Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/719 K.2024/1031

2-... ... - VEKİLLERİ : Av. .. Av... Av. ..

DAVALI

1- ... ... - ... VEKİLİ : Av...

DAVALILAR :2- ... ... -

3- ... ... ... -

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 24/06/2024

YAZIM TARİHİ : 24/06/2024

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/01/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ... ...'nın çiftçilik yapmak amacıyla ... ilçesinde tarla kiralamak istediğini, dava dışı ... ...'nın ise müvekkilini arayarak uygun şekilde kiralık tarla bulduğunu beyan ettiğini, bunun üzerine davalılarla müvekkilinin bir araya gelip davalıların ... ilçesi ...

Köyünde 5 parça halinde toplamda 470 dönümlük tarıma elverişli tarlaları olduğunu beyan etmeleri üzerine bu tarlaları kiralama hususunda anlaştıklarını, müvekkili ile davalılar ... ... ve ... ...'nın arasında imzalanan 11/09/2022 tarihli 2 adet kira sözleşmesi ile, ... köyünde bulunan ve tapuda davalı ... ... adına kayıtlı olan tarla vasfındaki, 3 parçadan oluşan 270 dönümlük taşınmazın 459.000,00.TL bedelle, yine tapuda ... ... adına kayıtlı bulunan tarla vasfındaki, 2 parçadan oluşan, 200 dönümlük taşınmazın 340.000,00.TL bedelle 1 yıl süreli olarak,

müvekkiline kiralanmasına kararlaştırıldığını, tarla kiralama bedeli karşılığında, davalıların talebi doğrultusunda, müvekkil tarafından, davalı ...'in akrabası olan ... ... adına 2 adet çek tanzim edilerek davalıya teslim edildiğini, müvekkili ...'ın daha sonra kendisine davalılar tarafından gösterilerek kiraladığı tarlaları ekip biçmek amacıyla, tarlaların olduğu yere gittiğinde söz konusu tarlalarda başkaları tarafından çalışma yapıldığını gördüğünü, bunun üzerine çevreden yapmış olduğu araştırmada, davalıların kendisine kiraya verdiği tarlaların gerçekte başka şahıslara ait olduğunu,

davalıların kendilerine ait hiç tarlaları bulunmadığını, davalı ...'nin sadece 50 dönümlük bir tarlanın ekimini yaptığını, dolayısıyla davalılar tarafından dolandırıldığını öğrendiğini, dava konusu ... ... Şubesine ait, 11/10/2022 Keşide tarihli, ... Seri Nolu, 250.000,00.TL bedelli çek ile, ... ... Şubesine ait, 19/10/2022 Keşide tarihli, ...

Seri Nolu, 250.000,00.TL bedelli çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödemesinin durdurulması ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi yönünde ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın ana konusunun gayrimenkul kira sözleşmesi olduğunu, kira alacağı da dahil gayrimenkul kira sözleşmesinden kaynaklanan tüm davalara bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemelerine ait olduğunu, davacı ..., müvekkili ... ve diğer davalı ... ile iletişime geçtiklerini ve ... ve ...'nin kullanımındaki tarlalarını kiralamak istediklerini, müvekkili ... ile davacı ... arasında tarlaların kiralanması konusunda kira sözleşmesi yapıldığı ve müvekkili kullanımındaki 270 dönümlük taşınmazın 459.000,00.TL bedelle,

yine tapuda ... ... adına kayıtlı bulunan tarla vasfındaki, 2 parçadan oluşan, 200 dönümlük taşınmazın 340.000,00-TL bedelle 1 yıl süreli olarak davacı ...'a kiralanması konusunda anlaştıklarını, müvekkili ... ile ... arasında kira sözleşmesinin yapıldığını, kira bedelinin ödenmemiş olmasına rağmen kira bedeli peşin ödenmiş gibi sözleşmeye yazıldığını, müvekkiline kira sözleşmesi nedeni ile ...'ın herhangi bir ödeme yapmaması üzerine müvekkili tarlaları ...'a teslim etmediğini,

davacı ... hiç para ödemeden müvekkilinin tarlalarını kullanmak istemiş ancak buna müsade etmediğini diğer müvekkili ... adına yazılmış keşidecisi ... ... olan çeklerle müvekkili ...'in hiç bir ilgi ve alakası olmadığını, çeklerin kira sözleşmesi ile de bir ilgi ve alakasının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/01/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 115/2 maddesi gereğince davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, 6100 sayılı HMK.nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf talebi ile.

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yukarıda esas ve karar numarası yazılı dosyasında, dava konusu uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesi'nin yargı görevine girdiğinden bahisle görevsizlik kararı verildiğini, her ne kadar yerel mahkeme kararında dava konusu uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı ve davaya bakma görevinin sulh hukuk mahkemelerine ait olduğu belirtilmiş ise de, eldeki davanın dosyaya sunulan 2 adet çekin bedelsiz olduğunun tespiti ve iptali talebiyle açıldığını dolayısıyla dava konusu uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklı bir uyuşmazlık değil, çek iptali ve menfi tespit davası olduğunu,

ortada ne kiralanmış bir taşınmaz, ne de bu kiralamadan kaynaklı bir alacağın mevcut olduğunu, davalılar aslında hiç var olmayan ve kendilerine ait olmayan tarlaları müvekkillerine kiralamış gibi göstererek ve müvekkillerinden aldıkları çekleri tahsil yoluna giderek müvekkillerinden haksız menfaat temin etmeye çalıştıklarını ancak sözleşmenin hiç kurulmamış, taşınmazlar kiralanmamış olup, davalılara verilen çeklerin bedelsiz olduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında da belirtildiği üzere TTK'nun 4/1.

Maddesinin a bendinde açıkça, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; "bu kanunda" öngörülen hususlarla ilgili doğacak hukuki uyuşmazlıkların ticari iş niteliğinde kabul edileceğinin düzenlendiğini, dava konusu iptali istenilen çeklerle ilgili düzenlemeler ise, Türk Ticaret Kanununun 780-823. maddeleri arasında yer aldığını dolayısıyla ticaret kanununda düzenlenmiş olan hususlarla ilgili hukuki uyuşmazlıkların, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari iş sayılacağına dair yasal düzenleme karşısında (TTK-4/1-a) yerel mahkemenin görevsizlik kararı vermesinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu,

bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılarak, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun tespitini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, hukuki niteliği itibarıyla " Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)" talebine ilişkindir.

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde, davacılar ile davalılar arasında tarla kiralama sözleşmesi kapsamında kira bedeline karşılık davalılara 2 adet çek verildiği, ancak zirai faaliyet için tarlaya gidildiğinde başkalarının çalışma yaptığının görüldüğü, tarlaların gerçekte başka şahıslara ait olduğunun çevreden yapılan araştırmada anlaşıldığı ileri sürülerek sözkonusu çekler sebebiyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... ... vekili tarafından, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiği savunulmuştur.

İlk derece mahkemesince görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesinde mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu, 114.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğu, 115.maddesinin birinci fıkrasında mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırması gerektiği belirtildikten sonra aynı maddenin ikinci fıkrasında ise mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar vermesi gerektiği öngörülmüştür.

HMK'nın 4/.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, kiralanan taşınmazların 09/06/1932 tarih ve 2004 sayılı İİK'ya göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık kalmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara konuları ve değerlerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, davacılar vekilince, müvekkilleri ile davalılar arasındaki kira sözleşmesi kapsamında kira bedeline karşılık davalılara verildiği ileri sürülen çeklerin bedelini davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi talep edilmiş olup taraflar arasındaki kira ilişkisinden doğan uyuşmazlığın çözümünde sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmaktadır (Yargıtay 3.HD'nin 2013/13392 E.-2014/4449 K. Sayılı ve 07.04.2014 günlü ilamı). Bu itibarla, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesinin, mahkemenin görevsizliğine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır