Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/811 K.2024/1394

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin maliki olduğu aracın Şirket yetkilisi ...'in sevk ve idaresinde 23/10/2019 tarihinde ... - ... otoyolu istikametinde seyir hâlindeyken ... ilçe sınırlarında "aşırı yağ seviyesi düşük" uyarısı verdiğini, yol yardımı çağırıldıktan sonra aracın çekiciye yüklendiğini ve ...

Oto Servis ve Ticaret AŞ ... (...) Şubesi .../... servisine çekildiğini, servisten müvekkiline "ait turbo arızası olduğu değişmesi gerektiğini onay verilmesi hâlinde parça değişikliğinden sonra aracın kontrol edilerek bilgi verileceği" ifade edildiğini, turbo değiştikten sonra servisten tekrar müvekkili aranarak “motorun değişmesi gerektiğini” şeklinde bilgi verildiğini ve olaydan 8 gün önce 15/10/2019 tarihinde müvekkili aracını periyodik bakım için servise gönderdiğini, aracın bakımlarının ...

Oto Servis ve Ticaret AŞ ... (...) Şubesi .../... servisinde yapıldığını, ... ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Değişik İş sayılı dosyadan iki kez keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, bilirkişi raporlarında aracın motor arızasının turbonun sisteminin bozulmasına bağlı olarak yanma odasına motor yağının girmesinin sebep olduğunu, diğer bilirkişi raporunda ise aracın katettiği kilometresi ve modeli değerlendirildiğinde araçta meydana gelen turbo arızasının kabul edilebilir bir durum olmadığını, aracın kullanımı esnasında bu parça üzerinde hiçbir şekilde sürücünün müdahalesinin olamayacağını, söz konusu turbo arızasının “üretim hatası” nedeniyle meydana geldiğini,

aracın arıza onarım bedelinin 155.000,00 TL olduğunu tespit ve değerlendirmesinin yapıldığını, müvekkili Şirket tarafından Mahkemece aracın bulunduğu ...

Oto Servis ve Ticaret AŞ ... (...) Şubesi .../... yetkili servisinde keşiften sonra arızanın onarımının yapıldığını ve toplam 204.140,00 TL ödeme yapıldığını, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 204.140,00-TL maddi zarar ile araçta meydana gelen değer kaybının şimdilik 1.000,00 TL'nin toplamda 205.140,00-TL'nin, araçta üretim hatası olduğunun bilirkişi heyetince tespit edildiğini, 22/12/2020 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile: dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Türk Mahkemelerinin yetkisi bulunmadığını, müvekkili Şirket, İngiltere ve Galler hukukuna göre kurulu bir Şirket olduğu ve Şirketin merkezinin Birleşik Krallık olduğunu, yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisinin 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (“MÖHUK”) ile düzenlendiğini, davalı müvekkili Şirketin yerleşim yerinin İngiltere olduğu için Türk Mahkemelerinin yetkisi bulunmadığını,

müvekkili Şirketin Türkiye’de mukim bir şubesi veya irtibat bürosun da bulunmadığını ve ülkemizde mutad meskeni de bulunmadığını, davada Türk Mahkemelerinin yetkisi bulunmadığından yetki itirazının kabul edilmesini talep ettiklerini, davacının, davaya konu aracı dava dışı üçüncü bir kişiden satın aldığını, söz konusu satış sözleşmesinin tarafları alıcı olan davacı ve satıcı olan dava dışı üçüncü kişi olduğunu, davacı ile satıcı dava dışı üçüncü kişi arasındaki satış sözleşmesinin sadece sözleşmenin tarafları arasında hüküm doğuracağını, davacının TBK’nin satış sözleşmesine ilişkin hükümlerine dayandırdığı taleplerini,

borç ilişkisinin nispi karakteri gereğince sadece satıcıya karşı ileri sürebileceğini, müvekkili Şirketin, davacı ile dava dışı satıcı üçüncü kişi arasındaki satış sözleşmesinin tarafı olmadığını ve davacının TBK’nin satış sözleşmesine ilişkin talepleri karşısında müvekkil Şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkili yönünden davanın reddini talep ettiklerini, davanın müvekkili açısından zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, ... ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.

İş sayılı tespit dosyasında, dava konusu aracın Türkiye’de davacı adına 04.05.2018 tarihinde tescil edildiğini ve 2 yıllık zaman aşımı süresi içinde arızalandığı iddia edildiğini, aracın 2017 model olduğunu, kullanılmış araç olarak ve paralel ithalat yoluyla ithal edildiğini, distribütör vasıtasıyla ve 0 kilometre olarak ithal edilmediğini, 2 yıllık zaman aşımı süresinin, aracın Türkiye’ye tescil edildiği tarih değil, ithal edildiği ülkede ilk trafiğe çıktığı tarihten itibaren işletilmesi gerektiğini bu nedenle zaman aşımının dolduğunu, araçta herhangi bir ayıbın olmadığını ve ayıplı olduğunun ispat edilmediğini,

davaya konu aracın paralel ithalat yoluyla Türkiye’ye getirildiğini, müvekkili Şirket’in Türkiye’deki yetkili distribütöründen satın alınmadığını, ... marka araçların Türkiye distribütörü ve tek yetkili satıcısı ...

Oto İthalat ve Dağıtım AŞ olduğunu, davacının davaya konu aracı kimden satın aldığının dosyaya sunulan bilgiler arasında mevcut olmadığını, ... dışında başka bir kişi müvekkil Şirketin Türkiye distribütörü veya yetkili satıcısı olmadığını, davaya konu araç, ...’dan alınmadıysa ...’ın garantisi kapsamında ithal edilmediğini, paralel ithalat yoluyla başkaca ithalatçılar tarafından ithal edildiğini, yetkili olmayan satıcıdan alınan dava konusu aracın Türkiye’ye hangi şartlar altında getirildiğinin müvekkili şirketin bilgisi ve kontrolü dışında olduğunu, davacı tarafından açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine,

her türlü yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2024 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; davalının İngiltere şirketi olması nedeniyle yabancılık unsuru bulunan davada yetkinin belirlenmesi için MÖHUK'un 40. maddesi uyarınca HMK ve TTK hükümlerine göre Mahkemenin yetkili olup olmadığının tespiti gerektiği, somut olayı bu hükümlerle birlikte değerlendirildiğinde; davalının Türkiye'de yerleşim yerinin ve mutad meskenin bulunmadığının anlaşıldığı, davalı, İngiltere mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtilerek süresi içinde yetki itirazında bulunmuş olması dikkate alındığında Türk mahkemelerinde davanın görülmesi mümkün değildir.

Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması yani milletlerarası yetkisi 6100 sayılı HMK 114/1-a maddede dava şartı olarak düzenlendiği bu nedenle öncelikle milletlerarası yetki incelenerek davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; dava konusu olay Milletlerarası Özel ve Usul Hukuk Kanunu'nun 36. Maddesi kapsamında değerlendirildiğinde Türk Mahkemelerinin yetkili olduğu açıkça anlaşıldığını, yerel mahkemece Türk Mahkemelerinin yetkisiz olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olmasının yasaya açıkça aykırılık içerdiğini, yerel mahkemece, gerekçeli kararda "davalının Türkiye'de yerleşim yerinin ve mutad meskeninin bulunmadığı anlaşılmıştır" denilmiş olup davanın reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

dava tüketicinin yerleşim yeri olan Türk Mahkemelerinde açıldığına göre yerel mahkemece yargılamaya devam edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönünde hüküm kurulmuş olması doğru olmayıp istinaf incelemesi neticesinde kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibarıyla Tazminat (Üretim Hatasına Dayanan Hasar ve Değer Kaybı) istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, müvekkili şirkete olup davalı tarafından üretilen motorlu araçta gizli ayıpniteliğindeki üretim hatasından kaynaklı hasar ve buna bağlı değer zararı meydana geldiği ileri sürülerek tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili tarafından, müvekkilinin İngiltere ve Galler Hukukuna göre kurulu bir şirket olup merkezinin Birleşik Krallık olduğundan yabancılık unsuru taşıyan davada Türk Mahkemelerinin yargı yetkisinin bulunmadığı, davanın öncelikle husumet ve zamanaşımı sebebiyle reddinin gerektiği, araçta herhangi bir ayıp mevcut olmayıp davacının ayıba ilişkin iddiasını kanıtlayamadığı, davacının aracı yetkili distribütörden satın almadığı, aracın paralel ithalat yoluyla ülkeye girdiği, müvekkilinin Türkiye'de mukim bir şubesi veya irtibat bürosunun bulunmadığı ve mutad meskeninin olmadığı savunularak davanın reddi istenilmiştir.

İlk derece mahkemesince, davalının Türkiye'de yerleşim yerinin ve mutad meskeninin bulunmadığı anlaşılan davalı tarafından İngiltere Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek süresi içinde yetki itirazında bulunduğu, 6100 sayılı HMK'da Türk Mahkemelerinin yargı hakkının dava şartı olarak düzenlendiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanunun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Davalı şirket, başka devlet hukukuna göre kurulduğu ve merkezinin de o ülkede bulunduğu bildirilen yabancı şirket olup davada yabancılık unsuru mevcuttur. Davacı şirketin ise, Türkiye'de yerleşik ve Türk Hukukuna göre kurulmuş olduğu anlaşılmaktadır.Davacı davaya konu aracı 07.10.2019 tarihinde davadışı üçüncü kişiden satın almış olup, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 36.maddesi gereğince, imal edilen şeylerin sebep olduğu zarardan doğan sorumluluğa zarar görenin seçimine göre zarar verenin mutad meskeni veya iş yeri hukuku ya da imal edilen şeyin iktisap edildiği ülke hukuku uygulanır. İktisap yeri hukukunun uygulanabilmesi için zarar verenin mamulün o ülkeye rızası dışında sokulduğunu ispat edememiş olması gerekir.

Davacı, davaya konu aracı ... .Noterliği'nden 07.10.2019 tarih ve ... sayılı düzenlenen Araç Satış Sözleşmesi ile Türkiye'de iktisap etmiştir.

Davalı şirketçe aracın rızası dışında paralel ithalat Türkiye'ye sokulduğunu iddia edildiğine göre ilk derece mahkemesince bu iddia üzerinde durularak davalı tarafın bu konudaki delilleri toplandıktan sonra sözkonusu iddianın ispat edilmesi halinde mevcut halde olduğu gibi davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, aksi halde Türk Mahkemeleri'nin davada yargı yetkisi bulunduğu gözetilerek anılan kanunun 40.maddesi ve HMK'nın 9.maddesi uyarınca, zarar gören aracın bulunduğu davacı şirkete ait yerleşim yeri olan ...

Mahkemelerinin de yetkili olduğu gözetilmeden eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, tüm deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır