Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/711 K.2024/780

Av. ...

DAVALI :...-

DAVA

Menfi Tespit (Bonoya Dayalı)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/05/2024

YAZIM TARİHİ : 13/05/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih, ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili aleyhine .... Genel İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını takibe dayanak gösterilen, 20/07/2023 tanzim tarihli, 20/09/2023 vade tarihli 48.500 USD bedelli senet müvekkillini tehdit edilmek suretiyle imza altına alındığını, müvekkili kendisi ve ailesine yönelik tehditleri bertaraf etmek adına takip konusu senedi imzaladığını,

takibe konu senet alacaklısı müvekkilinin kardeşinin oğlu olduğunu ve aralarında hiçbir ticari ilişki olmadığı gibi davalının yaşı ve ekonomik durumu itibariyle müvekkiline böyle bir maddi karşılık sağladığı hayatın olağan akışı içerisinde de mümkün olmadığını belirterek İİK m.72 hükmü gereğince ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile müvekkilinin mağdur olmaması ve geri dönülmez zararlara uğramaması için, açıkça kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinde ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 20/02/2024 tarihli dilekçesi ile; icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında mahkemenin tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar veremeyeceğini, ancak İİK 72/3 maddesi uyarınca borçlunun ihtiyati tedbir için yatırmış olduğu teminatın ödenmemesi yönünde tedbir kararı verebileceğini belirterek müvekkilinin banka hesaplarından ve taşınmaz satışlarından, araç satışlarından icra dosyasına gelecek paraların alacaklıya ödenmemesi için İİK 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2024 tarihli ara kararı ile; dava dilekçesinin ekinde, alacağın varlığı ve tedbir sebepleri hakkında kanaat getirecek deliller ibraz edilmediği gibi alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden açıklanan sebeplerle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih, ... Esas sayılı ara kararı ile; mahkemenin 09/02/2024 tarihli ara kararı ile. "HMK 389 ve devamı maddelerine göre.

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hallerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Aynı kanunun 390/3 maddesi gereğince;tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

İİK'nın 257.maddesi gereğince. Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı ise: borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz kararı verilebilir. İİK'nın 258.maddesi gereğince. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.

Dava dilekçesinin ekinde, alacağın varlığı ve tedbir sebepleri hakkında kanaat getirecek deliller ibraz edilmediği gibi alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden açıklanan sebeplerle ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar verildiği,

borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabileceği, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebileceği, mahkemece verilen 09/02/2024 tarihli ara kararı ile red kararı verildiği ve karar karşı istinaf yasa yolunun açık olduğunun belirtildiği,

ara karardan sonra davacı vekili tarafından sunulan 20/02/2024 tarihli dilekçesinde yeni ve kanaat getirici belgeler ibraz edilmediği anlaşıldığından açıklanan sebeplerle yeniden talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; davanın takip sonrası açılan menfi tespit davası mahiyetinde olduğunu, gösterilen delillerin değerlendirildiğini belirtir gerekçe bulunmadığını o halde, davalının istinaf talebinin "ara kararın ihtiyati tedbir yönünden gerekçesiz olması" nedeni ile H.M.K.

353/1-a-6 maddesi uyarınca kabulüne, İlk derece mahkemesi kararının münhasıran bu sebeple kaldırılmasına ve davanın yeniden görülerek ara kararın ihyiyati tedbir konusunda delillerin değerlendirilerek bu hususa ilişkin de gerekçe içerir bir karar verilmek üzere kararı verilen mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini, her dava açıldığı tarihteki delilleriyle değerlendirilmesi gerektiğini, yerel mahkemenin ara kararındaki işbu hususun kararın bozulmasını gerektirdiğini, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, Menfi Tespit (Bonoya Dayalı) talebine ilişkindir.

Davanın hukuki niteliği itibariyle takipten sonra açılan menfi tespit davası olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesince talebin reddine karar verildiği ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 72/3 maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir", hükmü yer almaktadır.

2004 sayılı İİK.'nın 72/3 maddesi ile ilgili düzenlemenin gerekçesi "...Borçlu, takip konusu olan alacağın haddizatında mevcut olmadığı hakkında her zaman yani takibin her safhasında menfi tespit davası açabilecektir. Menfi tespit davası başlı başına takibin seyrine tesir etmez.

Yalnız bunun zımmında borçlu alacaklıya paranın, ancak teminat mukabilinde ödenmesi hususunda, ihtiyati tedbir alabileceği gibi, alacaklı böyle bir teminat göstermeyeceğini beyan ederse, alacaklının hakkını almış bulunmaktan doğan zararlarını temin etmek şartı ile borçlu paranın alacaklıya icra dairesinde ödenmemesi hususunda tedbir kararı almaya yetkili kılınmıştır.

Alacaklının, maruz kalacağı tedbirlerin kendisine verebileceği zararlar bu babta tedbir isteyen borçlu tarafından gösterilecek teminatla karşılanmış olacağından bu tanzim tarzı karşılıklı menfaatleri telif etmiş olacaktır..." şeklinde belirtilmiştir.

Bu maddede yer alan düzenleme 6100 Sayılı HMK'nın 389 vd. maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir ile ilgili düzenlemeye benzeyen ancak kendine özgü özellikleri de olan ve borçluya tanınan bir hak olduğu, borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece İİK'nun 72/3 maddesi gereğince davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak İİK'nın 72/3 maddesi uyarınca %15 teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır