ıslak imzalı belgeler olup, bu belgelerin içeriğine bilgisayar kayıtlarından ulaşılabilir ise de uyuşmazlık halinde TTK'nın 83. maddesi gereğince, özellikle imza ve yazı analizi için, ıslak imzalı olanların ibrazı zorunludur.

Dava konusu belgelerin davacının ticari işletmesiyle ilgili olduğu, bu belgeler yönünden davacının saklama ve istenildiğinde ibraz yükümlülüğünün bulunduğu, ayrıca bodrumda arşiv olmasının davacıya zayi belgesi talep hakkı vermeyeceğine dair mahkeme gerekçesi de yerinde olmamakla, meydana gelen olay nedeniyle ıslak imzalı belgelerin kullanılamaz hale geldikleri gözetilerek davanın kabulü yerine yazılı gerekçeyle reddi doğru olmamış(bkz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/3462 Esas, 2014/9709 Karar sayılı kararı), davacı vekilinin istinaf talebinin bu sebeple kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına karar verilmiş, ancak yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce işin esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır