Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/690 K.2024/870

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/690

KARAR NO : 2024/870

KARAR TARİHİ : 24/05/2024

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/02/2024

NUMARASI

... Esas (Ara Karar)

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av. ..., DAVALI : ... - ... VEKİLİ : Av. ...,

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 24/05/2024

YAZIM TARİHİ : 24/05/2024

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2024 tarih ve ... esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaş meyve ticareti ile uğraştığını, davalının da hem tüccar hem de meyve sebze yetiştiriciliği yaptığını, müvekkilinin yazılı anlaşma üzerine gelecek olan malların karşılığı olarak davalıya ... Seyhan Şubesi E1-... seri numaralı, 22/12/2023 keşide tarihli, 300.000,00.TL bedelli 1 adet çek verdiğini, davalı tarafın herhangi bir mal tesliminde bulunmadığını, ... 1. Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin icra takibi başlattığını, bilgileri verilen çek için ödeme yasağı konulmasını, müvekkili aleyhine girişilecek icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarihli ara kararında özetle; dava dilekçesi ve ekinde yer alan belgelerden yaklaşık haklılığın ve mağduriyet durumunun ihtiyati tedbir talebinin mevcut aşamada kabulünü gerektirir şeklinde ispatlanamadığı talebin haklı olup olmadığının ancak yargılama ile ortaya konulabileceği ve yargılamanın varlığını gerektirdiği gerekçesi ile koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından 23/01/2024 tarihli dilekçe ile ... 2. Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarihli ara kararında özetle; davacı vekilinin 23/01/2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin yeni bir tedbir talebi niteliğinde olduğunun kabul edildiği, dava tarihi, takip tarihi ve tüm dosya kapsamı gözetilerek davacı vekilinin tedbir talebinin teminat karşılığında kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; kararın uygulanmasının müvekkilinini işlerinin aksamasına yol açacağını, tedbir kararının ölçüsüz ve orantısız olduğunu, müvekkilinin çekil karşılıklı tarafla arasında bir ticaret gerçekleştiği için aldığını, çeki T.C. ... Bankasına takasa verdiğini, 25/12/2023 tarihinde ise " iş bu çek hakkında T.C. ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/12/2023 tarih ve ... sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılmamıştır." şeklinde ...

Bankası ...

Bank adına vekaleten işlem yaptığını ve çeki müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin bu durum banka nezdinde ki siciline zarar verdiğini ve ticari itibarını sarstığını, 24/01/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının gerekçesiz olduğunu, davacının davasını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiğini, kanun da açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aradığını, çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanate varmadan o vakıayı doğru kabul edemeceğini, yani, zayıf veya kuvvetli bir ihtimal,

karar vermek için yeterli olmadığını, davacı tarafından da davasını yaklaşık ispat ile de ispat edilemediğinden ihtiyati tedbir şartı olan ispat şartı da yerine getirilmediğinden işbu ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılarak takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 20/02/2024 tarihli ara kararında özetle. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü dikkate alındığında davacı ... Sebze Meyve Gıda Ticaret Ltd.Şti. ( Eski Ünvanı: ...

Gıda İthalat İhtaracat San.ve Tic.Ltd.Şti) tarafından davalı ...'e karşı açılan menfi tespit davasının dava açılışının 20/12/2023 tarihli olduğu, talebe konu ... 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas saylı takip dosyasındaki takip tarihinin ise 16/01/2024 olduğu, İ.İ.K 72/1 bendi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verildiğinden, verilen tedbir kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesi ile ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tedbir kararının ölçüsüz ve orantısız olduğnuu, müvekkilinin çeki karşılıklı tarafla arasında bir ticaret gerçekleştiği için aldığını ve çeki T.C. ... Bankası'na takasa verdiğini, 25/12/2023 tarihinde ise " iş bu çek hakkında T.C. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/12/2023 tarih ve ... sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılmamıştır." şeklinde ... Bankası ...

Bank adına vekaleten işlem yaptığını ve çekin müvekkiline teslim ediğini, 20/02/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının gerekçesiz olduğunu, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesi, hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmesi gerektiğini, ihtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa'nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini, ihtiyati tedbir kararı için davacının davasının yaklaşık ispat ile ispat etmesi gerektiğini,

ihtiyati tedbir şartının yerine getirilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibarıyla menfi tespit davası olup, istinaf konusu uyuşmazlık, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması talebine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesiyle, sipariş avansı olarak verilen çek karşılığında mal teslim edilmemesi sebebiyle dava konusu çekten dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespiti ile icra takiplerinin durdurulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş, ilk derece mahkemesince 24/01/2024 tarihli ara kararı ile teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ve takibin durdurulmasına karar verilmiş,

davalı tarafından ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince taraflar davet edilmek suretiyle duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda 20/02/2024 tarihli ara kararla itirazın reddine karar verilmiş olup, davalı vekili tarafından ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ara karara karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir.

2004 sayılı İİK'nin 72/2-3 maddesinde "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir" hükmü yer almaktadır.

Davacının davalıdan mal satın aldığı ve karşılığında çek verdiği anlaşılmış olup, davacının dava konusu malların teslim edilmediği iddiası karşısında, dava konusu malların teslim edilip edilmediğinin yargılamayı gerektirdiği, bu nedenlerle dava konusu çek bakımından tedbir kararı verilmesi için yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği, ayrıca mahkemece davacı vekilinin dava konusu çekle ilgili ödeme yasağı konulması ve girişilecek icra takiplerinin tedbiren durdurulması taleplerinin 20/12/2023 tarihli tensip ara kararı ile reddedildiği ve iş bu ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığı,

akabinde 16/01/2024 tarihinde dava konusu çekle ilgili icra takibinin başlatıldığı ve davacı tarafından verilen 19/01/2024 tarihli dilekçe ile iş bu icra takibinin durdurulmasına karar verilmesinin talep edildiği, mahkemece verilen 22/01/2024 tarihli ara karar ile İİK 72/3 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği gerekçesiyle haklı olarak tedbir talebinin reddedildiği, iş bu ara karara karşı da istinaf kanun yoluna başvurulmadığı,

ancak davacı vekilinin 23/01/2024 tarihli dilekçesi ile tekrar tedbir talebinde bulunduğu ve mahkemece verilen 24/01/2024 tarihli ara karar ile tedbir talebinin kabulü ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, bununla birlikte iş bu kararın hatalı olduğu, zira dava dilekçesi ile talep edilen tedbirin mahkemece 72/2 maddesi uyarınca 20/12/2023 tarihli tensip ara kararı ile reddedildiği, davacı tarafın iş bu ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma imkanı varken istinaf kanun yoluna başvurulmadığı,

akabinde başlatılan takiple ilgili de İİK 72/3-1.cümlesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, sadece gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesinin talep edilebileceği, oysa davacı vekilinin bu hususta bir talebinin de bulunmadığı,

neticede mahkemece davacı vekilinin iş bu tedbir talebinin reddi gerektiği halde aksi yöndeki düşünce ile tedbir kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına, yapılan yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden taleple ilgili Dairemizce hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır